ÇEVRESEL FAKTÖRLERİN MEKAN KALİTESİ VE İNSAN SAĞLIĞINA ETKİLERİ
Abstract
Yapma çevre insan sağlığını farklı şekillerde etkilemektedir. Tasarımın stres yaratan potansiyele sahip olması, tasarımcıların sağlıklı çevrelerin oluşturulmasında daha bilinçli ve sorumlu davranmaları gerekliliğini beraberinde getirmektedir. Yapma çevrede konfor koşullarının kullanıcı memnuniyeti açısından gerçekleştirilmesi mekanın niteliği yani kalitesi açısından son derece önemlidir. Yapma çevrenin; planlama, gürültü, iç hava kalitesi, aydınlatma-renk karakteristiklerinin zihinsel (mental) olarak insan sağlığına etkileri olmakla birlikte; tüm bu etkenler kişinin psikososyal süreçteki iletişim becerilerini ve davranışlarını da etkileyerek kişisel kontrol, sosyalleşme açılarından zihinsel (mental) sağlık üzerinde etkili olabilmektedir. İnsanoğlu zamanının çoğunu kapalı yapma çevrelerde yani fiziki mekan içerisinde geçirmektedir. Bu nedenledir ki mekan tasarımında; planlama, akustik, iç hava koşulları, aydınlatma-renk faktörlerinin insanların duygu ve davranışları; fiziksel, psikolojik ve zihinsel (mental) sağlığı üzerindeki etkilerinin araştırılması büyük önem arz etmektedir. Bu çalışma; planlama, akustik, iç hava koşulları, aydınlatma-renk olarak kategorize edilen bu dört çevresel faktörün mekan kalitesi ve insan sağlığını nasıl etkilediği üzerine kapsamlı literatür araştırmasına dayanan bir derleme çalışmasıdır.
Keywords
Fiziksel Çevre Faktörleri,Konfor Koşulları,İnsan Sağlığı,Mekan Kalitesi
References
- Abbott-Chapman,J.(2006). Timeout-in'greenretreats'&adolescentwellbeing.Youth Studies Australia,25(4), 9-16.
- Aiello,J., (1987) Human spatial behavior, ın D. Stokols&I.Altman, Eds., Handbook of environmental psychology, New York: Wiley, 385-504
- Archea,J., (1977) The place of architectural factors in behavioral theories of privacy, Journal of Social Issues:33, 116-137
- ASHRAE Standard 55-1992 rev, 2003. Thermal Environment Conditions For Human Occupancy
- Baum, A., &Paulus, P.B., (1987) Crowding, ın D.Stokols&I.Altman, Eds.,Handbook of environmental psychology, New York: Wiley, 534-570
- Bell, I.R., Baldwin, C.M., Schottenfeld, R.S., (2001) Psychological sequelae of hazardous materials exposur: In: Sullivan JB,Krieger GR, eds. Clinical environmental health and toxic exposures 2nd ed. Philadelphia: Lippincott. Williams and Wilkins; 404-412
- Berrlyne, D.E.,( 1974) Aesthetics and Psychology, New York: Appleton, Century Crafts
- Birren, F., (1988) Lighting, colour and environment, Pennsylvania: van nostrand congress cataloge
- Bommel,Van W., (2005) CIE and the way of putting “lighting and health”into daily practice. 10th Europe in lighting conference, Berlin, 25-36
- Browman, L.G., (1937) Light in its relation to activity and estrous rhythms rat, Journal of experimental zoology;75: 375-388