Research Article

Beyond the Shadows Keats, Shelley and the Platonic Quest for Truth

Volume: 15 Number: 30 July 23, 2025
TR EN

Gölgelerin Ötesinde: Keats, Shelley ve Platonik Hakikat Arayışı

Öz

Tarih boyunca, insanoğlu ruhunun derinliklerini keşfederek maddi varlığını aşmaya çalışmıştır. İnsanın kaygılarıyla hem şekillenen hem de yansıtan edebiyat, farklı dönemlerde bu aşkınlık arayışını somutlaştırmıştır. Özellikle İngiliz Romantizmi, maneviyat, mistisizm, hayal gücü ve tefekkür ile olan derin ilişkisiyle, şiiri şair-kâhinin mistik deneyimlerini ortaya koyan bir araç olarak sunar. Bu geleneğin önde gelen temsilcilerinden Percy Bysshe Shelley ve John Keats, İngiliz şiirinde önemli bir yer edinmiş ve şiir kişilerinin sıradan bir gerçeklikten ulvi ve mistik bir âleme yükselişini tasvir etmişlerdir—ki bu yükseliş, Platon’un mağara alegorisi ile de örtüşmektedir. Ne var ki, bu Romantik kopuşların fiziksel gerçeklikten bir kaçış mı, yoksa hakikatle daha derin bir ilişki mi kurduğu sorusu, edebiyatın gerekliliğine dair süregelen tartışmalarla yakından ilişkilidir. Bu bağlamda, bu makale, Keats’in “Bülbüle Övgü” (1819) ve Shelley’nin “Bir Tarla Kuşuna” (1820) adlı şiirlerinin, aşkınlığı salt bir kaçış olarak değil, Platon’un alegorisinin öne sürdüğü gibi, gündelik varoluşun yanıltıcı doğasına meydan okuyan ve insan ruhuna dair gizli hakikatleri açığa çıkarmaya yönelik isyankâr bir girişim olarak tasvir ettiğini savunmaktadır. Ancak, Platon’un akıl yoluyla aydınlanmaya ulaşan filozofundan farklı olarak, Keats ve Shelley’nin şiirsel kişileri bülbül ve tarla kuşu ile sembolize edilen sanatsal yaratıcılık aracılığıyla özgürlüğe erişir. Bu anlamda, bu makale fiziksel ve ruhsal âlemlerin ikiliğini, şiir kişilerinin aşkın deneyimlerini ve Platon’un sanata yönelik şüpheciliğine karşı şiirsel yaratıcılığın özgürleştirici bir güç olarak rolünü ele almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Keats , Shelley , Mağara Allegorisi , Aşkınlık , Sanatsal Yaratıcılık

References

  1. AYYILDIZ, N. E. (2017). The rebellious spirit of romanticism as reflected within romantic aestheticism in Shelley’s Poetry. International Journal of Social Sciences and Education Research, 3(5S), Article 5 S. https://doi.org/10.24289/ijsser.339166
  2. CARTER, R., & McRae, J. (1996). The Penguin Guide to English Literature: Britain and Ireland. Penguin Books.
  3. CIECKO, A. t. (2009). Androgyny. In L. Dabundo (Ed.), Encyclopedia of Romanticism (Routledge Revivals): Culture in Britain, 1780s-1830s. Routledge.
  4. COLERIDGE, S. T. (1930). Biographia Literaria. http://archive.org/details/in.ernet. dli.2015.88297 Ecstasy definition and meaning. (2025, March 26). Collins English Dictionary. https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/ecstasy
  5. EKMEKÇİ, Ç. (2019). The female body politics in Platonic discourse: A feminist reading. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 362–367. https://doi.org/10.29000/rumelide.649029
  6. ELIOPOULOS, P. (2021). The Critique of Philip Sidney and Percy Bysshe Shelley on Plato’s Views about Poetry. Logos Universality Mentality Education Novelty: Philosophy & Humanistic Sciences, 9(1), Article 1. https://doi.org/10.18662/lumenphs/9.1/53
  7. FOGLE, R. H. (1953). Keats’s Ode to a Nightingale. PMLA, 68(1), 211–222. https://doi.org/10.2307/459916
  8. GOLBAN, P. (2021). NATURE AS A MODE OF EXISTENCE: DUALISM, ESCAPISM, PANTHEISM, AND CO-AUTHORSHIP IN ENGLISH ROMANTIC POETRY.
  9. GUVEN, S., & Erdogan, R. (2021). INANIMATE WITNESS OF HISTORY. Eurasian Journal of English Language and Literature, 3(1), 228–234. https://dergipark.org.tr/en/pub/jell
  10. JENKYNS, R. (1994). Introduction: The Nineteenth Century. In A. Baldwin & S. Hutton (Eds.), Platonism and the English Imagination (pp. 201–206). Cambridge University Press.
APA
Can, M. (2025). Beyond the Shadows Keats, Shelley and the Platonic Quest for Truth. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 15(30), 275-296. https://doi.org/10.33207/trkede.1650741