Research Article

Morpho-Syntax of Relative Clauses in Old Anatolian Turkish

Volume: 15 Number: 30 July 23, 2025
TR EN

Eski Anadolu Türkçesi Sıfatfiil Yancümlelerinin Biçim-Söz Dizimi

Öz

Temelde biçim-söz dizimi çalışmalarının konusu olan sıfatfiil yancümleleri, yancümleden silinen ögenin izinin baş ad ile ilgilendirildiği yapılar olarak tanımlanabilirler. Standart Türkçe sıfatfiil yancümle yapıları, modern sözdizim ve anlambilim çalışmalarınca yoğun olarak konu edinilmiş olsa da Eski Anadolu Türkçesindeki yapılar, son dönemlere kadar anlambilim çalışmalarıyla sınırlı kalmıştır. Mevcut çalışma da Eski Anadolu Türkçesi sıfatfiil yancümlelerini biçim-söz dizim incelemesine tabi tutup bu yancümlelerin tarihsel gelişimini incelemeye çalışmakta ve bu sebeple döneme ait yapıları Standart Türkçe karşılıkları ile karşılaştırmalı olarak ele almaktadır. Çalışmada Eski Anadolu Türkçesindeki yancümleler temel olarak özne/nesne yancümlesi ayrımı temelinde ele alınsa da yancümlelerdeki uyum örüntüleri ve yancümlelerde bulunan boşluk gibi konular da incelemeye dahil edilmektedir. Buna göre Eski Anadolu Türkçesi sıfatfiil yancümlelerinin özellikle yancümle tiplerini kurmakta kullanılan eklerin ayrışması ve yancümledeki zorunlu boşluğun doldurulabilmesi gibi bakımlardan Standart Türkçeden farklı davrandığı dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Sıfatfiil Yancümlesi , Eski Anadolu Türkçesi , Standart Türkçe , Biçim-Söz Dizim , Özne Yancümlesi , Nesne Yancümlesi

References

  1. AKAR, Ali (2018). Oğuzların dili-Eski Anadolu Türkçesine Giriş, İstanbul: Ötüken Yayınları.
  2. AKKUŞ, Muzaffer (1995). Kitab-ı Gunya, Ankara: TDK Yayınları.
  3. AYGEN, Gülşat (2005), "The Contribution of Turkic Languages to Syntactic Theory: What Kazakh and Tuvan Indicate About Universal Grammar" talk presented at the panel "Paper notes presented at the panel The Contribution of Turkic Languages to Linguistic Theory, Central Eurasian Studies Society Annual Meeting, Boston. 1-16.
  4. ERDAĞI DOĞUER, Binnur (2013), Tuhfe-i Mübarizi: Metin-Sözlük, Ankara: TDK Yayınları.
  5. GÜLSEVİN, Gürer (2007), Eski Anadolu Türkçesinde Ekler, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  6. KARABULUT, Ferhat ve YILDIZ, Medine (2019), “Eski Anadolu Türkçesinde Özne Sıfat-Fiilli Yapılar ve Nesne Sıfat-Fiilli Yapılar: Sıfat-Fiil Eklerinin Nöbetleşe Kullanımı Üzerine Kuramsal Yaklaşım”, TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 19: 128-148.
  7. KARASOY, Yakup. (2013), Sirâcü’l-Kulûb: Gönüllerin Işığı, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  8. KORNFILT. Jaklin (1997), “On the Syntax And Morphology Of Relative Clauses In Turkish”, Dilbilim Araştırmaları, 8: 24-51.
  9. KORNFILT. Jaklin. (2001), “Functional projections and their subjects in Turkish clauses”, The Verb in Turkish (Ed. E. E. Taylan), Amsterdam / Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 183-213.
  10. KORNFILT, Jaklin (2005), “Agreement And İts Placement in Turkic Non-Subject Relative Clauses”, Handbook of Comparative Syntax. Oxford (Eds. G. Cinque, R. Kayne), Oxford University Press, 513–541.
APA
Uluyüz, B. O. (2025). Morpho-Syntax of Relative Clauses in Old Anatolian Turkish. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 15(30), 297-318. https://doi.org/10.33207/trkede.1653467