Jambıl who was born in 1846 and died in 1945, is the second son of three in his family. The childhood years of the poet whose childhood and adolescence passed in poverty, have great impact on his character and content of his poems. Jambıl who composed his first improvisional poem when he was 8, got famous with his “aytıs” that could be regarded as examination lasts an incursion. Jambıl who says “It will not make a poem if it does not make one cry or laugh”, always performs his art for society. He critizes bullies who tyrannise the society and never makes them joy with his poems. During the 1900, he comes forward in battle of words with his heroic epics in an unrivalled position. Because of this, he was named as “winged bird of the battle of words”. The year of 1916 is a milestone for him and his poetry. It is the highest level of Russian tyranny on the 70-year-old Jabaev and his society. However, we can face with some expressions that commend the Soviet rule after 1924 like many other poets of the era. Poets who compose their works in somehow auto-cencorship under political restraint and surveillance,try to poetize what they really want to say in complext expressions and indirect manner. Jambıl who puts the Kazakh Society in the centre of his poetry, was well accepted in Soviet Russian Era as well. Jambıl who uses the history to submit his message, is one of the sources to enlighten Kazakhs 100-years historical and social events. Jambıl who was regared as one of the important poets of 20th Century, is named as the “Homer of Kazakhs”. The thema of this study is how Jambıl Jabaev stands againgst the restraints to society with his poetry and puts his life in danger.
1846 yılında dünyaya gelip 1945 yılında vefat eden Jambıl, ailesinin üç erkek çocuğunun ortancasıdır. Çocukluk ve gençlik çağları fakirlik içinde geçen şairin bu dönemlerde yaşadığı ekonomik sıkıntılar ve zor hayat koşulları şahsiyetinin oluşumuna ve eserlerinin içeriğine etki eder. Doğaçlama ilk şiirini yaklaşık 8 yaşlarında söyleyen Jambıl, bir 'akınlık' imtihanı da sayılabilecek 'aytıs'larıyla şöhreti yakalar. “Ağlatmıyor ya da güldürmüyorsa şiir değildir” diyen Jambıl, Sanatını her zaman toplum için icra eder. Topluma zulmeden zengin ve zorbaları da eleştirmekten geri kalmadığı gibi, onları her ne pahasına olursa olsun eğlendirecek bir tavırda bulunmamıştır. 1900’lü yılların başına gelindiğinde Jambıl, özellikle atışmalarda olmak üzere ezbere söylediği yiğitlik ve kahramanlık destanları konusunda rakipsiz biri olarak öne çıkar. Bu yüzden kendisi bu dönemde ‘Atışmanın Kanatlı Kuşu’ unvanı ile isimlendirilmiştir. Jambıl Jabaev ve şiiri için 1916 yılı bir dönüm noktası olur. Bunun en mühim sebebi yetmiş yıllık hayatı boyunca halkıyla birlikte karşı karşıya kaldığı Çar Hükümeti zorbalıklarının ve baskılarının zirve yapmış olmasıdır. Ancak 1924 tarihi ve sonrasında yazdığı şiirlerinde diğer tüm yazar ve şairler gibi Sovyet idaresini öven ifadeler bulunmaktadır. Devrin ağır siyasi baskısı ve sıkı kontrolü sebebiyle bir çeşit oto-sansürle şiir söyleyen şairler, asıl söylemek istediklerini dolaylı ve karmaşık ifadelerin içerisine gizleyerek anlatmaya çalışır. Şairliğinin her devresinde 'Kazak' halkını şiirinin merkezine koyan Jambıl, 'Sovyet Rusyası’ döneminde de önemli bir isim olarak kabul görür. Şiirlerinde mesaj vermek için tarihi kullanan şair, eserleriyle Kazak halkının bir asırlık sürede başından geçen tarihî ve sosyal olayların aydınlatılmasında da önemli kaynaklardandır. Öyle ki, XX. asrın önemli saz şairlerinden olan Jambıl, bu asrın 'Kazak Homeros'u olarak anılır. Bu çalışmada da Jambıl Jabaev’in halka yapılan baskılar karşısında şiiriyle nasıl karşılık verdiği ve hayatını nasıl ortaya koyduğu teması üzerinde durulacaktır.
Primary Language | Turkish |
---|---|
Journal Section | Articles |
Authors | |
Publication Date | July 20, 2016 |
Submission Date | October 9, 2015 |
Published in Issue | Year 2015 Volume: 19 Issue: 2 |