Medineli Yahudi Şair Ebû ‘Afek ve Tahrîd (Kışkırtma) Şiiri
Abstract
Medineli yahudi şair Ebû ‘Afek Hz. Peygamber’in Medine’ye geldiği günlerde, yüz yirmi yaşına ulaşmış olan, son derece yaşlı bir adamdır. Ancak Hz. Peygamber’i ve destekçilerini (Ensârı) kendi şehrindeki insanların işlerine müdahale eden, istenmeyen kişiler olarak görmektedir. İslam düşmanlığı söz konusu olduğunda, lafını esirgemeyen birisidir. Hatta İslam Peygamber’ini rahatsız eden bazı incitici beyitler dahi nazmetmiştir. Aynı zamanda halkını, Hz. Muhammed’in ve yeni dininin aleyhinde örgütlemeye çalışmıştır. Onun amaçlarından birisi, Hz. Muhammed’in el-Hâris b. Suveyd b. Sâmit için verdiği ölüm kararını onaylamadığını ilan etmektir. Keza kentlerine dışarıdan gelen bir yabancı olarak gördüğü Hz. Muhammed’i takip ettikleri gerekçesiyle Medine sakinlerini kınamış, Hz. Peygamber’e karşı isyan başlatmaya çalışmıştır. Onun şiirleri, toplumun düşünce dünyasını değiştirmek amacıyla kullanılan şiirsel tahrîdlere (yani kışkırtmalara) bariz bir örnektir. Tüm bunlara binaen Hz. Muhammed, şairin etkisiz hale getirilmesi için gönüllü olabilecek birisini aramış ve “Bu iğrenç [adamı], benim için kim [etkisiz hale getirecek]?” sözlerini buyurmuşlardır. İslamiyet’i benimsemiş olan Sâlim b. ‘Umeyr, bu vazifeyi uhdesine almak için öne çıkmış ve bir gece Ebû ‘Afek uyuduğunda, gizlice şairin evine girerek onu bir kılıç darbesiyle öldürmüştür. Bu olay İslam tarihçileri tarafından kaydedilmiştir.
Keywords
Arap-Yahudi Edebiyatı, Klasik Arap Edebiyatı, Arap Şiiri, Ebû ‘Afek, Tahrîd Şiiri
References
- EL-ʿAFFÂNÎ, Seyyid b. Huseyn (1427/2006), Vâ Muḥammedâhu: İnne Şâni’eke Huve’l-Ebter, Dâru’l-ʿAffânî, Mısır. AHMAD, Barakat (1979), Muhammad and the Jews: A Re-examination, Vikas Publishing House PVT LTD., Yeni Delhi.
- EL-‘AṢḲALÂNÎ, Ahmed b. Ali b. Ḥacer (1433/2012), el-İṣâbe fî Temyîzi’ṣ-Ṣaḥâbe, el-Mektebetu’l-‘Aṣriyye, Beyrut.
- AYYILDIZ, Esat (2020a), “Merhab b. el-Hâris: Arap Dilinde Savaş Recezi Nazmeden Yahudi Bir Şair”, Ed. Gülnaz Kurt, Filoloji Alanında Akademik Çalışmalar II, Gece Kitaplığı, Ankara, 53-65.
- AYYILDIZ, Esat (2020b), “Asmâ Bint Mervân: Arap-Yahudi Bir Kadın Şair”, Ed. Adnan Oktay, Edebiyat Kazıları, İKSAD Publishing House, Ankara, 13-42.
- BÜYÜKTOPÇU, Mehmet Burak ve GÜNDOĞDU, Serdar (2019), “Alman Karikatürleri Örneğinde İslamofobi”, Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Fuat Sezgin Özel Sayısı, 91-102.
- EL-CEDAʿ, Ahmed (1407/1984), Fidâ’îyyûn min ʿAṣri’r-Rasûl, Dâru’ḍ-Ḍiyâ’ li’n-Neşr ve’t-Tevzîʿ, 5. Baskı, Ürdün.
- EL-CEMÎL, Muhammed b. Fâris (1422/2002), en-Nebî ve Yahûdu’l-Medîne, Merkezu’l-Melik Fayṣal li’l-Buḥûs̱ ve’d-Dirâsâti’l-İslâmiyye, Riyad.
- EBÛ ESMÂ’, Muhammed b. Taha (1433/2012), el-Aġsânu’n-Nediyye Şerḥu’l-Ḫulâṣati’l-Behiyye bi-Tertîbi Aḥdâs̱i’s-Sîrati’n-Nebeviyye, Dâru İbn Ḥazm li’t-Tibâʿa ve’n-Neşr ve’t-Tevzîʿ, Kâhire.
- İBN HİŞÂM (1375/1955), es-Sîretu’n-Nebevîyye (Cilt 2), Mustafa es-Saḳḳâ ve İbrahim el-Ebyârî ve ‘Abdu’l-Ḥafîẓ eş-Şelebî (Haz.), Mustafa el-Bâbî el-Ḥalebî ve Evlâduhu, 2. Baskı, Mısır.
- İBN SAʿD, Ebû Abdullah Muhammed el-Hâşimî (1968), eṭ-Ṭabaḳâtu’l-Kubrâ (Cilt 2), İhsân Abbâs (Thk.), Dâru Ṣâdir, Beyrut.