Research Article

Kültür Ekonomisi ve Turizmi Ekseninde Kırgızlarda Kiyiz (Keçe)

Volume: 14 Number: 28 July 29, 2024

Kültür Ekonomisi ve Turizmi Ekseninde Kırgızlarda Kiyiz (Keçe)

Öz

Türklerin birincil el sanatlarından biri olan keçe, konargöçer yaşam tarzı sürmüş Kırgızlar için de oldukça önemli bir kültürel miras ürünüdür. Nitekim keçe sanatı, günümüz Kırgız toplumunda modern çağın dinamiklerine uyarlanarak kullanım çeşitliliği ile güncel ve popüler olma etkinliğini sürdürmektedir. Bu bakımdan, Kırgız kültüründe keçenin geçmişten günümüze görünümünü ve keçecilik geleneğinin modern çağda sürdürülme alanlarını ortaya koymak önemli görülmüştür. Zira Kırgız kültürünün en eski el sanatlarından olan keçe; geleneğin korunması, sürdürülmesi, kültürün sürdürülebilirliği ve kültürel ifade çeşitliliği noktalarında önemli bir role sahiptir. Ayrıca keçeye işlenen nakışların her biri Kırgız tarihi, felsefesi, yaşantısı, zihniyeti ve değerlerinden bilgiler sunmaktadır. Bu bakımdan çalışma, geçmişten günümüze keçenin geçirmiş olduğu değişim ve dönüşüm ekseninde kültür ekonomisi ve turizmine olan katkısını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Diğer bir deyişle, incelemede Kırgızlar için keçenin önemi, keçeden yapılan eşyaların değişim ve dönüşümü, eşyaların günümüz Kırgız kültürüne, ekonomisine, turizmine olan katkıları ortaya konmuştur. Söz konusu hususların etkin bir biçimde irdelenebilmesi amacıyla çalışma ile ilgili yazılı kaynaklar tespit edilmiştir. Ardından keçenin hâlihazırdaki görünümünün hangi şekillerde olduğunu göstermek adına alan araştırması ile elde edilen veriler analiz edilmiştir. Buna göre Kırgız toplumunda keçecilik geleneğinin pek çok işleve sahip olduğu ve bu sebeple keçenin kullanımının günümüze dek sürdürüldüğü görülmüştür. Ayrıca keçecilik geleneğinin değişim ve dönüşüm yaşamasının yanı sıra ülkeye kültür ekonomisi ve turizmi bakımından önemli katkılar sağladığı da belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

kültürel miras , kültür endüstrisi , kültür ekonomisi , kültür turizmi , el sanatları , keçecilik geleneği , kiyiz/keçe

References

  1. ADORNO, Theodor. W, (2003), “Kültür Endüstrisini Yeniden Düşünürken”, Çev. Bülent O. DOĞAN, Cogito Dergisi, 36.
  2. ADORNO, Theodor.W, (2012), Kültür Endüstrisi Kültür Yönetimi, Çev. N. ÜLGER, M. TÜZEL, E. GEN, İletişim Yayınları, İstanbul.
  3. ARIKAN, Metin, KALLİMCİ, İsmail Turan, (2008), “Kutsal Kırgız Kalpağı”, Turkish Studies, 3.2, 33-42.
  4. ASANGAZİYEVA, Janara, (2006), Kırgız Kültüründe Keçe Sanatı ve Keçe Yapanların Eğitim Durumları, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
  5. BAYRAK İŞCANOĞLU, İlknur, (2023), “Geleneksel Kırgız Nakışları”, Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 12, 1562-1568.
  6. BEGİÇ, Hacer Nurgül, (2014), Gelenekteki Değişim ve Keçecilik Sanatı, Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  7. BEGİÇ, Hacer Nurgül, (2016), “Giyim-Kuşam Kültüründe Keçe Sanatına Tarihsel Bir Bakış”, SUTAD, 40, 287-297.
  8. BEKSULTANOVA, vd., (2021), “Handicraft Tourism in Kyrgyzstan: Features and Prospects”, E3S Web of Conferences, 284.1, 1-9.
  9. ÇELİKER, Deniz, (2011), “Geçmişten Günümüze Türklerde Keçecilik ve Keçe Yapımında Yeni Teknikler”, Art-e Sanat Dergisi, 4.8, 1-22.
  10. DEREBAŞO, Zuhal ve OYMAN, Naile Rengin (2016), “Geleneksel Şırdak Keçe Tekniği ve Uygulamaları”, ASOS JOURNAL, 28, 29-54.
APA
Kiyat, A. (2024). Kültür Ekonomisi ve Turizmi Ekseninde Kırgızlarda Kiyiz (Keçe). Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 14(28), 61-77. https://doi.org/10.33207/trkede.1376006