ÇUVAŞ YAZAR N. İLPEK MİKULAYİ'NİN HİKÂYELERİNDE AĞIZ KULLANIMI
Öz
Çuvaş romanının en önemli
isimlerinden biri olan N. İ. Mikulayi, yarım asırlık sanat yaşamı boyunca şiir,
deneme, hikâye, roman gibi pek çok türe ait çok sayıda yayın yapmıştır. Onun
söz konusu türlere ilişkin yapıtlarında ölçünlü dili son derece başarılı bir
biçimde kullandığı, ancak yerel ağız malzemesini de okuru rahatsız etmeyecek
bir biçimde eserlerine taşıdığı görülmektedir. Bu çalışmada, geniş bir eser
külliyatına sahip olan N. İlpek Mikulayi’nin Tĭvatĭ Kun (Dört Gün) adlı
kitabında yer alan “Tĭvatĭ Kun” (Dört Gün) povesti (uzun hikâyesi) ile “Mikulay
Şĭllĩn Kalavĩ” (Mikulay’ın Erkek Kardeşinin Hikâyesi), “İrena” ve “Şipka Tavraşĩnçe”
(Şipka Yöresinde) hikâyelerindeki biçim birimi düzeyindeki ağız malzemesi değerlendirilmeye
çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Ağız Kullanımı,Çuvaş Diyalektolojisi,Çuvaş Edebiyatı,Çuvaşça,N. İlpek Mikulayi
References
- ALEKSEYEV, A. A., “Osobennosti Sengileyevskogo Govora Çuvaşskogo Yazıka”, Materialı po Çuvaşskoy Dialektologii, Vıpusk Çatvertıy, Nauçnoİssledovattel’skiy İnstitüt, Çeboksarı, 1971.
- AŞMARİN, N. İ., Slovar Çuvaşskogo yazıka Çĭvaş Sĭmahĩsen Kĩneki, 17 Cilt, Russika, Çeboksarı, 1994-2000.
- ---------------, Materialı dlya İssledovaniya Çuvaşskago Yazıka, Tipo-litografiya İmperatorskago Universiteta, Kazan, 1898.
- BENZİNG, Johannes, “Das Tschuwaschische” Philologiae Turcicae Fundamenta, Steiner, Wiesbaden, 1959, s. 695-751.
- BERECZKİ, Gábor, “Két bolgár-törökből másolt analitikus múlt a cseremiszben [Two Cheremissian analytic past tenses borrowed from Turkic-Bulgarian]”, Nyelvtudományi Közlemények: 102. Kötet, A Magyar Tudományos Akadémia, 2005, s. 187-193.
- DEMİR, Nurettin, “Edebi Metinlerde Ağız Kullanımı Hakkında Bir Ön Çalışma”. Turcological Letters to Bernt Brendemoen. Edited by Éva Á. Csató vd. (The Institute fo Comparative Research in Human Culture.). Novus forlag, Oslo, 2009, 97-108.
- DURMUŞ, Oğuzhan, Çuvaşçanın Şekil Bilgisi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, Edirne, 2009.
- ERDAL, Marcel, Die Sprache der wolgabolgarischen Inschriften, Harrassowitz Verlag, Wiesbaden, 1993.
- ---------------, A Grammar of Old Turkic, Brill, Leiden, 2004.
- ERSOY, Feyzi, Çuvaş Türkçesi Grameri, Gazi Kitabevi, Ankara, 2010.