Research Article

Ayakkabı İmalatında Sürdürülebilir Üretim için Endüstriyel Makine Seçimi: SWARA ve Bulanık VIKOR Temelli Bütünleşik Bir Yaklaşım

Volume: 40 Number: 1 January 1, 2026
EN TR

Ayakkabı İmalatında Sürdürülebilir Üretim için Endüstriyel Makine Seçimi: SWARA ve Bulanık VIKOR Temelli Bütünleşik Bir Yaklaşım

Abstract

Küresel ayakkabı endüstrisi, rekabet gücünü korurken sürdürülebilir üretim uygulamalarını benimseme konusunda artan baskıyla karşı karşıyadır. Bu çalışma, üretim verimliliği, enerji tasarrufu ve kalite optimizasyonundaki kritik zorlukları ele alarak, ayakkabı üretiminde en uygun üretim makinelerini seçmek için entegre bir karar çerçevesi geliştirmiştir. Literatürde ayakkabı üretim ekipmanı seçimine yönelik sistematik yaklaşımların sınırlı olması nedeniyle, araştırma beş gelişmiş üretim teknolojisini (otomatik kesim, robotik montaj, 3D baskı, akıllı dikiş ve otomatik kalite kontrol sistemleri) 11 stratejik kriter üzerinden değerlendirmektedir. SWARA yöntemi kriter ağırlıklarını belirlerken, Bulanık VIKOR belirsizlik altında alternatifleri sıralamaktadır. Uzman görüşlerinin yüksek tutarlılığı (Kendall W= 0.95) ve duyarlılık analizleri ile doğrulanan sonuçlar, otomatik kesim teknolojisinin en uygun maliyet-performans dengesini sunduğunu göstermektedir. Bulgular, ayakkabı üretiminin teknolojik dönüşümüne katkıda bulunmakta ve sürdürülebilir üretim kapasitesi gelişimi için sistematik bir yaklaşım sağlamaktadır. Bu metodoloji, stratejik ekipman yatırım kararları yoluyla rekabet avantajlarını artırmak isteyen üreticiler için pratik çıkarımlar sunmaktadır.

Keywords

Endüstriyel Makine Seçimi, SWARA, Bulanık VIKOR, Çok Kriterli Karar Verme

References

  1. Aghdaie, M. H., Zolfani, S. H., & Zavadskas, E. K. (2013). Decision making in machine tool selection: An integrated approach with SWARA and COPRAS-G methods. Engineering Economics, 24(1), 5-17. [CrossRef]
  2. Alimardani, M., Hashemkhani Zolfani, S., Aghdaie, M. H., & Tamošaitienė, J. (2013). A novel hybrid SWARA and VIKOR methodology for supplier selection in an agile environment. Technological and Economic Development of Economy, 19(3), 533-548. [CrossRef]
  3. Anojkumar, L., Ilangkumaran, M., & Sasirekha, V. (2014). Comparative analysis of MCDM methods for pipe material selection in sugar industry. Expert Systems with Applications, 41(6), 2964-2980. [CrossRef]
  4. Barbe, P., Genest, C., Ghoudi, K., & Rémillard, B. (1996). On Kendall's process. Journal of Multivariate Analysis, 58(2), 197-229. [CrossRef]
  5. Chatterjee, S., & Chakraborty, S. (2023, June). 3D printing machine selection using novel integrated MEREC-MCRAT MCDM method. In AIP Conference Proceedings (Vol. 2786, No. 1). AIP Publishing. [CrossRef]
  6. Duan, Y., Stević, Ž., Novarlić, B., Hashemkhani Zolfani, S., Görçün, Ö. F., & Subotić, M. (2025). Application of the Fuzzy MCDM Model for the Selection of a Multifunctional Machine for Sustainable Waste Management. Sustainability, 17(6), 2723. [CrossRef]
  7. Emovon, I., Norman, R. A., & Murphy, A. J. (2018). Hybrid MCDM based methodology for selecting the optimum maintenance strategy for ship machinery systems. Journal of Intelligent Manufacturing, 29(3), 519-531. [CrossRef]
  8. Ghorabaee, M. K., Amiri, M., Zavadskas, E. K., & Antucheviciene, J. (2018). A new hybrid fuzzy MCDM approach for evaluation of construction equipment with sustainability considerations. Archives of Civil and Mechanical Engineering, 18(1), 32-49. [CrossRef]
  9. Ghorabaee, M. K., Zavadskas, E. K., Amiri, M., & Turskis, Z. (2016). Extended EDAS method for fuzzy multi-criteria decision-making. International Journal of Computers Communications & Control, 11(3), 358-371. [CrossRef]
  10. Głuszek, E. (2021). Use of the e-Delphi method to validate the corporate reputation management maturity model (CR3M). Sustainability, 13(21), 12019. [CrossRef]
APA
Yildiz, Ç. (2026). Ayakkabı İmalatında Sürdürülebilir Üretim için Endüstriyel Makine Seçimi: SWARA ve Bulanık VIKOR Temelli Bütünleşik Bir Yaklaşım. Trends in Business and Economics, 40(1), 27-41. https://doi.org/10.16951/trendbusecon.1597767
AMA
1.Yildiz Ç. Ayakkabı İmalatında Sürdürülebilir Üretim için Endüstriyel Makine Seçimi: SWARA ve Bulanık VIKOR Temelli Bütünleşik Bir Yaklaşım. Trend Bus Econ. 2026;40(1):27-41. doi:10.16951/trendbusecon.1597767
Chicago
Yildiz, Çağdaş. 2026. “Ayakkabı İmalatında Sürdürülebilir Üretim Için Endüstriyel Makine Seçimi: SWARA Ve Bulanık VIKOR Temelli Bütünleşik Bir Yaklaşım”. Trends in Business and Economics 40 (1): 27-41. https://doi.org/10.16951/trendbusecon.1597767.
EndNote
Yildiz Ç (January 1, 2026) Ayakkabı İmalatında Sürdürülebilir Üretim için Endüstriyel Makine Seçimi: SWARA ve Bulanık VIKOR Temelli Bütünleşik Bir Yaklaşım. Trends in Business and Economics 40 1 27–41.
IEEE
[1]Ç. Yildiz, “Ayakkabı İmalatında Sürdürülebilir Üretim için Endüstriyel Makine Seçimi: SWARA ve Bulanık VIKOR Temelli Bütünleşik Bir Yaklaşım”, Trend Bus Econ, vol. 40, no. 1, pp. 27–41, Jan. 2026, doi: 10.16951/trendbusecon.1597767.
ISNAD
Yildiz, Çağdaş. “Ayakkabı İmalatında Sürdürülebilir Üretim Için Endüstriyel Makine Seçimi: SWARA Ve Bulanık VIKOR Temelli Bütünleşik Bir Yaklaşım”. Trends in Business and Economics 40/1 (January 1, 2026): 27-41. https://doi.org/10.16951/trendbusecon.1597767.
JAMA
1.Yildiz Ç. Ayakkabı İmalatında Sürdürülebilir Üretim için Endüstriyel Makine Seçimi: SWARA ve Bulanık VIKOR Temelli Bütünleşik Bir Yaklaşım. Trend Bus Econ. 2026;40:27–41.
MLA
Yildiz, Çağdaş. “Ayakkabı İmalatında Sürdürülebilir Üretim Için Endüstriyel Makine Seçimi: SWARA Ve Bulanık VIKOR Temelli Bütünleşik Bir Yaklaşım”. Trends in Business and Economics, vol. 40, no. 1, Jan. 2026, pp. 27-41, doi:10.16951/trendbusecon.1597767.
Vancouver
1.Çağdaş Yildiz. Ayakkabı İmalatında Sürdürülebilir Üretim için Endüstriyel Makine Seçimi: SWARA ve Bulanık VIKOR Temelli Bütünleşik Bir Yaklaşım. Trend Bus Econ. 2026 Jan. 1;40(1):27-41. doi:10.16951/trendbusecon.1597767