Review

Yapay Zekânın Kusursuz Algoritmaları Karşısında İnsan Kusurunun Estetik Değeri

Volume: 11 Number: 27 May 30, 2026
EN TR

Yapay Zekânın Kusursuz Algoritmaları Karşısında İnsan Kusurunun Estetik Değeri

Abstract

Bu çalışma, yapay zekâ temelli sanatsal üretimlerde öne çıkan teknik kusursuzluk anlayışı ile insan sanatındaki kusur kavramı arasındaki gerilimi incelemektedir. Yapay zekânın sunduğu kusursuzluk algısı, kusuru ortadan kaldırılması gereken bir eksiklik olarak konumlandırırken, çağdaş estetik yaklaşımlar kusuru anlam üretimini, özgünlüğü ve estetik derinliği besleyen kurucu bir unsur olarak ele almaktadır. Çalışma; estetik felsefesi, yaratıcılık kuramları, dijital kültür eleştirisi, yapay zekâ çalışmaları ve bedenlenmiş deneyim kuramları temelinde, yapay zekâ üretimlerindeki kusursuzluk paradigması ile insan sanatsal üretimindeki kusur olgusunu karşılaştırmalı ve eleştirel bir çerçevede analiz etmektedir. İnsan ve yapay zekâ üretimleri, zamansallık, niyet ve öznellik ekseninde karşılaştırılmış, ayrıca nöroestetik ve algı çalışmalarına ilişkin bulgular sentezlenmiştir. Çalışma, estetik değerin yalnızca biçimsel çıktı kalitesine indirgenemeyeceğini, üretim sürecine içkin zamansallık, risk ve öznel deneyimle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Bu bağlamda “kusurun ontolojik ağırlığı” kavramı önerilmekte ve yapay zekâ üretimlerinde gözlenen duygusal ve anlamsal eksiklik kuramsal olarak tartışılmaktadır. Sonuç olarak çalışma, estetik değerin yalnızca üründe değil, üretim sürecine içkin kırılganlık ve öznel deneyimde temellendiğini ileri sürmektedir.

Keywords

References

  1. Benjamin, W. (2008). The work of art in the age of mechanical reproduction (H. Zohn, Trans.). Penguin. (Original work published 1936).
  2. Bergson, H. (2001). Creative evolution (A. Mitchell, Trans.). Dover Publications. (Original work published 1911).
  3. Boden, M. A. (2016). AI: Its nature and future. Oxford University Press.
  4. Chalmers, D. J. (1995). Facing up to the problem of consciousness. Journal of Consciousness Studies, 2(3), 200–219.
  5. Chamberlain, R., & Wagemans, J. (2016). The genesis of errors in art. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 10(4), 369–381. https://doi.org/10.1037/aca0000136
  6. Coeckelbergh, M. (2020). AI ethics. MIT Press.
  7. Deleuze, G., & Guattari, F. (1987). A thousand plateaus: Capitalism and schizophrenia. University of Minnesota Press.
  8. Dietvorst, B. J., Simmons, J. P., & Massey, C. (2015). Algorithm aversion: People erroneously avoid algorithms after seeing them err. Journal of Experimental Psychology: General, 144(1), 114–126. https://doi.org/10.1037/xge0000033

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication Theories, Communication Systems

Journal Section

Review

Publication Date

May 30, 2026

Submission Date

February 6, 2026

Acceptance Date

May 12, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 11 Number: 27

APA
Artu Mutlugün, M. (2026). Yapay Zekânın Kusursuz Algoritmaları Karşısında İnsan Kusurunun Estetik Değeri. TRT Akademi, 11(27), 736-753. https://doi.org/10.37679/trta.1882002
AMA
1.Artu Mutlugün M. Yapay Zekânın Kusursuz Algoritmaları Karşısında İnsan Kusurunun Estetik Değeri. TRT Akademi. 2026;11(27):736-753. doi:10.37679/trta.1882002
Chicago
Artu Mutlugün, Mine. 2026. “Yapay Zekânın Kusursuz Algoritmaları Karşısında İnsan Kusurunun Estetik Değeri”. TRT Akademi 11 (27): 736-53. https://doi.org/10.37679/trta.1882002.
EndNote
Artu Mutlugün M (May 1, 2026) Yapay Zekânın Kusursuz Algoritmaları Karşısında İnsan Kusurunun Estetik Değeri. TRT Akademi 11 27 736–753.
IEEE
[1]M. Artu Mutlugün, “Yapay Zekânın Kusursuz Algoritmaları Karşısında İnsan Kusurunun Estetik Değeri”, TRT Akademi, vol. 11, no. 27, pp. 736–753, May 2026, doi: 10.37679/trta.1882002.
ISNAD
Artu Mutlugün, Mine. “Yapay Zekânın Kusursuz Algoritmaları Karşısında İnsan Kusurunun Estetik Değeri”. TRT Akademi 11/27 (May 1, 2026): 736-753. https://doi.org/10.37679/trta.1882002.
JAMA
1.Artu Mutlugün M. Yapay Zekânın Kusursuz Algoritmaları Karşısında İnsan Kusurunun Estetik Değeri. TRT Akademi. 2026;11:736–753.
MLA
Artu Mutlugün, Mine. “Yapay Zekânın Kusursuz Algoritmaları Karşısında İnsan Kusurunun Estetik Değeri”. TRT Akademi, vol. 11, no. 27, May 2026, pp. 736-53, doi:10.37679/trta.1882002.
Vancouver
1.Mine Artu Mutlugün. Yapay Zekânın Kusursuz Algoritmaları Karşısında İnsan Kusurunun Estetik Değeri. TRT Akademi. 2026 May 1;11(27):736-53. doi:10.37679/trta.1882002