Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Stresle Başa Çıkma Tarzları ile Yaşam Doyumları Arasındaki ilişkinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin stresle baş etme tarzları ile yaşam doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada nicel bir araştırma yöntemi olan ilişkisel tarama modeli kullanımı tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunun evrenini, Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu’nda öğrenim gören üniversite öğrencileri, örmeklemini ise tasadüfi olarak seçilen ve araştırmaya gönüllü katılan 236 kadın, 224 erkek toplam 460 öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Şahin ve Durak (1995) tarafından uyarlanan “Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ)” ve Dağlı ve Baysal (2016) tarafından uyarlanan “Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ)” kullanılmıştır. Araştırmanın verilerinin homojen dağılım sergiledikleri tespit edildikten sonra parametrik analizlerden t-Testi ve Anova testi kullanılmıştır. Analizlerde anlamlılık düzeyi 0.05 olarak belirlenmiştir. Öğrencilerin yaşam doyumları ve Stresle baş etme tarzları arasındaki ilişki ise Pearson Korelasyon Analizi ile değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, kadınların stresle baş etmede iyimser yaklaşım tercih ettikleri, yaşın stresle başa çıkma tarzlarına ve yaşam doyumuna etkisinin olmadığı, antrenörlük bölümü öğrencinin kendine güvenli baş etme tarzlarını benimsediği, rekreasyon öğrencilerinin ise işlevsel olmayan boyun eğici ve çaresiz yaklaşımı tercih ettiği bulunmuştur. Sonuçlarda ayrıca, 4. Sınıfların kendine güvenli yaklaşım tercih ettiği, 3. Sınıfların ise yaşam doyumlarının yüksek olduğu, gelir seviyesinin yüksekliği işlevsel baş etme tarzlarını benimsemeyi etkilediği ve yaşam doyumunu olumlu etkilediği, düşüklüğünde ise işlevsel olmayan tarzlar benimsemeyi etkilediği tespit edilmiştir

Keywords

• Üniversite Öğrencileri, Yaşam Doyumu, Stres, Stresle Başa çıkma

Examining the Relationship Between Stress Coping Styles and Life Satisfaction of Faculty of Sports Sciences Students

Abstract

This study examines the relationship between stress -coping styles and the life satisfaction of sports sciences faculty students. In this study, the relational survey model, a quantitative research method, was preferred. The population of the study group consists of university students studying at Gazi University School of Physical Education and Sports, and the sample consists of a total of 396 students, 236 female, and 224 male, who were randomly selected and voluntarily participated in the research. ““The Styles of Coping with Stress Scale (S.C.S.S.)” adapted by Şahin ve Durak (1995) and “Life Satisfaction Scale (L.S.S.)" adapted by Baysal ve Dağlı (2016) were used to collect data. The research data showed a homogeneous distribution, the t-test and ANOVA test from parametric analyses were used. The significance level was determined as 0.05 in the study. Pearson Correlation Analysis evaluated the relationship between students' life satisfaction and stress-coping strategies. As a result, it was found that women preferred an optimistic approach to coping with stress, age did not affect coping strategies and life satisfaction, coaching students adopted self-confident coping strategies, while recreation students preferred dysfunctional submissive and helpless approaches. The results also found that 4th graders chose a self-confident path, 3rd graders had high life satisfaction, and high income level affected the adoption of functional coping strategies. It positively affected life satisfaction, and low-income groups influenced the adoption of non-functional systems.

Keywords

• University students
• Life satisfaction
• Stress
• Stress -Coping

References

1. Tekin E, Çilesiz Z, Gede S. Farklı meslek gruplarında çalışanların algılanan stres düzeyleri ve stresle başa çıkma tarzları üzerine bir araştırma. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi [Internet]. 2019 Mar [cited 2023 Nov 28];9(1):79–89. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/679128
2. Baltaş A, Baltaş Z. Stres ve Basa Çıkma Yolları. Remzi. İstanbul: Remzi Kitapevi; 1996. 9–55 p.
3. Folkman S, Lazarus RS. If it changes it must be a process: Study of emotion and coping during three stages of a college examination. J Pers Soc Psychol [Internet]. 1985 [cited 2023 Nov 28];48(1):150–70. Available from: https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2F0022-3514.48.1.150
4. Durak A, Şahin N. Stresle başa çıkma tarzları ölçeği: Üniversite öğrencileri için uyarlanması. Türk Psikoloji Dergisi [Internet]. 1995 [cited 2023 Nov 28];34(10):56–73. Available from: http://www.turkpsikolojidergisi.com/PDF/TPD/34/05.pdf
5. Kaba İ, Erol M, Güç K. Yetişkin yaşam doyumu ölçeğinin geliştirilmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 2018 Jun 25 [cited 2023 Nov 28];18(1):1–14. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/pub/ausbd/issue/44441/550232
6. Avşaroğlu S, Engin D, Kahraman A. Teknik öğretmenlerin yaşam doyumu iş doyumu ve mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi [Internet]. 2005 [cited 2023 Sep 27];14:115–29. Available from: Enter idenhttps://dergipark.org.tr/tr/pub/susbed/issue/61791/924051tifiers and look up for metadata.
7. Aydıner B. Üniversite öğrencilerinin yaşam amaçlarının alt boyutlarının genel öz-yeterlik, yaşam doyumu ve çeşitli değişkenlere göre incelenmesi [Internet] [master]. [Sakarya]: Sakarya Üniversitesi; 2011 [cited 2023 Nov 9]. Available from: https://acikerisim.sakarya.edu.tr/handle/20.500.12619/74643
8. Şener Ş. Beden eğitimi öğretmenlerinin tükenmişlik ve yaşam doyumu düzeyleri [Internet] [Master]. [Mersin]: Mersin Üniversitesi; 2008 [cited 2023 Nov 2]. Available from: https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/219968/yokAcikBilim_322597.pdf?sequence=-1&isAllowed=y

9. Toros T. Elit ve elit olmayan erkek basketbolcularda hedef yönelimi, güdüsel (Motivasyonel) iklim ve yaşam doyumu. Spor Bilimleri Dergisi [Internet]. 2002 [cited 2023 Oct 27];13(3):24–36. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/151408
10. Karasar N. Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Nobel Basım; 2005.
11. Dağlı A, Baysal N. Yaşam doyumu ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 2016 Oct 15 [cited 2023 Nov 28];15(59). Available from: https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/24938/263229
12. Savaş G. Türkiye’de Yaşayan Bireylerin Toplumsal Cinsiyet Eşit(siz)liği Algısı. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi [Internet]. 2018 Oct 17 [cited 2023 Nov 28];1(2):101–21. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/598843
13. Ekşi H. Personality and coping among Turkish college students: A canonical correlation analysis. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri [Internet]. 2010 [cited 2023 Nov 28];10(4):2159–76. Available from: https://www.researchgate.net/publication/299048630_Personality_and_Coping_among_Turkish_College_Students_A_Canonical_Correlation_Analysis
14. Kristensen SM, Smith PK. The use of coping strategies by Danish children classed as bullies, victims, bully/victims, and not involved, in response to different (hypothetical) types of bullying. Scand J Psychol [Internet]. 2003 Dec 17 [cited 2023 Nov 28];44(5):479–88. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15030114/
15. Ulusal A. Üniversite öğrencilerinin stresle başa çıkma yöntemleri ve bu yöntemlerin sosyodemografik veriler ile ilişkisi [Internet] [Phd]. [İzmir]: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi; 2020 [cited 2023 Sep 11]. Available from: file:///C:/Users/Casper/Downloads/622262.pdf
16. Otrar M, Ekşi H, Dilmaç B, Şirin A. Türkiye’de öğrenim gören Türk ve akraba topluluk öğrencilerinin stres kaynakları, başaçıkma tarzları ile ruh sağlığı arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi [Internet]. 2002 [cited 2023 Nov 28];2:477–99. Available from: file:///C:/Users/Casper/Downloads/akraba.pdf
17. Duman S. Üniversite öğrencilerinde öznel iyi oluş ve benlik saygısının stresle başa çıkma tarzlarıyla ilişkisinin incelenmesi [Internet] [master]. [İstanbul]: Beykent Üniversitesi; 2016 [cited 2023 Nov 28]. Available from: https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/710880
18. Doğru N. Üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş düzeylerinin stres, stresle başa çıkma tarzları ve sosyal destek değişkenleri bakımından incelenmesi [Internet] [Phd]. [Ankara]: Ankara Üniversitesi; 2018 [cited 2023 Nov 28]. Available from: https://dspace.ankara.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12575/71869
19. Ünal S. Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılık düzeylerinin, yanlızlık, algılanan sosyal destek ve stresle başa çıkma arasındaki ilişki [Internet] [Master]. [İstanbul]: Üsküdar Üniversitesi; 2021 [cited 2023 Nov 27]. Available from: file:///C:/Users/Casper/Downloads/661079.pdf
20. Çolak H, Ünal H. Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinde yaşam doyumu ve umutsuzluğun madde kullanma eğilimine etkisinin araştırılması. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 2020 Aug 18 [cited 2023 Nov 27];(7):344–57. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/pub/ibad/issue/51777/685268
21. Chui WH, Wong MYH. Gender differences in happiness and life satisfaction among adolescents in Hong Kong: Relationships and self-concept. Soc Indic Res [Internet]. 2016 Feb 14 [cited 2023 Nov 27];125(3):1035–51. Available from: https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s11205-015-0867-z.pdf
22. Lachmann B, Sariyska R, Kannen C, Cooper A, Montag C. Life satisfaction and problematic Internet use: Evidence for gender specific effects. Psychiatry Res [Internet]. 2016 Apr [cited 2023 Nov 28];238:363–7. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27011335/
23. Özkul R, Cömert M. Ortaokul öğretmenlerinde yaşam doyum düzeyi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi [Internet]. 2018 Dec 21 [cited 2023 Nov 28];20(3):707–24. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/603990
24. Çankaya M, Çiftçi GE. Hemşirelerin stresle başa çıkma tarzlarında duygusal zekanın etkisi: Çorum ilinde bir uygulama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019 Jun 17;19(2):391–414.
25. Taşğın Ö, Çağlayan H. Beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümü öğrencilerinin streslebaşa çıkma tarzlarının incelenmesi. Van/Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Özel Sayısı [Internet]. 2011 [cited 2023 Nov 28];73–82. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/146266
26. Aşçı Ö, Hazar G, Kılıç E, Korkmaz A. Üniversite öğrencilerinde stres nedenlerinin ve stresle başa çıkma biçimlerinin belirlenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 2015 [cited 2023 Nov 27];8(4):213–32. Available from: https://dergipark.org.tr/en/pub/usaksosbil/issue/21661/504040
27. Yazkan G. Otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanısı almış çocukların aile bireylerinin stresle başa çıkma tarzlarının depresyon ve kaygı düzeylerindeki rolü [Internet] [Master]. [İstanbul]: Üsküdar Üniversitesi; 2018 [cited 2023 Nov 27]. Available from: https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/377384
28. Düğenci A. Beden eğitimi ve spor öğrencilerinin stresle başa çıkma yöntemlerinin ve yaşam tatmini düzeylerinin incelenmesi [Internet] [master]. [Balıkesir]: Balıkesir Üniversitesi; 2018 [cited 2023 Nov 28]. Available from: https://dspace.balikesir.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12462/3521
29. Kaçık S, Acar F. Üniversite öğrencilerinin gelişmeleri kaçırma korkusu (GKK) ve yaşam doyumu düzeylerinin demografik değişkenler açısından incelenmesi. Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 2020 [cited 2023 Nov 28];2(1):74–90. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/pub/kayusosder/issue/55597/749652
30. Ertekin A. Kariyer adanmışlığı ile yaşam doyumu arasındaki ilişki: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma . Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi [Internet]. 2021 [cited 2023 Nov 28];23(3):128–41. Available from: https://dergipark.org.tr/en/pub/ataunibesyo/issue/65179/837330
31. Akyol B, Başaran R, Yeşilbaş Y. Halk eğitim merkezlerine devam eden kursiyerlerin yaşam doyum düzeyleri ve yaşam boyu öğrenme eğilimleri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 2018 [cited 2023 Nov 12];48:301–24. Available from: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/555272
32. Çetin M, Kuru E. Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin stresle başa çıkma stillerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi [Internet]. 2010 [cited 2023 Nov 27];40(187):193206. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/pub/milliegitim/issue/36197/407039
33. Özdemir L. Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin özyeterlik düzeyi ve stresle başa çıkma düzeylerinin belirlenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi [Internet] [Phd]. [Konya ]: Necmettin Erbakan Üniversitesi; 2022 [cited 2023 Nov 28]. Available from: https://acikerisim.erbakan.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12452/8794
34. Avşaroğlu Selahattin. Üniversite öğrencilerinin karar vermede özsaygı, karar verme ve stres başaçıkma stillerinin benlik saygısı ve bazı değişkenler açısından incelenmesi [Internet] [Phd]. [Konya]: Selçuk Üniversitesi; 2007 [cited 2023 Nov 10]. Available from: https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/448492
35. Sürük N. Üniversite öğrencilerinin stresle başa çıkma stratejilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi [Internet] [MAster]. [Malatya]: İnönü Üniversitesi; 1994 [cited 2023 Nov 28]. Available from: http://hdl.handle.net/11616/1531
36. Zhang J, Zhao S, Lester D, Zhou C. Life satisfaction and its correlates among college students in China: A test of social reference theory. Asian J Psychiatr [Internet]. 2014 Aug [cited 2023 Nov 28];10:17–20. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25042946/
37. Sağar M. Eğitim fakültesi öğrencilerinin sigara bağımlılığına yönelik tutumları ve yaşam doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 2018 [cited 2023 Nov 28];10(19):491–507. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/604333
38. Altundağ G. Üniversite öğrencilerinde bağlanma stilleri, stresle başa çıkma tutumları ve stresi algılama düzeyinin incelenmesi [Internet] [Yüksek Lisans Tezi]. [İstanbul]: Sosyal Bilimler Enstitüsü; 2011 [cited 2023 Nov 27]. Available from: file:///C:/Users/Casper/Downloads/296272-1.pdf
39. Erdem Ç. Aile ve sosyal politikalar bakanlığı il müdürlüğüne müracaat eden eğitim düzeyi ve gelir seviyesi düşük bireylerde bağlanma stillerinin umutsuzluk düzeyleri ve stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişki [Internet] [master]. [İstanbul]: İstanbul Arel Üniversitesi ; 2015 [cited 2023 Nov 28]. Available from: https://arelarsiv.arel.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12294/914
40. Korkmaz M, Yücel AS, Çelebi N, Kılıç B. 7-17 yaş arası farklı gelişimsel özellikleri olan çocuklara sahip ailelerin stresle başa çıkma yöntemlerinin incelenmesi. Uluslararası Aile Çocuk ve Eğitim Dergisi [Internet]. 2014 [cited 2023 Nov 28];4(2):16–50. Available from: https://acikerisim.firat.edu.tr/xmlui/handle/11508/8117
41. Akbaş S. Üniversite öğrencilerinin duygusal zeka yetenekleri ve stresle başa çıkma stilleri: Pamukkale Üniversitesinde bir araştırma. Pamukkale Üniversitesi [Internet]. 2018 [cited 2023 Oct 27]; Available from: https://hdl.handle.net/11499/2542
42. Çirkin; Z. Mutluluk ve gelir. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi [Internet]. 2016 [cited 2023 Sep 27];71(2):375–400. Available from: https://dergipark.org.tr/en/pub/ausbf/article/180794
43. Carbonell A. Income and Well-Being: An empirical analysis of the comparison ıncome effect. Journal of Public Economics [Internet]. 2005 [cited 2023 Aug 27];89:114–40. Available from: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S004727270400088X
44. Diener E, Biswas-Diener R. Will money increase subjective well-being? A literature review and guide to needed research. Soc Indic Res [Internet]. 2002 [cited 2023 Nov 28];57(2):119–69. Available from: https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-90-481-2350-6_6
45. Frijters P, Haisken-DeNew J, Shields M. Money does matter! Evidence from increasing real income and life satisfaction in East Germany following reunification. Am Econ Rev [Internet]. 2004 Jun [cited 2023 Nov 28];94(3):730–40. Available from: https://www.jstor.org/stable/3592950
46. Sabırlı TN, Kocacekşi S, Özbal AF, Çevik H. Bilgilendirici ve beceri geliştirici boş zaman aktivitelerine katılım, stres ve yaşam doyumu arasındaki ilişki. Avrasya Spor Bilimleri ve Eğitim Dergisi. 2022 Jun 30;4(1):18–31.
47. Yildirim M, Alanazi Z. Gratitude and life satisfaction: Mediating role of perceived stress. Int J Psychol Stud [Internet]. 2018 Jul 16 [cited 2023 Nov 28];10(3):21. Available from: https://doi.org/10.5539/ijps.v10n3p21
48. Civitci A. Perceived stress and life satisfaction in college students: Belonging and extracurricular participation as moderators. Procedia Soc Behav Sci [Internet]. 2015 Oct [cited 2023 Nov 5];205:271–81. Available from: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1877042815050958