ÜÇÜNCÜ RUS DEVLET DUMASI’NDA FİNLANDİYA OTONOMİSİNİN İLGASI VE ANAYASAL DEMOKRAT PARTİSİ (KADET PARTİSİ)
Öz
Rusya İmparatorluğu bünyesinde
otonomiyle yönetilen Finlandiya Büyük Knezliği, 19. yüzyılın sonlarına doğru
Ruslaştırma faaliyetlerine maruz kaldı. 1905 İhtilali esnasında kısıtlayıcı
yasalardan bazıları iptal edildi. 23 Nisan 1906 tarihinde yayımlanan Rus anayasasında,
Finlandiya’nın iç işlerinde ayrı bir yasama faaliyeti düzenlemesiyle
yönetildiği ibaresi yer aldı. Üçüncü Devlet Duması döneminde neredeyse yarı
bağımsız hale gelen Finlandiya hakkında tekrar tartışmalar başladı. Özellikle
Fin Dieti’nin yasama faaliyetlerinin kısıtlanması istendi. Rus liberal
partilerinden Kadet Partisi, kendi programında Finlandiya otonomisine yer
vermesi dolayısıyla bu yasa tasarısına karşı çıktı. Ancak sağ-muhafazakâr Duma
çoğunluğunu etkileyemedikleri gibi kendi içlerinde de bütünlük
sergileyemediler. Öne sürdükleri çözümü hukuki açıdan netleştiremediler.
1910-1912 yıllarında arka arkaya çıkan yasalarla Finlandiya otonomisine son
verilmiş oldu.
Anahtar Kelimeler
Finlandiya Büyük Knezliği,Rus Devlet Duması,Fin Dieti,otonomi,Kadet Partisi
References
- GARF (Gosudarstvennıy Arhiv Rossiiskoy Federatsii), Fond. 523, Opis. 1, Listok. 37.
- AVREH, A. Ya., P. A. Stolıpin i Sudbı Reform v Rossii, Moskva 1991.
- BAHTURİNA, A. Yu., Okrainı Rossiiskoy İmperii: Gosudarstvennoye Upravlenie i Natsionalnaya Politika v Godı Pervoy Mirovoy Voinı (1914-1917 gg.), Moskva 2004.
- BALTOVSKİY, L. V., Politiçeskaya Doktrina Partii Konstitutsionnıh Demokratov, S. Peterburg 2009.
- BARYAG, “Evreiskiy Natisk na Finlandtsev”, Novoye Vremya, 26.1.1909, No. 11809, S. Peterburg 1909, s. 2.
- Bnesennıye na Razsmotrenie Gosudarstvennoy Dumı i Gosudarstvennago Soveta Proektı Zakonov ob Uravnenii v Pravah s Finlandskimi Grajdanami Drugih Russskih Poddannıh i o Proizvodstve Finlandskoyu Kaznoyu Platejey Gosudarstvennomu Kaznaçeistvu vzamen Otbıvaniya Finlandskimi Grajdanami Liçnoy Voinskoy Povinnosti s Prilojeniem Zakona o Poryadke İzdaniya Kasayuşihsiya Finlandii Zakonov i Postanovlenii Obşegosudarstvennago Znaçeniya, S. Peterburg 1910.
- BORRERO, Mauricio, Russia: A Reference Guide From The Renaissance To The Present, New York 2004.
- ÇALIŞKAN, Ülkü, Rusya İmparatorluğu’nda Anayasal Demokrat Partisi’nin Milliyetler Politikası (Kadet Partisi 1905-1917), Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul 2014.
- Finland and Russia International Conference in London February 26-March 1 1910, London 1911.
- Gosudarsvennaya Duma Stenografiçeskiye Otçetı Tretiy Sozıv Sessiya Pervaya Zasedaniya 31-60 (s 21 Fevralya po 5 Maya 1908 g.), Ç. 2, S. Peterburg 1908.