Research Article

BİR KENTE İSİM VEREN KRALİÇE AMASTRİS VE YÖNETİCİ KÜLTÜ

Number: 26 September 18, 2020
Fatma Çam *

BİR KENTE İSİM VEREN KRALİÇE AMASTRİS VE YÖNETİCİ KÜLTÜ

Abstract

Paphlagonia Bölgesi’nde Hellenistik Dönemde bir kraliçe tarafından yeniden kurulan ve onun adını taşıyan Amastris kentinin kuruluş dönemlerine ait en önemli kanıt durumundaki sikkelerden yola çıkarak yönetici kültünün varlığı sorgulanmaktadır. Amastris sikkelerinin ön yüzündeki tiara giymiş baş kraliçenin kendisini betimlemekte, dinsel ve ırksal kökenine vurgu yapmaktadır. Arka yüzdeki Aphrodite Anahitis/Ourania betimi kraliçenin Grek ve Makedon yönünü temsil eder. Yönetici kültünün en önemli özelliği, krallıklara farklı halkları bir arada tutabilmek için birleştirici gücü sağlamasıdır. Kraliçenin bağımsız olarak yönettiği Tieion, Sesamos, Kromna ve Kytoros’un bir araya getirildiği Amastris kentini bir arada tutucu bir yönetici kültünün de varlığını kanıtlamaktadır. Ölümünün ardından da Amastris halkı tarafından heroize edilerek ktistes olarak onurlandırılmaktadır. Amastris’in Persli kökeni ve Makedon saray kültürüne dahil olması ile Büyük İskender’in yaratmaya çalıştığı Makedon-Pers yönetici elitinin imgelerini taşıyan ve yönetici kültü oluşturan ilk ve en iyi bassileia olmasıdır.

Keywords

Paphlagonia, Amastris, Yönetici Kültü, Hellenistik, Ktistes, Bassileia

References

  1. ARSLAN, M. 2012. “Küçük Asya Yerel Historiograflarına Bir Örnek: Herakleia Pontike’li Memnon ve Eseri”, Olba XX: 383-406.
  2. BAĞDATLI ÇAM, F. 2016. “Paphlagonia’da Bir Pers Prensesi: Amastris/ A Persian Princess in Paphlagonia: Amastris”, Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, C.1 Sayı:2: 31-46.
  3. BAĞDATLI ÇAM, F. 2019. “Hellenistik Dönem Yönetici Kültünün (Ruler Cult) Ortaya Çıkışı ve Simgeleri /The Emergence of Ruler Cult and Symbols of the Hellenistic Period”, Doğudan Batıya 70. Yaşında Serap Yaylalı’ya Sunulan Yazılar (ed. A. Erön, E. Erdan), Ankara:, 219-230. BAĞDATLI ÇAM, F. – BORA, A. - BİLİCİ ALTUNKAYALIER, H. 2019. “Amastris (Amasra) Antik Kentinde Arkeolojik Tespitler Archaeological Explorations in Ancient City Of Amastris (Amasra)”, TÜBA-Ar 24: 169-188.
  4. BAHRAMI, T.S. 1998. “The Social Position of Women in Old Persia”, in Mehregan in Sydney,(eds. G. Trompf and M. Honari with H. Abramian), Proceedings ofthe Seminar in Persian Studies during the Mehregan Persian Cultural Festival Sydney, Australia, 28 October - 6 November 1994, The Persian Cultural Foundation of Australia: 25-30
  5. BILLOWS, R.A. 1990. Antigonos the One-Eyed and the Creation of the Hellenistic State, Berkeley/L.A.
  6. BODZEK, J. 2003. “Naval Supremacy in the Monetary Iconography of Achaemenids”, in: F. M. Stępniowski (ed.), The Orient and the Aegean: 924.
  7. BODZEK, J. 2014. “Achaemenid Asia Minor: Coins of the Satraps and of the Great King”, (eds. K. Dörtlük, O. Tekin and R. Boyraz Seyhan), Proceedings of the First International Congress of the Anatolian Monetary History and Numismatics, 25-28 February 2013 Antalya: 59-78.
  8. BORA, A., 2018. “Mithridates Eupator ve Nikomedes Euergetes’in Paphlagonia ve Kappadokia Politikaları: İlişkiler, Evlilikler ve Etkileşim”, Çeşm-i Cihan. Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları E-Dergisi, C.5, S.2: 12-47.
  9. BOYCE, M. 1982. A History of Zoroastrianism, Vol.2: Under The Achaemanians, Leiden-Köln.
  10. BOYCE, M. - GRENET, F. 1991. A History of Zoroastrianism, Vol. 3: Zoroastrianism under Macedonian and Roman Rule, Leiden, New York- Köln.
APA
Çam, F. (2020). BİR KENTE İSİM VEREN KRALİÇE AMASTRİS VE YÖNETİCİ KÜLTÜ. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 26, 91-110. https://doi.org/10.22520/tubaar.2020.26.005
AMA
1.Çam F. BİR KENTE İSİM VEREN KRALİÇE AMASTRİS VE YÖNETİCİ KÜLTÜ. TÜBA-AR. 2020;(26):91-110. doi:10.22520/tubaar.2020.26.005
Chicago
Çam, Fatma. 2020. “BİR KENTE İSİM VEREN KRALİÇE AMASTRİS VE YÖNETİCİ KÜLTÜ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, nos. 26: 91-110. https://doi.org/10.22520/tubaar.2020.26.005.
EndNote
Çam F (September 1, 2020) BİR KENTE İSİM VEREN KRALİÇE AMASTRİS VE YÖNETİCİ KÜLTÜ. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 26 91–110.
IEEE
[1]F. Çam, “BİR KENTE İSİM VEREN KRALİÇE AMASTRİS VE YÖNETİCİ KÜLTÜ”, TÜBA-AR, no. 26, pp. 91–110, Sept. 2020, doi: 10.22520/tubaar.2020.26.005.
ISNAD
Çam, Fatma. “BİR KENTE İSİM VEREN KRALİÇE AMASTRİS VE YÖNETİCİ KÜLTÜ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi. 26 (September 1, 2020): 91-110. https://doi.org/10.22520/tubaar.2020.26.005.
JAMA
1.Çam F. BİR KENTE İSİM VEREN KRALİÇE AMASTRİS VE YÖNETİCİ KÜLTÜ. TÜBA-AR. 2020;:91–110.
MLA
Çam, Fatma. “BİR KENTE İSİM VEREN KRALİÇE AMASTRİS VE YÖNETİCİ KÜLTÜ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, no. 26, Sept. 2020, pp. 91-110, doi:10.22520/tubaar.2020.26.005.
Vancouver
1.Fatma Çam. BİR KENTE İSİM VEREN KRALİÇE AMASTRİS VE YÖNETİCİ KÜLTÜ. TÜBA-AR. 2020 Sep. 1;(26):91-110. doi:10.22520/tubaar.2020.26.005