TÜRKİYE’DE UZAKTAN EĞİTİM VE YENİ EĞİTİMSEL EŞİTSİZLİKLER: META-ANLATI YÖNTEMİNİ KULLANAN SİSTEMATİK BİR LİTERATÜR DERLEMESİ

Abstract

Bu çalışmada, Türkiye’de Covid-19 pandemisi döneminde eğitimsel eşitsizlikler alanında gerçekleştirilen ampirik araştırmaları sistematik olarak incelemek amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırmada sistematik derleme yaklaşımlarından meta- anlatı yöntemi benimsenmiş, makalelerin seçiminde PRISMA 2020 protokolü kullanılmıştır. DergiPark veri tabanı üzerinden başlangıçta 325 makale tespit edilmiş, dahil etme ve hariç tutma kriterleri çerçevesinde 145 araştırma makalesi çalışmanın veri kaynağını oluşturmuştur. Makaleler içerik analizi ve tematik analiz ile çözümlenmiştir. Çalışmadaki bulgular, bibliyometrik göstergeler ve tematik örüntüler olmak üzere iki ana başlık altında sunulmuştur. Bibliyometrik göstergeler, konuyla ilgili yayınların ve bu yayınları yapan akademisyenlerin çeşitli özelliklerini ortaya koymaktadır. Tematik sonuçlar ise Türkiye’de Covid-19 pandemisindeki uzaktan eğitim sürecinde on dört tema üzerinde sorunların yaşandığını göstermektedir. Bunlar: (1) uzaktan eğitimde dijital eşitsizlikler, (2) motivasyon ve katılım sorunları, (3) uzaktan eğitimde sosyal etkileşim ve iletişim eksiklikleri, (4) evdeki sosyal ve fiziksel koşullardan kaynaklanan eşitsizlikler, (5) uzaktan eğitimin idaresine yönelik sorunlar, (6) aile katılımı ve desteğinden kaynaklanan eşitsizlikler, (7) sınıf yönetiminde yaşanan sorunlar, (8) ölçme ve değerlendirme sürecinde adaletsizlik ve eşitsizlikler, (9) ekonomik zorluklar ve pandemi koşullarının eğitimdeki eşitsizliklere etkisi, (10) uzaktan eğitimde psikolojik ve duygusal engeller, (11) kırsal ve kentsel yaşam farklılıklarının eğitimdeki eşitsizliklere etkisi, (12) özel gereksinimli öğrencilerin karşılaştıkları engeller, (13) uzaktan eğitimin getirdiği sağlık sorunları ve (14) diğer. Çalışma sonucunda gelecekte yapılacak araştırmalar için bir model ve çeşitli öneriler sunulmuştur.

Keywords

• Covid-19
• Uzaktan Eğitim
• Eğitimsel Eşitsizlikler
• Sistematik Derleme
• Türkiye

Distance education and new educational inequalities in Türkiye: A systematic literature review using the meta-narrative method

Abstract

This study aims to systematically examine empirical research conducted in Türkiye on educational inequalities during the Covid-19 pandemic. A meta-narrative approach, one of the systematic review methods, was adopted, and the PRISMA 2020 protocol was used for article selection. Initially, 325 articles were identified through the DergiPark database, and 145 research articles were included in the study as data sources based on inclusion and exclusion criteria. The articles were analyzed using content analysis and thematic analysis. The study's findings are presented under two main headings: bibliometric indicators and thematic patterns. Bibliometric indicators reveal various characteristics of the publications and the academics who authored them. Thematic results indicate that during the Covid-19 pandemic in Türkiye, there were problems across fourteen themes in the distance education process. These themes are: (1) digital inequalities in distance education, (2) motivation and engagement issues, (3) social interaction and communication challenges in distance education, (4) inequalities arising from social and physical conditions at home, (5) administrative issues in distance education, (6) inequalities arising from parental involvement and support, (7) classroom management issues, (8) inequities and inequalities in the assessment and evaluation process, (9) the impact of economic difficulties and pandemic conditions on educational inequalities, (10) psychological and emotional barriers in distance education, (11) the impact of rural and urban living differences on educational inequalities, (12) barriers faced by students with special needs, (13) health issues arising from distance education, and (14) others. As a result of the study, a model and various recommendations for future research are presented.

Keywords

• Covid-19
• Distance Education
• Educational Inequalities
• Systematic Review
• Türkiye

References

1. Afşar, B., & Büyükdoğan, B. (2020). COVID-19 pandemisi döneminde İİBF ve SBBF öğrencilerinin uzaktan eğitim hakkındaki değerlendirmeleri. Karatay Sosyal Araştırmalar Dergisi, (5), 161-182.
2. Aslan, G. (2017). Öğrencilerin temel eğitimden ortaöğretime geçiş (teog) sınav başarılarının belirleyicileri: Okul dışı değişkenlere ilişkin bir analiz. Eğitim ve Bilim, 42(190), 211-236. https://doi.org/10.15390/EB.2017.6371
3. Bailey, D. H., Duncan, G. J., Murnane, R. J., & Au Yeung, N. (2021). Achievement gaps in the wake of COVID-19. Educational Researcher, 50(5), 266-275. https://doi.org/10.3102/0013189X211011237
4. Balaman, F., & Hanbay Tiryaki, S. (2021). Corona virüs (Covid-19) nedeniyle mecburi yürütülen uzaktan eğitim hakkında öğretmen görüşleri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(1), 52-84. https://doi.org/10.15869/itobiad.769798
5. Baleni, Z. G. (2015). Online formative assessment in higher education: Its pros and cons. Electronic Journal of e-Learning, 13(4), 228-236.
6. Başaran, M., Doğan, E., Karaoğlu, E., & Şahin, E. (2020). Koronavirüs (Covıd-19) pandemi sürecinin getirisi olan uzaktan eğitimin etkililiği üzerine bir çalışma. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 368-397.
7. Baz, B. (2021). COVID-19 salgını sürecinde öğrencilerin olası öğrenme kayıpları üzerine bir değerlendirme. Temel Eğitim, 3(1), 25-35. https://doi.org/10.52105/temelegitim.3.1.3
8. Bourdieu, P. (2024). Devlet soyluları: Büyük okullar ve zümre ruhu. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

9. Bozkurt, A. (2020). Koronavirüs (Covid-19) pandemisi sırasında ilköğretim öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik imge ve algıları: Bir metafor analizi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 1-23. https://doi.org/10.29065/usakead.777652
10. Bozkurt, A. (2022). Resilience, adaptability, and sustainability of higher education: A systematic mapping study on the impact of the coronavirus (Covid-19) pandemic and the transition to the new normal. Journal of Learning for Development, 9(1), 1-16. https://doi.org/10.56059/jl4d.v9i1.590