Research Article

“ORİJİNALKOPYA” VE MİMARLIKTA YAPISÖKEN MANİFESTOLARDA KÖKEN OLGUSU ÜZERİNE BİR OKUMA

Volume: 11 Number: 3 July 1, 2021
EN TR

“ORİJİNALKOPYA” VE MİMARLIKTA YAPISÖKEN MANİFESTOLARDA KÖKEN OLGUSU ÜZERİNE BİR OKUMA

Abstract

Manifestonun tarihte doğuşu basılı yayın araçlarının yaygınlaşması, müelliflik kavramının doğuşu, “orijinal” ve “kopya” sözcüklerinin anlamsal dönüşümleri ile ilişkili ve eşzamanlı olmuştur. Günümüzde yeni medya araçları doğrultusunda mimarlık manifestosu dönüşürken, “orijinallik” ve “köken” kavramları da yeni müelliflik olguları bağlamında eşzamanlı bir dönüşüme girmiştir. Bu değişimlerin uzantısı olarak “orijinalkopya” bir neolojizm, ya da Derrida’nın kullanacağı adıyla bir “neografizm”dir. Mimarlık manifestolarının dile kazandırdığı “neolojizmler” ana fikri temsil eden anlamlarla yüklü sıkıştırılmış sözcük birimlerdir. Bu makalede, “orijinalkopya” sözcüğünün, mimarlığın geleneğine karşı duran yapısökümcü mimarlık manifestoları üzerinden anlamsal katmanlarının sökümünü yapmak amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında bir kökensellik atfetme görevini doğrudan üstenmiş söylemler olarak tanımlanan manifestolarda orijinalliğe dair anlamların inşasının nasıl sağlandığı araştırılmıştır ve yapısökümcü manifestoların bu inşa eylemine aldıkları karşı duruşu söylemlerinde nasıl ifade ettiklerine odaklanılmıştır. Bu anlamda kullandıkları terim ve neolojizmler üzerinde durulmuştur. Mimarlık bağlamında orijinallik gibi aşkın anlamların inşasında ya da yapısökümünde neolojizmlerin ve medyanın anlama etkileri vurgulanmıştır. Bu noktadan hareketle “orijinalkopya” gibi karar verilemeyen bir neografizmin, günümüz medya araçları ile iç içe geçmiş manifesto söylemlerde kendini anlama nasıl dahil ettiği “Açık Kaynak Mimarlık” manifestosu örneği üzerinden tartışılmıştır.

Keywords

Köken, Mimarlık manifestosu, Neografizm, Orijinal kopya, Yapısöküm

References

  1. Akcan E. (2006). Metafiziğin Kalesi Hakkında Düşünmek. Derrida: Yaşamı Yeniden Düşünürken, No.47/48, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları,s.280-285.
  2. Artun, A. (2010). Manifesto, Avangard Sanat ve Eleştirel Düşünce. [Blog] Ali Artun. Erişim linki http://www.aliartun.com/yazilar/manifesto-avangard-sanat-ve-elestirel-dusunce/ (Erişim tarihi: 15.09.2020)
  3. Aureli, P. V. (2014). The Dom-ino Problem: Questioning the Architecture of Domestic Space. Log, No.30, New York: Anyone Corporation, s. 153-168.
  4. Belsey, C. (2013). Postyapısalcılık. Çev: Nursu Örge, (İngilizce Basım: 2002), Kültür Kitaplığı, Ankara: Dost Yayınevi, s.12,21.
  5. Buckley, C. (Ed) (2016). After the Manifesto. After the Manifesto, Columbia Books on Architecture and the City, New york: Columbia University Press,
  6. Colomina, B. (2014). Manifesto Architecture: The Ghost of Mies. Critical Spatial Practice 3, Berlin: Sternberg Press, p.1-23.
  7. Derrida J. (1973). Speech and Phenomena and Other Essays on Husserl’s Theory of Science. Çev: David B. Allison, USA: Nortwestern University Press, s.11-15, 141-150.
  8. Derrida J. (1989) In Discussion with Christopher Norris. AD, 59, No.1/2, s.7-8.
  9. Derrida, J. (1978). The Theater of Cruelty and the Closure of Representation. Theater Magazine, No. 9 (3), s. 6–19, Duke University Press: North Carolina.
  10. Derrida, J. (1986). Point de folie_Maintenant I’Architecture. Çev: Kate Linker, AA Files, No.12, s.65-75, (Fransızca ilk metin 1984), UK. Erişim linki https://www.jstor.org/stable/29543519
APA
Söhmen Tunay, Z. G., & Uz, F. (2021). “ORİJİNALKOPYA” VE MİMARLIKTA YAPISÖKEN MANİFESTOLARDA KÖKEN OLGUSU ÜZERİNE BİR OKUMA. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 11(3), 1172-1189. https://izlik.org/JA76UW74XX
AMA
1.Söhmen Tunay ZG, Uz F. “ORİJİNALKOPYA” VE MİMARLIKTA YAPISÖKEN MANİFESTOLARDA KÖKEN OLGUSU ÜZERİNE BİR OKUMA. TOJDAC. 2021;11(3):1172-1189. https://izlik.org/JA76UW74XX
Chicago
Söhmen Tunay, Zeynep Gül, and Funda Uz. 2021. “‘ORİJİNALKOPYA’ VE MİMARLIKTA YAPISÖKEN MANİFESTOLARDA KÖKEN OLGUSU ÜZERİNE BİR OKUMA”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 11 (3): 1172-89. https://izlik.org/JA76UW74XX.
EndNote
Söhmen Tunay ZG, Uz F (July 1, 2021) “ORİJİNALKOPYA” VE MİMARLIKTA YAPISÖKEN MANİFESTOLARDA KÖKEN OLGUSU ÜZERİNE BİR OKUMA. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 11 3 1172–1189.
IEEE
[1]Z. G. Söhmen Tunay and F. Uz, “‘ORİJİNALKOPYA’ VE MİMARLIKTA YAPISÖKEN MANİFESTOLARDA KÖKEN OLGUSU ÜZERİNE BİR OKUMA”, TOJDAC, vol. 11, no. 3, pp. 1172–1189, July 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA76UW74XX
ISNAD
Söhmen Tunay, Zeynep Gül - Uz, Funda. “‘ORİJİNALKOPYA’ VE MİMARLIKTA YAPISÖKEN MANİFESTOLARDA KÖKEN OLGUSU ÜZERİNE BİR OKUMA”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication 11/3 (July 1, 2021): 1172-1189. https://izlik.org/JA76UW74XX.
JAMA
1.Söhmen Tunay ZG, Uz F. “ORİJİNALKOPYA” VE MİMARLIKTA YAPISÖKEN MANİFESTOLARDA KÖKEN OLGUSU ÜZERİNE BİR OKUMA. TOJDAC. 2021;11:1172–1189.
MLA
Söhmen Tunay, Zeynep Gül, and Funda Uz. “‘ORİJİNALKOPYA’ VE MİMARLIKTA YAPISÖKEN MANİFESTOLARDA KÖKEN OLGUSU ÜZERİNE BİR OKUMA”. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, vol. 11, no. 3, July 2021, pp. 1172-89, https://izlik.org/JA76UW74XX.
Vancouver
1.Zeynep Gül Söhmen Tunay, Funda Uz. “ORİJİNALKOPYA” VE MİMARLIKTA YAPISÖKEN MANİFESTOLARDA KÖKEN OLGUSU ÜZERİNE BİR OKUMA. TOJDAC [Internet]. 2021 Jul. 1;11(3):1172-89. Available from: https://izlik.org/JA76UW74XX