Turizm Tedarik Zincirinde Sürdürülebilirlik Odaklı Stratejik Tedarikçi Seçimi
Abstract
Bu çalışmada, turizm tedarik zinciri yönetiminde alternatif tedarikçi seçimini optimize etmek için çok kriterli bir karar verme modeli tasarlanmış ve TOPSIS yöntemiyle uygulanmıştır. Modelin amacı, turizm işletmelerinin maliyet, hizmet kalitesi, sürdürülebilirlik, teknolojik uyum, esneklik ve inovasyon gibi birden fazla boyutu aynı anda objektif biçimde değerlendirebileceği bir karar destek aracı geliştirmektir. Araştırmada, literatür incelemesiyle belirlenen kriterler uzmanların geri bildirimleri temelinde ağırlıklandırılmış ve model, bir tur operatörünün konaklama tedarikçisi seçiminde vaka çalışmasıyla doğrulanmıştır. Karar verme sürecinde, bir karar matrisi oluşturulmuş, veriler normalize edilerek ağırlıklandırılmış ve ideal çözümlere olan uzaklıklar hesaplanarak alternatifler göreceli yakınlık katsayılarına göre sıralanmıştır. Bulgular, sürdürülebilirlik ile hizmet kalitesinin en yüksek önceliğe sahip olduğunu ve butik otelin çok yönlü performans açısından en uygun tercih olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, tedarikçi seçiminin tamamen maliyet odaklı bir süreçten stratejik ve sürdürülebilir bir yaklaşıma evrildiği belirlenmiş ve geliştirilen modelin turizm işletmelerinin daha rasyonel ve şeffaf kararlar almasına önemli ölçüde katkıda bulunacağı sonucuna varılmıştır.
Keywords
Turizm Tedarik Zinciri, Tedarikçi Seçimi, Hizmet Kalitesi, Sürdürülebilirlik
Supporting Institution
Project Number
Ethical Statement
Thanks
References
- Adabalı, F., Çiçekdağı, M., & Bilge, F. A. (2025). Turizm alanında tedarik zinciri yönetimi: Bibliyometrik analiz ile 2020–2024 yılları arasındaki akademik eğilimler. UMAY Sanat ve Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 35–54.
- Arbulú, I., Razumova, M., Rey-Maquieira, J., & Sastre, F. (2021). Measuring risks and vulnerability of tourism to the COVID-19 crisis in the context of extreme uncertainty: The case of the Balearic Islands. Tourism Management Perspectives, 39, 100857. [CrossRef]
- Bai, H., & Ran, W. (2022). Analysis of the vulnerability and resilience of the tourism supply chain under the uncertain environment of COVID-19: Case study based on Lijiang. Sustainability, 14(5), 2571. [CrossRef]
- Behzadian, M., Khanmohammadi Otaghsara, S., Yazdani, M., & Ignatius, J. (2012). A state-of-the-art survey of TOPSIS applications. Expert Systems with Applications, 39(17), 13051–13069. [CrossRef]
- Buhalis, D., & Law, R. (2008). Progress in information technology and tourism management: Twenty years on and 10 years after the Internet—The state of eTourism research. Tourism Management, 29(4), 609–623. [CrossRef]
- Christou, I. T., Doukas, D., Skouri, K., & Meletiou, G. (2025). Make me an offer: Forward and reverse auctioning problems in the tourism industry. Operational Research: An International Journal, 25(1), Article 5. [CrossRef]
- Camur, M. C., Thanos, A. E., Yund, W., Tseng, C.-Y., White, C. C., & Iakovou, E. (2023). An integrated system dynamics and discrete event supply chain simulation framework for supply chain resilience with non-stationary pandemic demand. In Proceedings of the 2023 Winter Simulation Conference (WSC) (pp. 1617–1628). IEEE. [CrossRef]
- Coşkun, B., Yıldız, M. S., & Bayraktar, M. (2022). Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetiminde tedarikçi değerlendirme kriterlerinin DEMATEL yöntemiyle incelenmesi ve ahşap sektöründe bir uygulama. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 18(2), 618–648. [CrossRef]
- Dickson, G. W. (1966). An analysis of vendor selection systems and decisions. Journal of Purchasing, 2(1), 5–17. [CrossRef]
- Erol, I., Oztel, A., Dogru, T., Peker, İ., Neuhofer, İ. Ö., & Benli, T. (2024). Supply chain resilience in the tourism and hospitality industry: A comprehensive examination of driving and restraining forces. International Journal of Hospitality Management, 122, 103851. [CrossRef]