Research Article

Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi

Volume: 8 Number: 1 April 30, 2025
EN TR

Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışma, çevresel sürdürülebilirlik perspektifinden akıllı ulaşım sistemlerinin performanslarını değerlendirmek amacıyla TOPSIS (İdeal Çözüme Benzerlik ile Tercih Sıralama Tekniği) yöntemini kullanmıştır. Elektrikli otobüs sistemi (EOS), paylaşımlı elektrikli skuter sistemi (PESS), otonom araç paylaşım sistemi (OAPS) ve akıllı bisiklet paylaşım sistemi (ABPS) olmak üzere dört farklı ulaşım sistemi analiz edilmiştir. Analiz; karbon emisyonlarının azaltılması, enerji verimliliği, kaynak kullanımı, hava kalitesine etki ve yenilenebilir enerji kullanımı kriterleri doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, EOS en yüksek göreceli yakınlık değeriyle en iyi performansı sergilemiştir. EOS, karbon emisyonlarının azaltılması ve enerji verimliliği konularında üstün performans göstermekte ve fosil yakıt kullanımını azaltarak kaynak kullanımını optimize etmektedir. ABPS ikinci sırada yer alarak çevre dostu bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. OAPS üçüncü sırada yer almakta olup, enerji verimliliği ve kaynak kullanımı açısından diğer sistemlere göre daha düşük performans sergilemektedir. PESS ise en düşük performansı göstermiştir. Bulgular, şehir plancıları ve politika yapıcılar için önemli bilgiler sunmakta olup, akıllı ulaşım sistemlerinin çevresel sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda en uygun seçeneklerin belirlenmesine katkı sağlamaktadır.

Keywords

Ethical Statement

İlgili çalışmada insan veya hayvan katılımcılardan veri toplanmadığı için etik kurul izni gerekmemektedir.

References

  1. Akande, N. O., Arulogun, O. T., Ganiyu, R. A. ve Adeyemo, I. A. (2018). Improving the quality of service in public road transportation using real time travel information system. World Review of Intermodal Transportation Research, 7(1), 57-79. https://doi.org/10.1504/WRITR.2018.089529
  2. Aslan, H. M., Yıldız, M. S. ve Uysal, H. T. (2015). Application of fuzzy TOPSIS method on location selection of disaster stations: A location analysis in Düzce. Journal of Politics, Economics and Management Research, 3(2), 111-128.
  3. Auer, A., Feese, S., Lockwood, S. ve Hamilton, B. A. (2016). History of intelligent transportation systems. United States Department of Transportation. https://rosap.ntl.bts.gov/view/dot/30826
  4. Barth, M. J., Wu, G. ve Boriboonsomsin, K. (2015). Intelligent transportation systems and greenhouse gas reductions. Current Sustainable/Renewable Energy Reports, 2(3), 90-97. https://doi.org/10.1007/s40518-015-0032-y
  5. Behzadian, M., Otaghsara, S. K., Yazdani, M. ve Ignatius, J. (2012). A state-of the-art survey of TOPSIS applications. Expert Systems with Applications, 39(17), 13051-13069. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2012.05.056
  6. Bhaskar, A. S., Khan, A. ve Patre, S. R. (2021). Application potential of fuzzy embedded TOPSIS approach to solve MCDM based problems. Intelligent manufacturing içinde (ss. 99-121), Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-50312-3_5
  7. Brakewood, C. ve Watkins, K. (2019). A literature review of the passenger benefits of real-time transit information. Transport Reviews, 39(3), 327-356. https://doi.org/10.1080/01441647.2018.1472147
  8. Brennand, C. A., Filho, G. P. R., Maia, G., Cunha, F., Guidoni, D. L. ve Villas, L. A. (2019). Towards a fog-enabled intelligent transportation system to reduce traffic jam. Sensors, 19(18), 3916, 1-29. https://doi.org/10.3390/s19183916

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Transport Planning

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2025

Submission Date

June 7, 2024

Acceptance Date

November 5, 2024

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 1

APA
Öztaş Karlı, R. G. (2025). Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi. Trafik Ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, 8(1), 1-14. https://doi.org/10.38002/tuad.1496774
AMA
1.Öztaş Karlı RG. Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi. 2025;8(1):1-14. doi:10.38002/tuad.1496774
Chicago
Öztaş Karlı, Rukiye Gizem. 2025. “Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi Ile Değerlendirilmesi”. Trafik Ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 8 (1): 1-14. https://doi.org/10.38002/tuad.1496774.
EndNote
Öztaş Karlı RG (April 1, 2025) Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 8 1 1–14.
IEEE
[1]R. G. Öztaş Karlı, “Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi”, Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, vol. 8, no. 1, pp. 1–14, Apr. 2025, doi: 10.38002/tuad.1496774.
ISNAD
Öztaş Karlı, Rukiye Gizem. “Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi Ile Değerlendirilmesi”. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 8/1 (April 1, 2025): 1-14. https://doi.org/10.38002/tuad.1496774.
JAMA
1.Öztaş Karlı RG. Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi. 2025;8:1–14.
MLA
Öztaş Karlı, Rukiye Gizem. “Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi Ile Değerlendirilmesi”. Trafik Ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, vol. 8, no. 1, Apr. 2025, pp. 1-14, doi:10.38002/tuad.1496774.
Vancouver
1.Rukiye Gizem Öztaş Karlı. Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi. 2025 Apr. 1;8(1):1-14. doi:10.38002/tuad.1496774

Cited By

https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/