Türkiye Sermaye Piyasası Alt Sektörlerinde Piyasa Etkinsizliğinin Değerlendirilmesi: AMIM Perspektifi
Abstract
Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul’da yer alan seçilmiş 10 alt sektörün piyasa etkinliğini, krizler bağlamında 1997-2025 dönemi için AMIM (Adjusted Market Inefficiency Magnitude) ölçütü ile analiz etmektir. Çalışmada öncelikle kriz dönemleri belirlenmiş, ardından sektörlerin etkinsizlik düzeyleri kriz ve toparlanma süreçleri bağlamında değerlendirilmiştir. Bulgular, sektörlerin piyasa etkinliklerinin zaman içinde değişkenlik gösterdiğini ve piyasanın tamamen etkin veya etkinsiz bir yapıda olmadığını ortaya koymaktadır. Kriz dönemlerinde daha sık etkinlik gözlemlenen sektörlerin İletişim, Metal Ana, Elektrik, Ticaret ve Ulaştırma olduğu; kriz dışı dönemlerde ise İletişim, Ticaret ve Ulaştırma sektörlerinin etkinliğini görece istikrarlı biçimde koruduğu tespit edilmiştir. 2024 sonrası dönemde, Bankacılık sektörünün etkinsizliği tarihsel olarak en yüksek seviyeye çıkmıştır. Bu durum sıkı para politikası, düzenleyici kısıtlamalar, düşük likidite ve artan politika belirsizliğiyle açıklanabilmektedir. Bulgular genel olarak, piyasa etkinliğinin ekonomik koşullar, bilgi akış hızı ve yatırımcı davranışlarına bağlı olarak değişkenlik gösterdiğini ve Adaptif Piyasalar Hipotezi ile tutarlı dinamik bir yapı sergilediğini ortaya koymaktadır.
Keywords
Piyasa Etkinliği, AMIM, Adaptif Piyasalar Hipotezi, Etkin Piyasalar Hipotezi, Finansal Piyasalar
Ethical Statement
Çalışmada kamuya açık ikincil veriler kullanıldığından etik kurul izni gerekmemektedir.
References
- Acemoğlu, D., & Üçer, M. (2019). High-quality versus low-quality growth in Turkey: Causes and consequences (CEPR Discussion Paper No: DP14070). Centre for Economic Policy Research (CEPR). https://ssrn,com/abstract=3474442
- Akadiri, S. S., & Ozkan, O. (2025). From COVID-19 to the second trump era: Market efficiency dynamics of energy and macro financial assets. Energy Sources, Part B: Economics, Planning, and Policy, 20(1), 2568463. https://doi,org/10,1080/15567249,2025,2568463
- Akçay, Ü., & Güngen, A. R. (2019). The making of Turkey’s 2018–2019 economic crisis (IPE Working Paper No: 120/2019). Berlin School of Economics and Law, Institute for International Political Economy (IPE).
- Almeida, J., & Gonçalves, T. C. (2024). The AI revolution: are crypto markets more efficient after ChatGPT 3?. Finance Research Letters, 66, 105608. https://doi,org/10,1016/j,frl,2024,105608
- Bayar, A. A., Günçavdı, Ö., & Levent, H. (2023). Evaluating the impacts of the COVID-19 pandemic on unemployment, income distribution and poverty in Turkey. Economic Systems, 47(1), 101046. https://doi,org/10,1016/j,ecosys,2022,101046
- Bock, J, & Geissel, S. (2024). Evolution of stock market efficiency in Europe: Evidence from measuring periods of inefficiency. Finance Research Letters, 62 (Part A), 105129. https://doi,org/10,1016/j,frl,2024,105129
- Buguk, C., & Brorsen, B. W. (2003). Testing weak-form market efficiency: Evidence from the Istanbul Stock Exchange, International Review of Financial Analysis, 12(5), 579-590. https://doi,org/10,1016/S1057-5219(03)00065-6
- Celasun, M. (2002, 11-14 Eylül). 2001 krizi, öncesi ve sonrası: Makroekonomik ve mali bir değerlendirme, ERC/METU VI. International Conference in Economics, Erişim adresi: https://content,csbs,utah,edu/~ehrbar/erc2002/abstracts/i053,html
- Çakmak, U. (2007). Kriz modelleri çerçevesinde Türkiye 2001 finansal krizinin değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(1), 81-101.
- Demireli, E., Akkaya, G. C., & İbaş, E. (2010). Finansal piyasa etkinliği: S&P 500 üzerine bir uygulama. C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 11(2), 53-67.