Research Article

Zihinsel Engelli Yetişkinlerin Sosyal Etkileşimleri

Volume: 36 Number: 4 October 31, 2025
TR EN

Zihinsel Engelli Yetişkinlerin Sosyal Etkileşimleri

Abstract

Bu araştırma, hafif düzeyde engel düzeyi bulunan zihinsel engelli (ZE) yetişkinlerin sosyal etkileşimlerine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amacı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, nitel araştırmaların bir yöntemi olan fenomenoloji tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Edirne merkezde ailesi ile birlikte yaşayan hafif ZE 12 yetişkindir. Çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen ve uzman görüşü doğrultusunda şekillenen ‘Bilgi Formu’ ve ‘Görüşme Formu’ kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarıyla, Trakya Üniversitesi Armağan Dönertaş Engelli Çocuklar Eğitim–Rehabilitasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde görüşülmüş, sorular araştırmacı tarafından sorulmuştur. Verilerin analizinde nitel araştırmalarda kullanılan betimsel analiz ve içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Temalar ve kategoriler frekansları ile birlikte tablolaştırılarak sunulmuştur. Araştırma sonucunda, hafif ZE olan yetişkin katılımcıların tamamının arkadaşlarının kendilerine iyi davrandıkları, arkadaşları ile birlikteyken en çok dinlenme ve alışveriş mekânlarına gittikleri, birlikte yemek yedikleri ve sohbet ettikleri, arkadaşlarında iyi davranışlar aradıkları bulgusuna ulaşılmıştır. Ayrıca, ZE yetişkinlerin çoğunluğunun sosyal ortamlarda kendisini ifade ettiği, kişiler arası ilişkilerde zorluk yaşamadıkları, tanımadıklarıyla çekingen–sınırlı, tanıdıklarıyla samimi–uzun sohbet ettikleri, sohbet esnasında karşısındakinden farklı düşündüğünü söyledikleri, duygularından ebeveynlerine bahsettikleri, duygularını başkalarına en çok hissettiklerini söyleyerek ve anlatarak gösterdikleri sonuçlarına ulaşılmıştır.

Keywords

References

  1. Abbott, S., & McConkey, R. (2006). The barriers to social inclusion as perceived by people with intellectual disabilities. Journal of intellectual disabilities, 10(3), 275–287.
  2. Adeniyi, Y.C., & Omigbodun, O.O. (2016). Effect of a classroom ‑ based intervention on the social skills of pupils with intellectual disability in Southwest Nigeria. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health, 10, 1–12.
  3. Adibsereshki, N., Shaydaei, M., & Movallali, G. (2016). The effectiveness of emotional intelligence training on the adaptive behaviors of students with intellectual disability. International Journal of Developmental Disabilities, 62(4), 245–252.
  4. Alkan, F., & Bulu, M. (2023). Zihinsel Yetersizliği Olan Bireyler. Mehmet Latif Candemir, Resul Duran & Hüseyin Doğan (Ed.), Özel Gereksinimli Gruplar ve Sosyal Hizmet: Riskler, Hizmetler ve Uygulamalar içinde (s.63–77). Ankara: Eğiten Kitap.
  5. Angrosino, M.V. (2004). Participant observation and research on intellectual disability. In E., Emerson, C., Hatton, T., Thompson, & T. R., Parmenter (Eds.), The international handbook of applied research in intellectual disabilities (pp. 161–176). Chichester: John Wiley & Sons.
  6. Badia, M., Orgaz, M.B., Verdugo, M.Á., & Ullán, A.M. (2013). Patterns and determinants of leisure participation of youth and adults with developmental disabilities. Journal of Intellectual Disability Research, 57(4), 319–332.
  7. Başaran, Y.K. (2017). Sosyal Bilimlerde Örnekleme Kuramı. The Journal of Academic Social Science, 47(5), 480–495.
  8. Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. DEUHFED, 9(1), 23–28.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Counselling, Wellbeing and Community Services, Social Work (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 31, 2025

Submission Date

February 19, 2025

Acceptance Date

August 15, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 36 Number: 4

APA
Canarslan, H., & Tezel, D. (2025). Zihinsel Engelli Yetişkinlerin Sosyal Etkileşimleri. Toplum Ve Sosyal Hizmet, 36(4), 641-670. https://doi.org/10.33417/tsh.1642771
AMA
1.Canarslan H, Tezel D. Zihinsel Engelli Yetişkinlerin Sosyal Etkileşimleri. Toplum ve Sosyal Hizmet. 2025;36(4):641-670. doi:10.33417/tsh.1642771
Chicago
Canarslan, Harun, and Dilber Tezel. 2025. “Zihinsel Engelli Yetişkinlerin Sosyal Etkileşimleri”. Toplum Ve Sosyal Hizmet 36 (4): 641-70. https://doi.org/10.33417/tsh.1642771.
EndNote
Canarslan H, Tezel D (October 1, 2025) Zihinsel Engelli Yetişkinlerin Sosyal Etkileşimleri. Toplum ve Sosyal Hizmet 36 4 641–670.
IEEE
[1]H. Canarslan and D. Tezel, “Zihinsel Engelli Yetişkinlerin Sosyal Etkileşimleri”, Toplum ve Sosyal Hizmet, vol. 36, no. 4, pp. 641–670, Oct. 2025, doi: 10.33417/tsh.1642771.
ISNAD
Canarslan, Harun - Tezel, Dilber. “Zihinsel Engelli Yetişkinlerin Sosyal Etkileşimleri”. Toplum ve Sosyal Hizmet 36/4 (October 1, 2025): 641-670. https://doi.org/10.33417/tsh.1642771.
JAMA
1.Canarslan H, Tezel D. Zihinsel Engelli Yetişkinlerin Sosyal Etkileşimleri. Toplum ve Sosyal Hizmet. 2025;36:641–670.
MLA
Canarslan, Harun, and Dilber Tezel. “Zihinsel Engelli Yetişkinlerin Sosyal Etkileşimleri”. Toplum Ve Sosyal Hizmet, vol. 36, no. 4, Oct. 2025, pp. 641-70, doi:10.33417/tsh.1642771.
Vancouver
1.Harun Canarslan, Dilber Tezel. Zihinsel Engelli Yetişkinlerin Sosyal Etkileşimleri. Toplum ve Sosyal Hizmet. 2025 Oct. 1;36(4):641-70. doi:10.33417/tsh.1642771