EN
TR
Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi
Öz
Bu çalışma, çevresel sürdürülebilirlik perspektifinden akıllı ulaşım sistemlerinin performanslarını değerlendirmek amacıyla TOPSIS (İdeal Çözüme Benzerlik ile Tercih Sıralama Tekniği) yöntemini kullanmıştır. Elektrikli otobüs sistemi (EOS), paylaşımlı elektrikli skuter sistemi (PESS), otonom araç paylaşım sistemi (OAPS) ve akıllı bisiklet paylaşım sistemi (ABPS) olmak üzere dört farklı ulaşım sistemi analiz edilmiştir. Analiz; karbon emisyonlarının azaltılması, enerji verimliliği, kaynak kullanımı, hava kalitesine etki ve yenilenebilir enerji kullanımı kriterleri doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, EOS en yüksek göreceli yakınlık değeriyle en iyi performansı sergilemiştir. EOS, karbon emisyonlarının azaltılması ve enerji verimliliği konularında üstün performans göstermekte ve fosil yakıt kullanımını azaltarak kaynak kullanımını optimize etmektedir. ABPS ikinci sırada yer alarak çevre dostu bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. OAPS üçüncü sırada yer almakta olup, enerji verimliliği ve kaynak kullanımı açısından diğer sistemlere göre daha düşük performans sergilemektedir. PESS ise en düşük performansı göstermiştir. Bulgular, şehir plancıları ve politika yapıcılar için önemli bilgiler sunmakta olup, akıllı ulaşım sistemlerinin çevresel sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda en uygun seçeneklerin belirlenmesine katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
İlgili çalışmada insan veya hayvan katılımcılardan veri toplanmadığı için etik kurul izni gerekmemektedir.
Kaynakça
- Akande, N. O., Arulogun, O. T., Ganiyu, R. A. ve Adeyemo, I. A. (2018). Improving the quality of service in public road transportation using real time travel information system. World Review of Intermodal Transportation Research, 7(1), 57-79. https://doi.org/10.1504/WRITR.2018.089529
- Aslan, H. M., Yıldız, M. S. ve Uysal, H. T. (2015). Application of fuzzy TOPSIS method on location selection of disaster stations: A location analysis in Düzce. Journal of Politics, Economics and Management Research, 3(2), 111-128.
- Auer, A., Feese, S., Lockwood, S. ve Hamilton, B. A. (2016). History of intelligent transportation systems. United States Department of Transportation. https://rosap.ntl.bts.gov/view/dot/30826
- Barth, M. J., Wu, G. ve Boriboonsomsin, K. (2015). Intelligent transportation systems and greenhouse gas reductions. Current Sustainable/Renewable Energy Reports, 2(3), 90-97. https://doi.org/10.1007/s40518-015-0032-y
- Behzadian, M., Otaghsara, S. K., Yazdani, M. ve Ignatius, J. (2012). A state-of the-art survey of TOPSIS applications. Expert Systems with Applications, 39(17), 13051-13069. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2012.05.056
- Bhaskar, A. S., Khan, A. ve Patre, S. R. (2021). Application potential of fuzzy embedded TOPSIS approach to solve MCDM based problems. Intelligent manufacturing içinde (ss. 99-121), Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-50312-3_5
- Brakewood, C. ve Watkins, K. (2019). A literature review of the passenger benefits of real-time transit information. Transport Reviews, 39(3), 327-356. https://doi.org/10.1080/01441647.2018.1472147
- Brennand, C. A., Filho, G. P. R., Maia, G., Cunha, F., Guidoni, D. L. ve Villas, L. A. (2019). Towards a fog-enabled intelligent transportation system to reduce traffic jam. Sensors, 19(18), 3916, 1-29. https://doi.org/10.3390/s19183916
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ulaşım Planlaması
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2025
Gönderilme Tarihi
7 Haziran 2024
Kabul Tarihi
5 Kasım 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1
APA
Öztaş Karlı, R. G. (2025). Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, 8(1), 1-14. https://doi.org/10.38002/tuad.1496774
AMA
1.Öztaş Karlı RG. Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi. TUAD. 2025;8(1):1-14. doi:10.38002/tuad.1496774
Chicago
Öztaş Karlı, Rukiye Gizem. 2025. “Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi”. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 8 (1): 1-14. https://doi.org/10.38002/tuad.1496774.
EndNote
Öztaş Karlı RG (01 Nisan 2025) Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 8 1 1–14.
IEEE
[1]R. G. Öztaş Karlı, “Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi”, TUAD, c. 8, sy 1, ss. 1–14, Nis. 2025, doi: 10.38002/tuad.1496774.
ISNAD
Öztaş Karlı, Rukiye Gizem. “Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi”. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 8/1 (01 Nisan 2025): 1-14. https://doi.org/10.38002/tuad.1496774.
JAMA
1.Öztaş Karlı RG. Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi. TUAD. 2025;8:1–14.
MLA
Öztaş Karlı, Rukiye Gizem. “Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi”. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 1, Nisan 2025, ss. 1-14, doi:10.38002/tuad.1496774.
Vancouver
1.Rukiye Gizem Öztaş Karlı. Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifinden Şehir İçi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin TOPSIS Analizi ile Değerlendirilmesi. TUAD. 01 Nisan 2025;8(1):1-14. doi:10.38002/tuad.1496774
Cited By
Elektrikli Ağır Yük Taşıma Aracı Seçiminin Çok Kriterli Analizi: Bulanık AHP-TOPSIS Çerçevesi
Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi
https://doi.org/10.51513/jitsa.1700101