Gayrimenkul Hariç Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Belirsizlik İlişkisi: Türkiye Örneği
Öz
Bu çalışmada, Türkiye özelinde gayrimenkul hariç doğrudan yabancı yatırımlar (DYY) ile çeşitli belirsizlik göstergeleri arasındaki ilişki ARDL modeli ile incelenmiştir. Küresel Ekonomi Politika Belirsizliği (GEPU), Dünya Belirsizlik Endeksi (WUI), Jeopolitik Risk Endeksi (GPR), Korku Endeksi (VIX) ve İklim Politika Belirsizliği (CPU) göstergelerinin DYY üzerindeki uzun dönemli etkisi analiz edilmiştir. Elde dilen bulgulara göre, VIX endeksi hariç tüm belirsizlik göstergeleri ile Türkiye’ye yönelik gayrimenkul hariç DYY girişleri arasında negatif istatistiksel bakımdan anlamlı bir ilişki yakalanmış olup belirsizliklerdeki artışlar DYY girişlerini azaltıcı yönde etki etmektedir. Özelikle GEPU’nun etkisi daha belirgindir. WUI ve GPR göstergelerine ilişkin küresel endeks değerlerinin Türkiye’ye özgü endeks değerlerine kıyasla DYY üzerinde daha etkili oldukları sonucuna varılmıştır. Belirsizlikler -ekonomik, politik, düzenleyici, jeopolitik veya iklimle ilgili- riskleri artırarak ve getirilerin öngörülebilirliğini azaltarak DYY akımlarını olumsuz etkilemektedir. Bu etkileri hafifletmek için, politika yapıcılar tüm alanlarda belirsizliği azaltmak amacıyla kapsamlı, şeffaf ve tutarlı politikalar uygulamalıdır. İstikrarlı bir yatırım ve iş ortamı yaratmak yatırımcı güvenini güçlendirecek, ekonomik istikrarı iyileştirecek ve istikrarlı DYY girişlerini teşvik edecektir.
Anahtar Kelimeler
References
- Abel, A. B. (1983). Optimal investment under uncertainty. The American Economic Review, 73(1), 228-233.
- Ahir, H., Bloom, N., & Furceri, D. (2022). The world uncertainty index (No. w29763). National Bureau of Economic Research.
- Asiedu, E. (2002). On the determinants of foreign direct investment to developing countries: is Africa different?. World Development, 30(1), 107-119. [CrossRef]
- Azam, M., Khan, M. A., & Iqbal, N. (2012). Impact of political risk and uncertainty on fdi in South Asia. Transition Studies Review, 19, 59-77. [CrossRef]
- Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring economic policy uncertainty. The Quarterly Journal of Economics, 131(4), 1593-1636. [CrossRef]
- Bar-Ilan, A., & Strange, W. C. (1996). Investment lags. The American Economic Review, 86(3), 610-622.
- Belloumi, M. (2014). The relationship between trade, fdi and economic growth in Tunisia: An application of the autoregressive distributed lag model. Economic Systems, 38(2), 269-287. [CrossRef]
- Benacek, V., Lenihan, H., Andreosso-O’Callaghan, B., Michalikova, E., & Kan, D. (2014). Political risk, institutions and foreign direct investment: How do they relate in various European countries? The World Economy, 37(5), 625-653.
- Bernanke, B. S. (1983). Irreversibility, uncertainty, and cyclical investment. The Quarterly Journal of Economics, 98(1), 85-106. [CrossRef]
- Bloom, N., Bond, S., & Van Reenen, J. (2007). Uncertainty and investment dynamics. The Review of Economic Studies, 74(2), 391-415. [CrossRef]