Derleme

Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale

Cilt: 6 Sayı: 2 29 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale

Öz

Dijital çağın en önemli meydan okumalarından biri olan problemli internet kullanımı (PİK), bireylerin yaşamlarını çok boyutlu etkileyen karmaşık bir davranışsal bağımlılıktır. Özellikle ergenler ve genç yetişkinlerde görülür ve akademik, mesleki, sosyal, kişisel işlevsellikte ciddi bozulmalara yol açabilir. Geleneksel olarak tıp ve psikiyatri disiplinlerinin birey odaklı yaklaşımlarıyla incelenmiş olsa da sosyal hizmetin ekolojik ve bütüncül perspektifi PİK’i aile, toplum ve sosyo ekonomik sistem dinamikleriyle iç içe geçmiş bir olgu olarak konumlandırır. Bu makale PİK’in kavramsal temellerini, DSM 5 ve ICD 11 tanı kriterlerini sosyal hizmet bakış açısından eleştirel biçimde analiz eder; disiplinler arası risk faktörlerini sentezleyerek bütüncül bir etiyolojik model sunar. Mevcut bilişsel davranışçı müdahalelerin sınırlılıklarını irdeleyip sosyal hizmetin mikro, mezzo ve makro düzeylerde uygulayabileceği entegre müdahale modellerini ayrıntılı tartışır. Sosyal adalet, dijital eşitsizlik ve toplumsal dışlanma gibi makro belirleyicilerin rolünü vurgulayarak savunuculuk gereksinimine dikkat çeker. PİK’e ilişkin etik meseleleri sosyal hizmetin temel değerleri ışığında değerlendirir ve gelecekteki araştırmalar için uzun vadeli, çok disiplinli, uygulamaya dönük öneriler sunar. Böylece literatürü eleştirel sentezleyerek sosyal hizmet mesleğine bu yaygın sorunla mücadelede teorik ve pratik bir yol haritası sağlar. Model, kültürel duyarlılık, hak temelli savunuculuk, güçlendirme, erken önleme, okul ve aile işbirliği ile kanıta dayalı değerlendirme araçlarını bütünleştiren uygulama geliştirmeyi vurgular; sürdürülebilir, politik çerçevelerle etik uyumu güçlendirir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu derleme makalesi, daha önce yayınlanmış bilimsel kaynakların sentezi ve eleştirel analizi üzerine kurulmuş olup, herhangi bir kişisel veri veya özgün araştırma verisi içermemektedir. Bu nedenle, etik kurul onayı gerekmemektedir.

Kaynakça

  1. APA (American Psychiatric Association). (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Association, Washington, DC: Author.
  2. Barbosa Neves, B., Fonseca, J. R., Amaro, F., ve Pasqualotti, A. (2018). Social capital and Internet use in an age-comparative perspective with a focus on later life. PloS one, 13(2), e0192119.
  3. Barsky, A. (2021). Ethics alive: Special report on the 2021 revision to the NASW Code of Ethics. https://h7.cl/1dBNV
  4. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard university press.
  5. Cai, Z., Mao, P., Wang, Z., Wang, D., He, J., and Fan, X. (2023). Associations Between Problematic Internet Use and Mental Health Outcomes of Students: A Meta-analytic Review. Adolescent research review, 8(1), 45–62. https://doi.org/10.1007/s40894-022-00201-9
  6. Caplan, S. E. (2002). Problematic Internet use and psychosocial well-being: Development of a theory-based cognitive-behavioral measurement instrument. Computers in Human Behavior, 18(5), 553–575.
  7. Chadha Y, Patil R, Toshniwal S. (2024) Internet Addiction Management: A Comprehensive Review of Clinical Interventions and Modalities. Cureus 16(3): e55466. DOI 10.7759/cureus.55466
  8. Chemnad, K., Aziz, M., Abdelmoneium, A. O., Al-Harahsheh, S., Baghdady, A., Al Motawaa, F. Y., ... and Ali, R. (2023). Adolescents’ Internet addiction: Does it all begin with their environment?. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health, 17(1), 87.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Hizmetler (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

16 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

5 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kuş, S. (2025). Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale. Toplumsal Politika Dergisi, 6(2), 1-20. https://izlik.org/JA68JR95MW
AMA
1.Kuş S. Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale. TPD. 2025;6(2):1-20. https://izlik.org/JA68JR95MW
Chicago
Kuş, Sebahattin. 2025. “Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale”. Toplumsal Politika Dergisi 6 (2): 1-20. https://izlik.org/JA68JR95MW.
EndNote
Kuş S (01 Aralık 2025) Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale. Toplumsal Politika Dergisi 6 2 1–20.
IEEE
[1]S. Kuş, “Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale”, TPD, c. 6, sy 2, ss. 1–20, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68JR95MW
ISNAD
Kuş, Sebahattin. “Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale”. Toplumsal Politika Dergisi 6/2 (01 Aralık 2025): 1-20. https://izlik.org/JA68JR95MW.
JAMA
1.Kuş S. Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale. TPD. 2025;6:1–20.
MLA
Kuş, Sebahattin. “Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale”. Toplumsal Politika Dergisi, c. 6, sy 2, Aralık 2025, ss. 1-20, https://izlik.org/JA68JR95MW.
Vancouver
1.Sebahattin Kuş. Problemli İnternet Kullanımı ve Problemli İnternet Kullanımına Sosyal Hizmet Bakış Açısıyla Müdahale. TPD [Internet]. 01 Aralık 2025;6(2):1-20. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68JR95MW