Research Article

Türkçede Fiilimsiler: Zarf-Fiiller Neden Ayrı Bir Alt Kategori Olmalı

Volume: 16 Number: 32 July 17, 2026
TR EN

Türkçede Fiilimsiler: Zarf-Fiiller Neden Ayrı Bir Alt Kategori Olmalı

Abstract

Türkçe, sondan eklemeli bir dil olarak dil bilgisel işleyişini büyük ölçüde ekler aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Bu tipolojik özelliği nedeniyle ek envanteri açısından oldukça zengin bir yapıya sahiptir. Bununla birlikte eklerin işlev açısından çok yönlü yapıları ile sayıca fazla olmaları, bu unsurların hem konumlandırılmasını hem de tutarlı bir biçimde tasnif edilmesini güçleştiren başlıca etkenler arasında yer almaktadır. Nitekim konuya dair son dönemlerde yapılan çalışmalarda, eklerin işlevsel ve yapısal özellikleri esas alınarak farklı tasnif denemelerine gidildiği görülmektedir. Öte yandan bu çalışmanın konusu, Türkçede fiilimsi başlığı kapsamında değerlendirilen isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil biçim birimlerinin morfolojik ve çekimsel özellikler açısından aynı kategoriye ait olup olmadıklarının incelenmesidir. Türkçe dil bilgisi ve konuya ilişkin monografik çalışmalarda, fiilimsilerin tür değiştirici ekler olduğu belirtilmesine karşın bu yapıları birbirleriyle karşılaştıran, ortak ve farklı yönlerini sistematik bir şekilde ortaya koyan araştırmaların yok denecek kadar az olduğu görülmektedir. Bu çerçevede, yaygın görüşe göre fiilimsi olarak değerlendirilen söz konusu biçimlerin gerçekten tek bir kategori altında ele alınıp alınamayacağı hususu mikro düzeyde analiz edilecektir. Makalede giriş bölümünün ardından konuya ilişkin literatür taranacak, burada elde edilen bulgular tartışma bölümünde değerlendirilecek, hipotez kısmında kendi düşüncelerimiz öne sürülecek, sonuç kısmında da elde ettiğimiz bilgiler araştırmacıların dikkatine sunulacaktır.

Keywords

Fiilimsi, Biçim birim, Tasnif, Morfoloji, zarf-fiil

References

  1. ADALI, Oya (2004), Türkiye Türkçesinde Biçimbirimler, Papatya Yayıncılık, İstanbul.
  2. BANGUOĞLU, Tahsin (2019), Türkçenin Grameri, Türk Dil Kurumu, Ankara.
  3. BAŞDAŞ, Cahit (2006), “Türkçede Üçüncü Grup (Ara) Ekler”, I. Uluslararası Büyük Türk Dili Kurultayı. 26-27 Eylül 2006, Bilkent Üniversitesi, 400-405.
  4. BAYRAKTAR, Nesrin (2004), Türkçede Fiilimsiler, Türk Dil Kurumu, Ankara.
  5. BİLGEGİL, Kaya (2014). Türkçe Dilbilgisi, Salkımsöğüt Yayınları, Erzurum.
  6. BOZ, Erdoğan (2015), Türkiye Türkçesi Biçimsel ve Anlamsal İşlevli Biçimbilgisi, Gazi Kitabevi, Ankara.
  7. BOZKURT, Fuat (2010), Türkiye Türkçesi Türkçe Öğretiminde Yeni Bir Yöntem, Kapı Yayınları, İstanbul.
  8. ÇAĞATAY, Saadet (1947), “Eski Osmanlıca’da Fiil Müştakları”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 5.4, 353-368.
  9. ÇOTUKSÖKEN, Yusuf (2011), Yapı ve İşlevlerine Göre Türkiye Türkçesi’nin Ekleri, Papatya Yayıncılık, İstanbul.
  10. ÇOTUKSÖKEN, Yusuf (2012), Türkçe Dil ve Edebiyat Terimleri Sözlüğü, Papatya Yayıncılık, İstanbul.
APA
Fener, K. (2026). Türkçede Fiilimsiler: Zarf-Fiiller Neden Ayrı Bir Alt Kategori Olmalı. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 16(32), 385-410. https://doi.org/10.33207/trkede.1892159
AMA
1.Fener K. Türkçede Fiilimsiler: Zarf-Fiiller Neden Ayrı Bir Alt Kategori Olmalı. TUJFL. 2026;16(32):385-410. doi:10.33207/trkede.1892159
Chicago
Fener, Kubilay. 2026. “Türkçede Fiilimsiler: Zarf-Fiiller Neden Ayrı Bir Alt Kategori Olmalı”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 16 (32): 385-410. https://doi.org/10.33207/trkede.1892159.
EndNote
Fener K (July 1, 2026) Türkçede Fiilimsiler: Zarf-Fiiller Neden Ayrı Bir Alt Kategori Olmalı. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 16 32 385–410.
IEEE
[1]K. Fener, “Türkçede Fiilimsiler: Zarf-Fiiller Neden Ayrı Bir Alt Kategori Olmalı”, TUJFL, vol. 16, no. 32, pp. 385–410, July 2026, doi: 10.33207/trkede.1892159.
ISNAD
Fener, Kubilay. “Türkçede Fiilimsiler: Zarf-Fiiller Neden Ayrı Bir Alt Kategori Olmalı”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 16/32 (July 1, 2026): 385-410. https://doi.org/10.33207/trkede.1892159.
JAMA
1.Fener K. Türkçede Fiilimsiler: Zarf-Fiiller Neden Ayrı Bir Alt Kategori Olmalı. TUJFL. 2026;16:385–410.
MLA
Fener, Kubilay. “Türkçede Fiilimsiler: Zarf-Fiiller Neden Ayrı Bir Alt Kategori Olmalı”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, vol. 16, no. 32, July 2026, pp. 385-10, doi:10.33207/trkede.1892159.
Vancouver
1.Kubilay Fener. Türkçede Fiilimsiler: Zarf-Fiiller Neden Ayrı Bir Alt Kategori Olmalı. TUJFL. 2026 Jul. 1;16(32):385-410. doi:10.33207/trkede.1892159