Review

Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale

Volume: 6 Number: 2 December 29, 2025
TR EN

Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale

Abstract

Dijital çağın en önemli meydan okumalarından biri olan problemli internet kullanımı (PİK), bireylerin yaşamlarını çok boyutlu etkileyen karmaşık bir davranışsal bağımlılıktır. Özellikle ergenler ve genç yetişkinlerde görülür ve akademik, mesleki, sosyal, kişisel işlevsellikte ciddi bozulmalara yol açabilir. Geleneksel olarak tıp ve psikiyatri disiplinlerinin birey odaklı yaklaşımlarıyla incelenmiş olsa da sosyal hizmetin ekolojik ve bütüncül perspektifi PİK’i aile, toplum ve sosyo ekonomik sistem dinamikleriyle iç içe geçmiş bir olgu olarak konumlandırır. Bu makale PİK’in kavramsal temellerini, DSM 5 ve ICD 11 tanı kriterlerini sosyal hizmet bakış açısından eleştirel biçimde analiz eder; disiplinler arası risk faktörlerini sentezleyerek bütüncül bir etiyolojik model sunar. Mevcut bilişsel davranışçı müdahalelerin sınırlılıklarını irdeleyip sosyal hizmetin mikro, mezzo ve makro düzeylerde uygulayabileceği entegre müdahale modellerini ayrıntılı tartışır. Sosyal adalet, dijital eşitsizlik ve toplumsal dışlanma gibi makro belirleyicilerin rolünü vurgulayarak savunuculuk gereksinimine dikkat çeker. PİK’e ilişkin etik meseleleri sosyal hizmetin temel değerleri ışığında değerlendirir ve gelecekteki araştırmalar için uzun vadeli, çok disiplinli, uygulamaya dönük öneriler sunar. Böylece literatürü eleştirel sentezleyerek sosyal hizmet mesleğine bu yaygın sorunla mücadelede teorik ve pratik bir yol haritası sağlar. Model, kültürel duyarlılık, hak temelli savunuculuk, güçlendirme, erken önleme, okul ve aile işbirliği ile kanıta dayalı değerlendirme araçlarını bütünleştiren uygulama geliştirmeyi vurgular; sürdürülebilir, politik çerçevelerle etik uyumu güçlendirir.

Keywords

Ethical Statement

Bu derleme makalesi, daha önce yayınlanmış bilimsel kaynakların sentezi ve eleştirel analizi üzerine kurulmuş olup, herhangi bir kişisel veri veya özgün araştırma verisi içermemektedir. Bu nedenle, etik kurul onayı gerekmemektedir.

References

  1. APA (American Psychiatric Association). (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Association, Washington, DC: Author.
  2. Barbosa Neves, B., Fonseca, J. R., Amaro, F., ve Pasqualotti, A. (2018). Social capital and Internet use in an age-comparative perspective with a focus on later life. PloS one, 13(2), e0192119.
  3. Barsky, A. (2021). Ethics alive: Special report on the 2021 revision to the NASW Code of Ethics. https://h7.cl/1dBNV
  4. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard university press.
  5. Cai, Z., Mao, P., Wang, Z., Wang, D., He, J., and Fan, X. (2023). Associations Between Problematic Internet Use and Mental Health Outcomes of Students: A Meta-analytic Review. Adolescent research review, 8(1), 45–62. https://doi.org/10.1007/s40894-022-00201-9
  6. Caplan, S. E. (2002). Problematic Internet use and psychosocial well-being: Development of a theory-based cognitive-behavioral measurement instrument. Computers in Human Behavior, 18(5), 553–575.
  7. Chadha Y, Patil R, Toshniwal S. (2024) Internet Addiction Management: A Comprehensive Review of Clinical Interventions and Modalities. Cureus 16(3): e55466. DOI 10.7759/cureus.55466
  8. Chemnad, K., Aziz, M., Abdelmoneium, A. O., Al-Harahsheh, S., Baghdady, A., Al Motawaa, F. Y., ... and Ali, R. (2023). Adolescents’ Internet addiction: Does it all begin with their environment?. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health, 17(1), 87.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social Work (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

December 29, 2025

Submission Date

August 16, 2025

Acceptance Date

November 5, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 6 Number: 2

APA
Kuş, S. (2025). Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale. Toplumsal Politika Dergisi, 6(2), 1-20. https://izlik.org/JA68JR95MW
AMA
1.Kuş S. Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale. TPD. 2025;6(2):1-20. https://izlik.org/JA68JR95MW
Chicago
Kuş, Sebahattin. 2025. “Problemli İnternet Kullanımı Ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale”. Toplumsal Politika Dergisi 6 (2): 1-20. https://izlik.org/JA68JR95MW.
EndNote
Kuş S (December 1, 2025) Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale. Toplumsal Politika Dergisi 6 2 1–20.
IEEE
[1]S. Kuş, “Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale”, TPD, vol. 6, no. 2, pp. 1–20, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA68JR95MW
ISNAD
Kuş, Sebahattin. “Problemli İnternet Kullanımı Ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale”. Toplumsal Politika Dergisi 6/2 (December 1, 2025): 1-20. https://izlik.org/JA68JR95MW.
JAMA
1.Kuş S. Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale. TPD. 2025;6:1–20.
MLA
Kuş, Sebahattin. “Problemli İnternet Kullanımı Ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale”. Toplumsal Politika Dergisi, vol. 6, no. 2, Dec. 2025, pp. 1-20, https://izlik.org/JA68JR95MW.
Vancouver
1.Sebahattin Kuş. Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale. TPD [Internet]. 2025 Dec. 1;6(2):1-20. Available from: https://izlik.org/JA68JR95MW