HIV Pozitif Kişilerin Eşlerine Hastalığı Bildirme(me)nin Yasal ve Etik Açıdan Değerlendirilmesi

Volume: 17 Number: 3 June 1, 2010
  • Mehmet Karataş
  • Adnan Ataç
  • Muharrem Uçar
  • Muhammed Nabi Kantarcı
EN TR

HIV Pozitif Kişilerin Eşlerine Hastalığı Bildirme(me)nin Yasal ve Etik Açıdan Değerlendirilmesi

Öz

Hekime başvuran hastaların hastalıkları konusunda aydınlatılması her hekim/hasta arasında olması gereken normal bir süreçtir. Özellikle cinsel yolla bulaşan hastalıklarda, hekimin hastasını bilgilendirdikten sonra hastanın cinsel partnerini de konu hakkında bilgilendirme(me)si etik açıdan ikilemler içerir. AIDS'in cinsel temas ile bulaşması nedeniyle HIV pozitifliği, gerek toplumdan ulaşması söz konusu olsa da hastalığın bulaşmasında ilk akla gelen cinsel temas yoludur. Bu da HIV pozitif kişilerin tedaviye gitmemesine, duyulduğunda işinden atılmasına ya da eşiyle mahkemelik olup ayrılmasına neden olabilmektedir. HIV pozitif hastaya ait tıbbi bilgilerin gizlilik ve hasta mahremiyetine saygı nedeniyle hekim tarafından saklanması gerekir. Fakat bu bilgilerin saklanmasıyla birlikte HIV pozitif hastanın partneriyle korunmasız cinsel ilişkiye girmesi de başka bir kişinin zarar görmesini beraberinde getirecektir. Sağlık hizmetlerinde mahremiyet hakkı temel bir insan hakkı olan özel hayatın gizliliğine saygı hakkının gereğidir. Son zamanlarda sağlık hizmetlerinde hasta haklarının korunmasına ve hekim/hasta ilişkisinde güvenin sağlanmasına yönelik gösterilen çabaların artmasının yanı sıra hastanın etkin bir tedavi alabilmesinde önemli bir işleve sahip olan hastanın özel hayatı ile ilgili bilgilerin açıklanmaması da genel bir kural olmuştur. Sağlık hizmetlerinde bu kuralın sınırlarının belirlenmesi için farklı yaklaşımlar geliştirilmiştir. Bunlardan biri hastanın sırlarının her koşulda saklanması gerektiğini savunur. Diğeri ise hastanın sırlarının yasaların öngördüğü hallerde ve toplumun yararının söz konusu olduğu durumlarda meslek sırrı niteliğindeki bilginin açıklanabileceğini ileri sürer. Bu makalede konu çeşitli kaynaklardan yararlanılarak derlenip, etik ve yasal açıdan irdelenmiştir. Anahtar kelimeler: Etik, Gizlilik, Açıklama, Kanun

Anahtar Kelimeler

References

  1. British Medical Association. Medical Ethics Today. First edition. UK: BMJ Publishing Group; 1993. p.36-68.
  2. Lo B. Resolving Ethical Dilemmas. Second edition. USA: Lippincott Williams&Wilkins; 2000. p.42-51.
  3. Sert G. Tıp Etiği ve Mahremiyet Hakkı. Birinci baskı. İstanbul: Babil Yayınları; 2008. p.86-168.
  4. Çokar M, Anıl S, Sert G, Sözen Ş, Kayar HY. AIDS, İnsan Hakları ve Yasalar. Türkiye’de AIDS Konusundaki Yasal Düzenlemeler ve Öneriler. Birinci baskı. İstanbul: Pozitif Yaşam Derneği Yayınları; 2005. p.6-129.
  5. Kayar HY. HIV/AIDS... Sorunlar ve Hak İhlalleri. http://www.turkhukuksitesi.com/makale_717.htm, 25.06.2010
  6. Kayar HY. HIV/AIDS ve Kadınlar.
  7. http://www.turkhukuksitesi.com/makale_719.htm, 25.06.2010
  8. Kuhse H. Confidentiality and the AMA’s new code of ethics: An imprudent formulation? In: Kuhse H, Singer P, eds. Bioethics An Antology. 1st ed. UK: Blackwell Publishers; 1999. p.493-496.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Mehmet Karataş This is me

Adnan Ataç This is me

Muharrem Uçar This is me

Muhammed Nabi Kantarcı This is me

Publication Date

June 1, 2010

Submission Date

February 20, 2015

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2010 Volume: 17 Number: 3

APA
Karataş, M., Ataç, A., Uçar, M., & Kantarcı, M. N. (2010). HIV Pozitif Kişilerin Eşlerine Hastalığı Bildirme(me)nin Yasal ve Etik Açıdan Değerlendirilmesi. Journal of Turgut Ozal Medical Center, 17(3), 215-222. https://izlik.org/JA45BR39PS
AMA
1.Karataş M, Ataç A, Uçar M, Kantarcı MN. HIV Pozitif Kişilerin Eşlerine Hastalığı Bildirme(me)nin Yasal ve Etik Açıdan Değerlendirilmesi. J Turgut Ozal Med Cent. 2010;17(3):215-222. https://izlik.org/JA45BR39PS
Chicago
Karataş, Mehmet, Adnan Ataç, Muharrem Uçar, and Muhammed Nabi Kantarcı. 2010. “HIV Pozitif Kişilerin Eşlerine Hastalığı Bildirme(me)nin Yasal Ve Etik Açıdan Değerlendirilmesi”. Journal of Turgut Ozal Medical Center 17 (3): 215-22. https://izlik.org/JA45BR39PS.
EndNote
Karataş M, Ataç A, Uçar M, Kantarcı MN (June 1, 2010) HIV Pozitif Kişilerin Eşlerine Hastalığı Bildirme(me)nin Yasal ve Etik Açıdan Değerlendirilmesi. Journal of Turgut Ozal Medical Center 17 3 215–222.
IEEE
[1]M. Karataş, A. Ataç, M. Uçar, and M. N. Kantarcı, “HIV Pozitif Kişilerin Eşlerine Hastalığı Bildirme(me)nin Yasal ve Etik Açıdan Değerlendirilmesi”, J Turgut Ozal Med Cent, vol. 17, no. 3, pp. 215–222, June 2010, [Online]. Available: https://izlik.org/JA45BR39PS
ISNAD
Karataş, Mehmet - Ataç, Adnan - Uçar, Muharrem - Kantarcı, Muhammed Nabi. “HIV Pozitif Kişilerin Eşlerine Hastalığı Bildirme(me)nin Yasal Ve Etik Açıdan Değerlendirilmesi”. Journal of Turgut Ozal Medical Center 17/3 (June 1, 2010): 215-222. https://izlik.org/JA45BR39PS.
JAMA
1.Karataş M, Ataç A, Uçar M, Kantarcı MN. HIV Pozitif Kişilerin Eşlerine Hastalığı Bildirme(me)nin Yasal ve Etik Açıdan Değerlendirilmesi. J Turgut Ozal Med Cent. 2010;17:215–222.
MLA
Karataş, Mehmet, et al. “HIV Pozitif Kişilerin Eşlerine Hastalığı Bildirme(me)nin Yasal Ve Etik Açıdan Değerlendirilmesi”. Journal of Turgut Ozal Medical Center, vol. 17, no. 3, June 2010, pp. 215-22, https://izlik.org/JA45BR39PS.
Vancouver
1.Mehmet Karataş, Adnan Ataç, Muharrem Uçar, Muhammed Nabi Kantarcı. HIV Pozitif Kişilerin Eşlerine Hastalığı Bildirme(me)nin Yasal ve Etik Açıdan Değerlendirilmesi. J Turgut Ozal Med Cent [Internet]. 2010 Jun. 1;17(3):215-22. Available from: https://izlik.org/JA45BR39PS