Research Article

Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Volume: 2 Number: 2 October 31, 2019
EN TR

Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Abstract

Sürücülük bağlamında kişilik özelliklerini inceleyen çalışmalar yaygın olduğu halde Karanlık Üçlü (narsisizm, Makyavelizm ve psikopati) kişilik özelliklerinin bu bağlamda araştırıldığı çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışmada alanyazında ilk kez Karanlık Üçlü kişilik özellikleri ile Sürücü Davranışları Anketi (Reason ve diğerleri, 1990) ile ölçülmüş olan sürücü davranışları boyutları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. En az 3000 km araç kullanmış olan 18 - 65 yaş arası toplam 222 sürücü internet üzerinden çalışma anketini doldurmuştur. Korelasyon analizi sonuçları genel olarak beklenen örüntüyü doğrulamış olup Karanlık Üçlü kişilik özelliklerinin olumsuz sürücülük boyutlarından saldırgan ihlaller, sıradan ihlaller, hatalar ve ihmaller ile pozitif yönlü ilişkili olduğu gözlenmiştir. Ayrıca çoklu regresyon analizi sonuçları, Karanlık Üçlü kişilik özellikleri arasında sürücü davranışlarının en güçlü yordayıcısının narsisizm olduğunu göstermiştir. Narsisizm, saldırgan ihlaller dışında tüm sürücü davranışı boyutlarıyla yürütülen regresyon analizlerinde istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler göstermiştir. Makyavelizm ise hem saldırgan hem de sıradan ihlalleri anlamlı olarak yordarken, psikopati hiçbir sürücü davranışı boyutuyla istatistiksel olarak anlamlı ilişki göstermemiştir.

Keywords

References

  1. Ball, L., Tully, R. ve Egan, V. (2018). The influence of impulsivity and the Dark Triad on self-reported aggressive driving behaviours. Accident Analysis and Prevention, 120, 130–138.
  2. Bıçaksız, P. ve Özkan, T. (2016). Impulsivity and driver behaviors, offences and accident involvement: A systematic review. Transportation Research Part F: Psychology and Behaviour, 38, 194–223. doi:10.1016/j.trf.2015.06.001
  3. Burtăverde, V., Chraif, M., Aniţei, M. ve Mihăil, T. (2016). The incremental validity of the dark triad in predicting driving aggression. Accident Analysis and Prevention, 96, 1–11.
  4. Elander, J., West, R. ve French, D. (1993). Behavioral correlates of individual differences in road traffic crash risk: an examination of methods and findings. Psychological Bulletin, 113, 279–294.
  5. Endriulaitiene, A., Šeibokaite, L., Zardeckaite-Matulaitiene, K., Markšaityte, R. ve Slavinskiene, J. (2018). Attitudes towards risky driving and Dark Triad personality traits in a group of learner drivers. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 56, 362–370.
  6. Evans, L. (1996). Comments: The dominant role of driver behavior in traffic safety. American Journal of Public Health, 86(6), 784–786.
  7. Hennessy, D. A. ve Wiesenthal, D. L. (2002). The relationship between driver aggression, vengeance, and violence. Violence and Victims, 17, 707–718.
  8. Jakobwitz, S. ve Egan, V. (2006). The dark triad and normal personality traits. Personality & Individual Differences, 40(2), 331–339.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychology

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 31, 2019

Submission Date

August 13, 2019

Acceptance Date

October 23, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 2 Number: 2

APA
Bıçaksız, P. (2019). Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Trafik Ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, 2(2), 66-77. https://izlik.org/JA26BN37NR
AMA
1.Bıçaksız P. Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi. 2019;2(2):66-77. https://izlik.org/JA26BN37NR
Chicago
Bıçaksız, Pınar. 2019. “Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri Ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Trafik Ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 2 (2): 66-77. https://izlik.org/JA26BN37NR.
EndNote
Bıçaksız P (October 1, 2019) Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 2 2 66–77.
IEEE
[1]P. Bıçaksız, “Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”, Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, vol. 2, no. 2, pp. 66–77, Oct. 2019, [Online]. Available: https://izlik.org/JA26BN37NR
ISNAD
Bıçaksız, Pınar. “Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri Ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 2/2 (October 1, 2019): 66-77. https://izlik.org/JA26BN37NR.
JAMA
1.Bıçaksız P. Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi. 2019;2:66–77.
MLA
Bıçaksız, Pınar. “Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri Ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Trafik Ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, vol. 2, no. 2, Oct. 2019, pp. 66-77, https://izlik.org/JA26BN37NR.
Vancouver
1.Pınar Bıçaksız. Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi [Internet]. 2019 Oct. 1;2(2):66-77. Available from: https://izlik.org/JA26BN37NR

https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/