Riskler ve Olanaklar Arasında Dijital Ebeveynlik: Bibliyometrik Bir Analiz

Öz

Dijital teknolojilerin kullanımı, sosyal hayatta birçok kavramı dönüştürdüğü gibi ebeveynlik kavramını da dönüştürmüştür. Araştırmacıların son yıllarda, özellikle çocukların internette zararlı içeriklerden korunması ve ebeveynlerin farkındalığına yönelik yaptığı araştırmalar hız kazanmıştır. Bu süreç içerisinde, literatürde “dijital ebeveynlik” olarak adlandırılan ve ebeveynlerin çocuklarını koruması, fırsatlardan yararlanması ve kendisini de geliştirmesi için yeni bir kavram ortaya çıkmıştır. Bu çalışma, dijital ebeveynlik konusunda yapılan araştırmaların bibliyometrik bir görüntüsünü sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmada WEB of Science veri tabanında yer alan “dijital ebeveynlik” kavramıyla ilgili 61 çalışmaya ulaşılmış ve bu çalışmalara ilişkin bibliyometrik verilerin VOSviewer analiz programında ağ haritaları çıkarılmıştır. Çalışma sonucunda WEB of Science veri tabanında yer alan dijital ebeveynlik konulu çalışmaların 2015 yılında başladığı, en fazla çalışmanın (n=14) ise Eğitim-Eğitimci Araştırmaları alanında yapıldığı belirlenmiştir. En fazla çalışma (n=15), Amerika Birleşik Devletleri’nde yer alan araştırmacılar tarafından yayımlanırken, bunu Türkiye’deki araştırmacılar (n=14) takip etmektedir. Diğer taraftan kurumlar açısından bakıldığında bu konuda en fazla yayın (n=4) Ege Üniversitesi’nde yer alan araştırmacılar tarafından yayımlanmıştır. Ortak anahtar kelime analizi sonucunda ise araştırmaların en az “dijital okuryazarlık”, “dijital güvenlik”, “dijital ebeveynlik tarzları” ve “koruma yöntemleri” konularına odaklandığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Teknolojiler
• Ebeveynlik
• Dijital Ebeveynlik
• Çocuk
• Bibliyometrik Analiz

Digital Parenting Between Risks and Possibilities: A Bibliometric Analysis

Abstract

The use of digital technologies has transformed the concept of parenting as well as transforming many phenomena and concepts in social life. In recent years, researchers' research on the protection of children from harmful content on the Internet and the awareness of parents has gained momentum. In this process, a new concept called "digital parenting" has emerged in the literature for parents to protect their children, take advantage of opportunities and improve themselves. This study aims to present a bibliometric view of research on digital parenting. In the study, 61 studies related to the concept of "digital parenting" in the WEB of Science database were accessed and bibliometric data related to these studies were mapped in the VOSviewer analysis program. As a result of the study, it was determined that the studies on digital parenting in the WEB of Science database started in 2015, and the most studies (n=14) were done in the field of Education-Educator Research. The highest number of studies (n=15) were published by researchers in the United States, followed by Turkey (n=14). On the other hand, from the point of view of institutions, the most publications on this subject (n=4) were published by researchers from Ege University. As a result of the common keyword analysis, it was determined that the studies focused at least on "digital literacy", "digital security", "digital parenting styles" and "protection methods".

Keywords

• Digital Technologies
• Parenting
• Digital Parenting
• Child
• Bibliometric Analysis

References

1. Akkaya, S., Tan, Z., Kapıdere, M., & Şahin, S. (2021). Investigation of the Relationship between Parents' Awareness of Digital Parenting and the Effects of Digital Games on Their Children. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 889-917.
2. Bäckström, C., Rolfson, T., Engström, H., Knez, R., & Larsson, M. (2022). Expecting Parents’ perceptions of the Digital Parental Support “Childbirth Journey” Constructed as a Serious Game—An Intervention Study. Digital Health, 8, 115.
3. Chavarro, D., Ràfols, I., & Tang, P. (2018). To What Extent is Inclusion in the WEB of Science an Indicator of Journal ‘Quality’? Research Evaluation, 27(2), 106-118.
4. Darling, N. & Steinberg, L. (1993). Parenting Style as Context: an Integrative Model. Psychological Bulletin, 113(3), 487-496.
5. Demir, Y., & Öztürk, M. (2023). Hegemonik Erkeklik ve Medya: Bibliyometrik Bir Analiz. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, 10, 49-67.
6. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to Conduct a Bibliometric Analysis: An Overview and Guidelines. Journal of Business Research, 133, 285-296.
7. Hammer, M., Scheiter, K., & Stürmer, K. (2021). New Technology, New Role of Parents: How Parents' Beliefs and Behavior Affect Students’ Digital Media Self-Efficacy. Computers in Human Behavior, 116, 106642.
8. Hasebrink, U., Livingstone, S., Haddon, L., & Olafsson, K. (2009). Comparing Children’s Online Opportunities and Risks Across Europe: Cross-National Comparisons for EU Kids Online. EU Kids Online.

9. Hébert, C., Thumlert, K., & Jenson, J. (2022). #Digital Parents: Intergenerational Learning through a Digital Literacy Workshop. Journal of Research on Technology in Education, 54(1), 34-91.
10. Huang, G., Li, X., Chen, W., & Straubhaar, J. D. (2018). Fall-Behind Parents? The Influential Factors on Digital Parenting Self-Efficacy in Disadvantaged Communities. American Behavioral Scientist, 62(9), 1186-1206.
11. İnan Kaya, G., Mutlu Bayraktar, D. & Yılmaz, Ö. (2018). Dijital Ebeveynlik Tutum Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 46, 149-173.
12. İnan Kaya, G., Mutlu Bayraktar, D., & Yılmaz, Ö. (2018). Digital Parenting: Perceptions on Digital Risks. Kalem Uluslararası Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 131-157.
13. Kavitha, K., & Sikandar, B. J. (2021). Digital Parenting: Issues, Challenges and Nursing Implications. Journal of Pediatric Surgical Nursing, 10(3), 100-104.
14. Kaya, İ. & Mutlu Bayraktar, D. (2021). Türkiye’de Yapılan Dijital Ebeveynlik Araştırmalarına Yönelik Bir İçerik Analizi Çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 1046-1082.
15. Keleşoğlu, F., & Adam Karduz, F. F. (2020). Kovid-19 Sürecinde Dijital Ebeveynlik ile Anne-Baba Stresi Arasında Yordayıcı İlişkiler. Online Journal of Technology Addiction and Cyberbullying, 7(2), 70-102.
16. Konok, V., Bunford, N., & Miklósi, Á. (2020). Associations between Child Mobile Use and Digital Parenting Style in Hungarian Families. Journal of Children and Media, 14(1), 91-109.
17. Lima‐Pereira, P., Bermúdez‐Tamayo, C., & Jasienska, G. (2012). Use of the Internet as a Source of Health Information amongst Participants of Antenatal Classes. Journal of Clinical Nursing, 21(3‐4), 322-330.
18. Lipu, M., & Siibak, A. (2019). ‘Take it Down!’: Estonian Parents’ and Pre-Teens’ Opinions and Experiences with Sharenting. Media International Australia, 170(1), 57-67.
19. Lupton, D. (2016). The Use and Value of Digital Media for Information about Pregnancy and Early Motherhood: A Focus Group Study. BMC Pregnancy and Childbirth, 16, 171-181.
20. McPake, J., & Plowman, L. (2010). At Home with the Future: Influences on Young Children’s Early Experiences with Digital Technologies. In N. Yelland (Ed.), Contemporary Issues in Early Childhood Education (pp. 210–226). Open University Press.
21. Modecki, K. L., Goldberg, R. E., Wisniewski, P., & Orben, A. (2022). What is Digital Parenting? A Systematic Review of Past Measurement and Blueprint for the Future. Perspectives on Psychological Science, 17(6), 1673-1691.
22. Nansen, B., & Jayemanne, D. (2016). Infants, Interfaces, and Intermediation: Digital Parenting and the Production of “iPad Baby” Videos on YouTube. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 60(4), 587-603.
23. Öztürk, E., & Derin, G. (2022). Dijital Ebeveynlik ve Dijital İstismar. VIII. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi, 20-23 Temmuz 2022, Hatay.
24. Rode, J. A. (2009). Digital Parenting: Designing Children’s Safety. People and Computers XXIII. Celebrating People and Technology, 1 - 5 September 2009, 244-251.
25. Roig-Tierno, N., Gonzalez-Cruz, T. F., & Llopis-Martinez, J. (2017). An Overview of Qualitative Comparative Analysis: A Bibliometric Analysis. Journal of Innovation & Knowledge, 2(1), 15-23.
26. Sengupta, I. N. (1992). Bibliometrics, Informetrics, Scientometrics and Librametrics: An Overview. Libri: International Journal of Libraries and Information Studies, 42(2), 75–98.
27. Tosun, N., & Mihci, C. (2020). An Examination of Digital Parenting Behavior in Parents with Preschool Children in the Context of Lifelong Learning. Sustainability, 12(18), 7654.
28. UNICEF (2017). The State of the World’s Children 2017: Children in a Digital World. https://www.unicef.org/sowc2017/ (07.06.2023).
29. Ünlü, D. G. & Kesgin, Y. (2021). Dijital Ebeveynlik, Aşı Kararsızlığı ve Kovid-19: Dijital Ebeveynlerin Kovid-19 Aşısı Karşıtlığına İlişkin Tutumlarının Belirlenmesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (56), 165-184.
30. Ünlü, D. G. (2020). Dijital Ebeveynlik ve Mobil Uygulamalar: Dijital Ebeveynlerin Mobil Uygulama Kullanım Pratiklerinin İncelenmesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 50, 56-73.
31. Van Eck, N. J., & Waltman, L. (2017). Citation-Based Clustering of Publications Using CitNetExplorer and VOSviewer. Scientometrics, 111, 1053-1070.
32. Wall, G. (2022). Being a Good Digital Parent: Representations of Parents, Youth and the Parent–Youth Relationship in Expert Advice. Families, Relationships and Societies, 11(3), 340-355.
33. Wallin, J. A. (2005). Bibliometric Methods: Pitfalls and Possibilities. Basic & Clinical Pharmacology & Toxicology, 97(5), 261-275.
34. Yaman, F., Dönmez, O., Akbulut, Y., Kabakçı Yurdakul, I., Coklar, A. N., & Guyer, T. (2019). Exploration of Parents' Digital Parenting Efficacy through Several Demographic Variables. Education and Science, 44(199), 149-172.
35. Yay, M. (2019). Dijital Ebeveynlik. Yeşilay Yayınları.
36. Yurdakul, K. I., Dönmez, O., Yaman, F., & Odabaşı, H. F. (2013). Dijital Ebeveynlik ve Değişen Roller. Gaziantep University Journal of Social Sciences 12(4), 883-896.
37. Yusuf, M., Witro, D., Diana, R., Santosa, T. A., Alfikri, A. A., & Jalwis, J. (2020). Digital Parenting to Children Using the Internet. Pedagogik Journal of Islamic Elementary School, 3(1), 1-14.
38. Zupic, I., & Čater, T. (2014). Bibliometric Methods in Management and Organization. Organizational Research Methods, 18(3), 429–472.