Araştırma Makalesi

Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Cilt: 2 Sayı: 2 31 Ekim 2019
PDF İndir
EN TR

Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Öz

Sürücülük bağlamında kişilik özelliklerini inceleyen çalışmalar yaygın olduğu halde Karanlık Üçlü (narsisizm, Makyavelizm ve psikopati) kişilik özelliklerinin bu bağlamda araştırıldığı çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışmada alanyazında ilk kez Karanlık Üçlü kişilik özellikleri ile Sürücü Davranışları Anketi (Reason ve diğerleri, 1990) ile ölçülmüş olan sürücü davranışları boyutları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. En az 3000 km araç kullanmış olan 18 - 65 yaş arası toplam 222 sürücü internet üzerinden çalışma anketini doldurmuştur. Korelasyon analizi sonuçları genel olarak beklenen örüntüyü doğrulamış olup Karanlık Üçlü kişilik özelliklerinin olumsuz sürücülük boyutlarından saldırgan ihlaller, sıradan ihlaller, hatalar ve ihmaller ile pozitif yönlü ilişkili olduğu gözlenmiştir. Ayrıca çoklu regresyon analizi sonuçları, Karanlık Üçlü kişilik özellikleri arasında sürücü davranışlarının en güçlü yordayıcısının narsisizm olduğunu göstermiştir. Narsisizm, saldırgan ihlaller dışında tüm sürücü davranışı boyutlarıyla yürütülen regresyon analizlerinde istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler göstermiştir. Makyavelizm ise hem saldırgan hem de sıradan ihlalleri anlamlı olarak yordarken, psikopati hiçbir sürücü davranışı boyutuyla istatistiksel olarak anlamlı ilişki göstermemiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ball, L., Tully, R. ve Egan, V. (2018). The influence of impulsivity and the Dark Triad on self-reported aggressive driving behaviours. Accident Analysis and Prevention, 120, 130–138.
  2. Bıçaksız, P. ve Özkan, T. (2016). Impulsivity and driver behaviors, offences and accident involvement: A systematic review. Transportation Research Part F: Psychology and Behaviour, 38, 194–223. doi:10.1016/j.trf.2015.06.001
  3. Burtăverde, V., Chraif, M., Aniţei, M. ve Mihăil, T. (2016). The incremental validity of the dark triad in predicting driving aggression. Accident Analysis and Prevention, 96, 1–11.
  4. Elander, J., West, R. ve French, D. (1993). Behavioral correlates of individual differences in road traffic crash risk: an examination of methods and findings. Psychological Bulletin, 113, 279–294.
  5. Endriulaitiene, A., Šeibokaite, L., Zardeckaite-Matulaitiene, K., Markšaityte, R. ve Slavinskiene, J. (2018). Attitudes towards risky driving and Dark Triad personality traits in a group of learner drivers. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 56, 362–370.
  6. Evans, L. (1996). Comments: The dominant role of driver behavior in traffic safety. American Journal of Public Health, 86(6), 784–786.
  7. Hennessy, D. A. ve Wiesenthal, D. L. (2002). The relationship between driver aggression, vengeance, and violence. Violence and Victims, 17, 707–718.
  8. Jakobwitz, S. ve Egan, V. (2006). The dark triad and normal personality traits. Personality & Individual Differences, 40(2), 331–339.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ekim 2019

Gönderilme Tarihi

13 Ağustos 2019

Kabul Tarihi

23 Ekim 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bıçaksız, P. (2019). Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, 2(2), 66-77. https://izlik.org/JA26BN37NR
AMA
1.Bıçaksız P. Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. TUAD. 2019;2(2):66-77. https://izlik.org/JA26BN37NR
Chicago
Bıçaksız, Pınar. 2019. “Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 2 (2): 66-77. https://izlik.org/JA26BN37NR.
EndNote
Bıçaksız P (01 Ekim 2019) Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 2 2 66–77.
IEEE
[1]P. Bıçaksız, “Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”, TUAD, c. 2, sy 2, ss. 66–77, Eki. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA26BN37NR
ISNAD
Bıçaksız, Pınar. “Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 2/2 (01 Ekim 2019): 66-77. https://izlik.org/JA26BN37NR.
JAMA
1.Bıçaksız P. Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. TUAD. 2019;2:66–77.
MLA
Bıçaksız, Pınar. “Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, c. 2, sy 2, Ekim 2019, ss. 66-77, https://izlik.org/JA26BN37NR.
Vancouver
1.Pınar Bıçaksız. Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. TUAD [Internet]. 01 Ekim 2019;2(2):66-77. Erişim adresi: https://izlik.org/JA26BN37NR

https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/