Research Article

Türkiye’de Erkeklik ve Erkek Ruh Sağlığı Alanındaki Lisansüstü Tezler: Betimsel Bir İçerik Analizi (2010–2025)

Number: 2 October 26, 2026
TR EN

Türkiye’de Erkeklik ve Erkek Ruh Sağlığı Alanındaki Lisansüstü Tezler: Betimsel Bir İçerik Analizi (2010–2025)

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 2010–2025 yılları arasında erkeklik, erkek toplumsal cinsiyet rolleri ve erkeklere özgü ruh sağlığı veya psikososyal deneyimler üzerine hazırlanan lisansüstü tezlerin metodolojik ve tematik özelliklerini incelemektir. Araştırma, betimsel içerik analizi deseninde yürütülmüş; veriler Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden elde edilmiştir. Konu bakımından potansiyel olarak uygun bulunan 38 tez, önceden belirlenen dâhil etme ve dışlama ölçütleri doğrultusunda değerlendirilmiş ve ölçütleri karşılayan 18 tez analize alınmıştır. İncelenen tezlerin 12’si yüksek lisans, 5’i tıpta uzmanlık ve 1’i doktora tezidir. Tezlerin ağırlıklı olarak psikoloji ve psikiyatri konu alanlarında sınıflandırıldığı, sosyal hizmet alanında ise yalnızca bir tezin bulunduğu belirlenmiştir. Çalışmaların 12’sinde nicel, altısında nitel araştırma yöntemi kullanılmış; 6 tezde araştırma deseni, 6 tezde ise örnekleme yöntemi açık biçimde belirtilmemiştir. Tezlerin araştırma amaçları dört ana tema altında toplanmıştır: erkeklik normları, duygusal deneyimler ve yardım arama; cinsel azınlık erkeklerde ruh sağlığı ve azınlık stresi; babalık ve üreme sağlığına ilişkin psikososyal deneyimler; erkeklik krizi ve yaşam geçişleri. Sonuçlar, incelenen lisansüstü tezlerin belirli disiplinler, yöntemler ve konu alanlarında yoğunlaştığını; doktora ve sosyal hizmet alanındaki araştırmaların sınırlı kaldığını göstermektedir. Gelecek araştırmalarda yöntemsel çeşitliliğin artırılması, farklı erkek gruplarının deneyimlerinin incelenmesi ve toplumsal cinsiyete duyarlı sosyal hizmet uygulamalarına bilgi sağlayacak çalışmaların geliştirilmesi önerilmektedir.

Keywords

Ethical Statement

Bu araştırmanın verileri, YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde erişime açık olarak yayımlanan lisansüstü tezlerden elde edilmiştir. Araştırmada kamuya açık tez metinleri ve bibliyografik bilgiler kullanılmış; insan katılımcılardan doğrudan veri toplanmamış, herhangi bir deneysel veya klinik uygulama gerçekleştirilmemiş ve katılımcılara ait özel nitelikli kişisel veriler işlenmemiştir. Bu nedenle çalışma, insan katılımcı araştırmaları kapsamında etik kurul onayı gerektiren bir veri toplama süreci içermemektedir. Araştırma sürecinde bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine uyulmuştur.

References

  1. Addis, M. E., & Mahalik, J. R. (2003). Men, masculinity, and the contexts of help seeking. American Psychologist, 58(1), 5–14. https://doi.org/10.1037/0003-066X.58.1.5
  2. Cameron, E. E., Sedov, I. D., & Tomfohr-Madsen, L. M. (2016). Prevalence of paternal depression in pregnancy and the postpartum: An updated meta-analysis. Journal of Affective Disorders, 206, 189–203. https://doi.org/10.1016/j.jad.2016.07.044
  3. Connell, R. W. (2005). Masculinities (2nd ed.). University of California Press.
  4. Connell, R. W., & Messerschmidt, J. W. (2005). Hegemonic masculinity: Rethinking the concept. Gender & Society, 19(6), 829–859. https://doi.org/10.1177/0891243205278639
  5. Courtenay, W. H. (2000). Constructions of masculinity and their influence on men’s well-being: A theory of gender and health. Social Science & Medicine, 50(10), 1385–1401. https://doi.org/10.1016/S0277-9536(99)00390-1
  6. Çalık, M., & Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174), 33–38. https://doi.org/10.15390/EB.2014.3412
  7. Meyer, I. H. (2003). Prejudice, social stress, and mental health in lesbian, gay, and bisexual populations: Conceptual issues and research evidence. Psychological Bulletin, 129(5), 674–697. https://doi.org/10.1037/0033-2909.129.5.674
  8. Paulson, J. F., & Bazemore, S. D. (2010). Prenatal and postpartum depression in fathers and its association with maternal depression: A meta-analysis. JAMA, 303(19), 1961–1969. https://doi.org/10.1001/jama.2010.605

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social Work (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 26, 2026

Submission Date

September 18, 2026

Acceptance Date

October 26, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 2

APA
Topçu, M. A., & Ceylan, H. (2026). Türkiye’de Erkeklik ve Erkek Ruh Sağlığı Alanındaki Lisansüstü Tezler: Betimsel Bir İçerik Analizi (2010–2025). Toplumsal Politika Dergisi, 2. https://izlik.org/JA83ZZ79GP
AMA
1.Topçu MA, Ceylan H. Türkiye’de Erkeklik ve Erkek Ruh Sağlığı Alanındaki Lisansüstü Tezler: Betimsel Bir İçerik Analizi (2010–2025). TPD. 2026;(2). https://izlik.org/JA83ZZ79GP
Chicago
Topçu, Muhammed Abdurrahman, and Harun Ceylan. 2026. “Türkiye’de Erkeklik Ve Erkek Ruh Sağlığı Alanındaki Lisansüstü Tezler: Betimsel Bir İçerik Analizi (2010–2025)”. Toplumsal Politika Dergisi, nos. 2. https://izlik.org/JA83ZZ79GP.
EndNote
Topçu MA, Ceylan H (October 1, 2026) Türkiye’de Erkeklik ve Erkek Ruh Sağlığı Alanındaki Lisansüstü Tezler: Betimsel Bir İçerik Analizi (2010–2025). Toplumsal Politika Dergisi 2
IEEE
[1]M. A. Topçu and H. Ceylan, “Türkiye’de Erkeklik ve Erkek Ruh Sağlığı Alanındaki Lisansüstü Tezler: Betimsel Bir İçerik Analizi (2010–2025)”, TPD, no. 2, Oct. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA83ZZ79GP
ISNAD
Topçu, Muhammed Abdurrahman - Ceylan, Harun. “Türkiye’de Erkeklik Ve Erkek Ruh Sağlığı Alanındaki Lisansüstü Tezler: Betimsel Bir İçerik Analizi (2010–2025)”. Toplumsal Politika Dergisi. 2 (October 1, 2026). https://izlik.org/JA83ZZ79GP.
JAMA
1.Topçu MA, Ceylan H. Türkiye’de Erkeklik ve Erkek Ruh Sağlığı Alanındaki Lisansüstü Tezler: Betimsel Bir İçerik Analizi (2010–2025). TPD. 2026. Available at https://izlik.org/JA83ZZ79GP.
MLA
Topçu, Muhammed Abdurrahman, and Harun Ceylan. “Türkiye’de Erkeklik Ve Erkek Ruh Sağlığı Alanındaki Lisansüstü Tezler: Betimsel Bir İçerik Analizi (2010–2025)”. Toplumsal Politika Dergisi, no. 2, Oct. 2026, https://izlik.org/JA83ZZ79GP.
Vancouver
1.Muhammed Abdurrahman Topçu, Harun Ceylan. Türkiye’de Erkeklik ve Erkek Ruh Sağlığı Alanındaki Lisansüstü Tezler: Betimsel Bir İçerik Analizi (2010–2025). TPD [Internet]. 2026 Oct. 1;(2). Available from: https://izlik.org/JA83ZZ79GP