Research Article

Osmanlıdan Günümüze Yer Adları

Volume: 76 Number: 275 April 1, 2012
  • Mübahat S. Kütükoğlu
EN TR

Osmanlıdan Günümüze Yer Adları

Abstract

Yer adları, dilbilimci ve coğrafyacılar kadar tarihi coğrafya araştırmaları yapan tarihçiler için de son derecede önemlidir. Zaman içinde haritadan silinmiş yerleşme yerleri gibi ismi değiştirilmiş olan yerlerın de tesbiti büyük güçlükler yaratır. Bazı yerleşme yerleri çift isimlidir ve zamanla bunlardan biri tamamen unutulmuş, diğeri kullanılır olmuştur. Bazı isimler ise idari makamlar tarafından isim değişikliklerine uğratılmıştır. Bu isim değiştirme keyfiyetine Osmanlı Devleti zamanında da kısmen rastlanmakla beraber cumhuriyet devrinde çok daha ciddi bir biçimde ele alınmış ve özellikle 1950'li yıllarda birçok yerleşme yerinin ismi değiştirilmiştir. Bu değiştirmelerde gerekçe olarak yabancı menşe'li isimlerin Türkçeleştirilmesı gösterilmiş olmakla birlikte maalesef tamamen Türkçe olan Oğuz boylarından Çepni ve Çavuldur gibi bazı isimlerin de, araştırma yapılmadan değiştirilmesi yoluna gidilmiştir. Daha sonra bu konuda yapılan hata fark edilip durdurulmuştur. Her ne kadar değiştirilen isimler, İçişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan Köylerimiz adlı eserlerde eski ve yeni adları belirtilmek üzere verilmişse de bunlarda bile değiştirilen bütün isimleri bulmak mümkün olmayabilmektedir. Dikkat çeken bir husus da, değişikliğin köy adlarında yapılması, antik devirlerdeki şehir adlarının Türk hançeresine uydurulmuş şekillerinin muhafaza edilmiş olmasıdır. Maamafih Türkçeleştirmenin istisnasına da rastlanmaktadır. Grekçe menşeli Menderes adının Türkçe ve son derecede manalı olan Cumaovası'nın yerine konulmasını buna örnek olarak göstermek mümkündür. Bu da isim değiştirmelerin araştırılmadan ve üzerinde düşünülmeden yapıldığını ortaya koymaktadır. İsim değişikliklerinden nasibini alan yerler köylerden ibaret değildir. Mahalle ve sokak adlarında da değişiklikler yapılmış ve yapılmaktadır. Sonuç olarak denilebilir ki, bu araştırılmadan yapılan değişiklikler sadece araştırıcıların çeşitli zorluklarla karşılaşması bakımından değil fakat daha da mühimi tarihimizle olan bağlarımızı koparmaları açısından da son derecede mahzurludur.

Keywords

References

  1. Ali Emirî tasnifi, Selim-i evvel, nr. 8.
  2. Bâb-ı Âsafî, Defterhane-i Âmire Defterleri (A.DFE), nr. 725.
  3. Bâb-ı Defterî, Mevkufat Kalemi defterleri, nr. 27823
  4. Kâmil Kepeci tasnifi Menteşe Nüfus Defteri, 6305m.
  5. Maliyeden Müdevver Defterler, nr. 232.
  6. Tapu-Tahrir Defterleri, nr. 8, 47, 61, 129, 148, 176, 238, 337, 537, 538, 700.
  7. Tapu Kadastro Genel Md. (Ankara )
  8. Kuyudu Kadime Arşivi, nr. 110, 167, 302, 571

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Mübahat S. Kütükoğlu This is me
Andorra

Publication Date

April 1, 2012

Submission Date

October 1, 2011

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2012 Volume: 76 Number: 275

APA
Kütükoğlu, M. S. (2012). Osmanlıdan Günümüze Yer Adları. BELLETEN, 76(275), 147-166. https://doi.org/10.37879/belleten.2012.147
AMA
1.Kütükoğlu MS. Osmanlıdan Günümüze Yer Adları. BELLETEN. 2012;76(275):147-166. doi:10.37879/belleten.2012.147
Chicago
Kütükoğlu, Mübahat S. 2012. “Osmanlıdan Günümüze Yer Adları”. BELLETEN 76 (275): 147-66. https://doi.org/10.37879/belleten.2012.147.
EndNote
Kütükoğlu MS (April 1, 2012) Osmanlıdan Günümüze Yer Adları. BELLETEN 76 275 147–166.
IEEE
[1]M. S. Kütükoğlu, “Osmanlıdan Günümüze Yer Adları”, BELLETEN, vol. 76, no. 275, pp. 147–166, Apr. 2012, doi: 10.37879/belleten.2012.147.
ISNAD
Kütükoğlu, Mübahat S. “Osmanlıdan Günümüze Yer Adları”. BELLETEN 76/275 (April 1, 2012): 147-166. https://doi.org/10.37879/belleten.2012.147.
JAMA
1.Kütükoğlu MS. Osmanlıdan Günümüze Yer Adları. BELLETEN. 2012;76:147–166.
MLA
Kütükoğlu, Mübahat S. “Osmanlıdan Günümüze Yer Adları”. BELLETEN, vol. 76, no. 275, Apr. 2012, pp. 147-66, doi:10.37879/belleten.2012.147.
Vancouver
1.Mübahat S. Kütükoğlu. Osmanlıdan Günümüze Yer Adları. BELLETEN. 2012 Apr. 1;76(275):147-66. doi:10.37879/belleten.2012.147