Research Article

Tarihi "Su"landırmak: Şiddet ve Emek Arasında Balığın Tarihi

Number: 8 June 2, 2026
EN TR

Tarihi "Su"landırmak: Şiddet ve Emek Arasında Balığın Tarihi

Abstract

Bu çalışma, tarihyazımının sınırlarını türler arası bir etikle genişletme gereğinden hareketle, mevcut hayvan tarihi araştırmalarında baskın olan karasal merceği sucul dünyaya çevirir. Balıkların tarihyazımındaki alışılmış yokluğunu ya da istisnaîliğini sucul olana dair bazı arşivsel belirsizlikler ve metodolojik zorluklarla ilişkilendirmek mümkündür. Öte yandan bu durum belirli bakış açıları, bilgi rejimleri ve anlatı pratikleri aracılığıyla süreklilik kazanan yapısal bir görmeme biçimini de kapsar. Bu dışarıda kalmanın bir sonucu olarak sucul dünyaya yönelik şiddetin fark edilebilirliği azalır. Bu makalede, balıkları biyolojik “stoklar” olarak ele almaya alışmış bakış rejimini güçlendiren tarihsel süreçler sorgulanmaktadır. Bu çerçevede, savaş teknolojilerinin barış döneminde balıkçılığa aktarılmasıyla denizlerin görünmez bir sömürü alanına dönüşümü ele alınmakta; yerinden edilmenin ve kırımın karadan suya, insanlardan insan olmayan hayvanlara doğru genişlemesi incelenmektedir. Ayrıca balıkların bedensel emekleri, semiyotik iş yükleri, kültürel temsilleri ve direniş pratikleri tartışılarak tarihyazımına dâhil edilmelerinin imkânları değerlendirilmektedir. Arşivin akışkan, gölgede kalan boyutlarını ve bağlantılarını ciddiye alan “su’landırılmış” bir okuma önerisiyle metin, türler arası bir tarihyazımı için alternatif düşünme zemini arar.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışma, İstanbul Bilgi Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Hayvanât-Hayvan Tarihi Ağı (https://hayvanat.bilgi.org.tr ) tarafından yürütülen akademik ve kamusal tartışma ortamından beslenerek hazırlanmıştır.

Ethical Statement

Bu çalışma, herhangi bir insan ya da insan olmayan canlı üzerinde deney, müdahale veya saha araştırması içermemektedir. Çalışma, tamamen arşivsel kaynaklar, yazılı ve görsel-işitsel belgeler ile yayımlanmış akademik literatüre dayalı kuramsal ve tarihsel bir incelemedir. Bu nedenle etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Thanks

Bu çalışmanın düşünsel çerçevesinin oluşumunda Hayvan Tarihi alanıyla tanışmamı sağlayan Cihangir Gündoğdu’ya, katkıları ve teşvikleri için Deniz Dölek Sever’e, İbrahim Can Usta’ya ve Deniz İnce’ye teşekkür ederim. Ayrıca bu çalışmanın odağını oluşturan denizlerin isimsiz trilyonlarına duyulan etik borcu da burada not etmek isterim.

References

  1. Akıllı, Sinan. “Antroposen’de Türlerarası Adalet İçin Bir Model”. Pasajlar 12, 2022, 67–80.
  2. Attenborough, David. Gezegenimizden Bir Yaşam: Tanıklık Ettiklerim ve Geleceğe Dair Bir Vizyon. Çev. Onur Uygun. İstanbul: Kronik, 2022.
  3. Balcombe, Jonathan. Balıkların Bildikleri: Sualtı Kuzenlerimizin İç Dünyası. Çev. Elvin Vural. İstanbul: Metis, 2020.
  4. Batzke, Ina, Lea Espinoza Garrido, and Linda M. Hess, eds. Life Writing in the Posthuman Anthropocene. Palgrave Studies in Life Writing. Cham: Palgrave Macmillan, 2021. https://doi. org/10.1007/978-3-030-77973-3.
  5. Bayrakçı, Kemal. “Marmara Balıkçılık Mektebi”. İktisadi Yürüyüş no. 38–39, 1941, 8–1a2.
  6. Bekoff, Marc. Düşünen Hayvanlar. Çev. Serpil Çağlayan. İstanbul: Kitap Yayınevi, 2002.
  7. Belge, Murat. Tarih Boyunca Yemek Kültürü. İstanbul: İletişim, 2001.
  8. Benjamin, Walter. “Tarih Kavramı Üzerine”. Son Bakışta Aşk. Yay. Haz. Nurdan Gürbilek, Sabir Yücesoy, 39–50. İstanbul: Metis, 2005. Bilge, İbrahim. “Balık Ürünlerimiz ve Bizlere Düşen Görev”. Balık ve Balıkçılık 23, no. 4, 1975, 19–22.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Historical Studies (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

June 2, 2026

Submission Date

December 25, 2025

Acceptance Date

April 13, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 8

APA
Asarkaya, C. (2026). Tarihi "Su"landırmak: Şiddet ve Emek Arasında Balığın Tarihi. Toplumsal Tarih Akademi, 8, 21-40. https://izlik.org/JA67TU67DL
AMA
1.Asarkaya C. Tarihi "Su"landırmak: Şiddet ve Emek Arasında Balığın Tarihi. TT Akademi. 2026;(8):21-40. https://izlik.org/JA67TU67DL
Chicago
Asarkaya, Cansu. 2026. “Tarihi ‘Su’landırmak: Şiddet Ve Emek Arasında Balığın Tarihi”. Toplumsal Tarih Akademi, nos. 8: 21-40. https://izlik.org/JA67TU67DL.
EndNote
Asarkaya C (June 1, 2026) Tarihi "Su"landırmak: Şiddet ve Emek Arasında Balığın Tarihi. Toplumsal Tarih Akademi 8 21–40.
IEEE
[1]C. Asarkaya, “Tarihi ‘Su’landırmak: Şiddet ve Emek Arasında Balığın Tarihi”, TT Akademi, no. 8, pp. 21–40, June 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA67TU67DL
ISNAD
Asarkaya, Cansu. “Tarihi ‘Su’landırmak: Şiddet Ve Emek Arasında Balığın Tarihi”. Toplumsal Tarih Akademi. 8 (June 1, 2026): 21-40. https://izlik.org/JA67TU67DL.
JAMA
1.Asarkaya C. Tarihi "Su"landırmak: Şiddet ve Emek Arasında Balığın Tarihi. TT Akademi. 2026;:21–40.
MLA
Asarkaya, Cansu. “Tarihi ‘Su’landırmak: Şiddet Ve Emek Arasında Balığın Tarihi”. Toplumsal Tarih Akademi, no. 8, June 2026, pp. 21-40, https://izlik.org/JA67TU67DL.
Vancouver
1.Cansu Asarkaya. Tarihi "Su"landırmak: Şiddet ve Emek Arasında Balığın Tarihi. TT Akademi [Internet]. 2026 Jun. 1;(8):21-40. Available from: https://izlik.org/JA67TU67DL