TIOS-TIEION: SÖYLENECEK ÇOK ÖNEMLİ BİR ŞEYİ OLMAYAN KENT
Öz
Tios antik kenti Zonguldak İli,
Çaycuma İlçesi, Filyos Beldesi’nde lokalize edilmiştir. Antik kentte ilk
arkeolojik kazılar ise 2006 yılında başlatılmıştır. Antik kaynaklarda kent, Yunanca
Τίειον, Τίον, Τήϊον, Τίος ve Latince Tieium, Tium, Tios, Tieion olarak
anılmıştır. M.Ö. 7. yüzyılda Tios önderliğinde bir rahip tarafından bir Milet
Kolonisi olarak kurulan kent, Klasik ve Hellenistik Dönemler boyunca birçok
krallığın egemenliği altında kalmıştır. M.Ö. 70 yılında Roma egemenliği altına
giren Tios-Tieion, asıl gelişimini bu dönemde göstermiştir. Kentte görülebilen
yapılar arasında Roma ve Bizans Dönemlerine tarihlendirilen sahil surları,
hamam yapıları, su kemeri, tiyatro, Roma tapınağı, Bizans kilisesi, bazilika,
tonozlu galeri, çeşitli mezarlar, antik liman ve mendirekleri yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- Ainswort, W.F., “The Resources of the Anatolian Shores of the Black Sea”, Bentley’s Miscellany, 37, 1855.
- Altınoluk, Z. S., Eskiçağ’da Irmak Tanrıları (Türkiye Trakyası ve Anadolu), İstanbul, 2010.
- Anderson, W., “Late Byzantine Ocupation of the Castle at Tios”, AA 17, 2009, s. 265-277.
- Arslan, M., “Bithinia Bölgesi Şehir Sikkeleri (Tium, Bartın-Filyos 108)”, Anadolu Medeniyetler Müzesi 1996 Yıllığı, 1997, s. 101-139.
- Atasoy, S. – Erpehlivan, H., “Tios’da Erken Yerleşmeye Ait Keramikler”, S. Atasoy-Ş. Yıldırım (eds.), Zonguldak’ta Bir Antik Kent: Tios; 2006-2012 Arkeolojik Çalışmaları ve Genel Değerlendirme, Ankara, 2015, s. 202-217.
- Atasoy, S. – Yıldırım, Ş., “Filyos – Tios 2010 Yılı Kazısı”, KST 33/2, 2012, s. 451-462.
- _____________________, “Filyos – Tios 2009 Yılı Kazısı”, Kazı Sonuçları Toplantısı 32/4, Ankara, 2011, s. 1-15.
- Atasoy, S., “Zonguldak-Fiyos (Tios / Tieion / Tios / Tianos / Tieum) Kurtarma Kazısı”, İ. Delemen (ed.), Prof. Dr. Haluk Abbasoğlu’na 65. Yaş Armağanı, İstanbul, 2008, s. 91-97.
- Avcı, S., “Aşağı Filyos Havzasının Planlama Sorunlarına Coğrafi Bir Yaklaşım”, Türk Coğrafya Dergisi/32, İstanbul, 1997, s. 301-316.
- _____________________, “Filyos Çayı Havzasında (Karabük-Filyos arası) Mekansal Sorunlar ve Bazı Çözüm Önerileri”, Türk Coğrafya Dergisi 33, İstanbul, 1998, s.447-487.