Abstract
MÖ 4. yüzyılın sonunda Bayraklı’daki eski yerinden Pagos (bugünkü Kadifekale) eteklerine taşınan antik Smyrna’da
Meter kültü Hellenistik ve Roma Dönemleri boyunca kentin en önemli kültlerinden biri olmuştur. Yazılı kaynaklar
ve arkeolojik veriler Meter’in kentte politik rolü olan bir tanrısal varlık olduğunu göstermektedir. Tanrıçanın tapınağı
Metroon’dan pek çok antik kaynakta bahsedilmekte ise de bu yapı henüz arkeolojik olarak tespit edilememiştir.
Bu tapınak dışında kentte Meter kültüne ait olması muhtemel bir doğa kutsal alanı ile ilgili izler de yakın dönemde
keşfedilmiştir. Bu çalışma yazılı kaynaklar ve arkeolojik buluntular üzerinden tanrıçanın kentteki kültü ile ilgili genel
bir çerçeve çizmeyi amaçlamaktadır.
References
- AGELIDIS, S. 2011. “Kulte und Heiligtümer in Pergamon”, R. Grüssinger, V.Kästner, A. Scholl (eds.), Panorama der antiken Metropole. Begleitbuch zur Ausstellung, (174–183), Berlin: Antikensammlung, Staatliche Museen zu Berlin.
- AKAR-TANRIVER, D.S. 2016. “Antik Smyrna Kazılarında Ele Geçen Metal Buluntular”, M. Frasca, A.Ersoy, P. Aydemir (eds.), Hellenistik ve Roma Dönemlerinde Smyrna/İzmir Kazı ve Araştırmalar, (65-74), İstanbul: Ege Yayınları.
- ALATEPELİ, S. (2009). Antik Kaynaklar ve Kalıntılar Işığında Coğrafi Bilgi Sistemine Dayalı Smyrna Kenti Arkeolojik Haritasının Hazırlanması, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
- ATEŞ, G. (2013). “Pergamon Krallarının Kültür Politikası ve Ana tanrıça Kybele”, Aktüel Arkeoloji, Sayı: 32, 138-145.
- ATEŞ, G. (2014). “Pergamon’da Doğa ve Kült: Ana Tanrıça İnancı ve Doğal Kutsal Alanlar”, F. Pirson, A. Scholl (eds.), Anadolu’da Hellenistik Bir Başkent: Pergamon, (422-435), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- AYBEK, S., M. TUNA, M. ATICI (2009). İzmir Tarih ve Sanat Müzesi Heykel Katalogu, Ankara: Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Yayınları.
- BAMMER, A., U. MUSS (2006). “Ein Felsdenkmal auf dem Bülbüldağ von Ephesos”, Anatolia Antiqua, XIV, 65–69.
- BESQUES, S. (1972). Musée National du Louvre Catalogue Raisonné des Figurines et Reliefs en Terre Cuite Grecques, Etrusques et Romaines. III Epoques hellénistique et romaine – Grèce et Asie Mineure, Paris: Editions des Musées Nationaux. BRUNS-ÖZGAN, C. (2019). “Antik Dönem Dini Merkezlerin İşlevleri Hakkında Düşünceler-Kolophon Metroon Örneği”, MSGSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 3/19, 99-111.
- CADOUX, J.C. (1938). Ancient Smyrna, A history of the city from the earliest times to 324 AD, Oxford: Basil Blackwell.
- CAHILL, N. (2019). “The Metroön at Sardis”, A.M. Berlin, P.J. Kosmin (eds.), Spear-won Land: Sardis from King’s Peace to the Peace of Apamea, (91-96), Madison: University of Wisconsin Press.
- CALDER, W.M. (1906). “Smyrna as described by the Orator Aelius Aristides”, W.M. Ramsay (ed.), Studies in the History and Art of the Eastern Provinces of the Roman Empire, (95-116), Aberdeen: Aberdees University Press.
- DOĞER, E. (2006). İzmir’in Smyrnası: Paleolitik Çağ’dan Türk Fethine Kadar, İzmir: İletişim Yayınları.
- ERDOĞAN, A. (2003). Phokaia Kaya Tapınakları, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
- ERDOĞAN, A. (2006). “Erythrai Kaya Kutsal Alanları” OLBA XIII, 115-144.
- ERSOY, A., M. ÖNDER, H. TURAN (2014). Antik Smyrna Sikkeleri 2008-2012, İzmir: İzmir Ticaret Odası Yayınları.
- ERSOY, A. (2015). Büyük İskender Sonrasında Antik Smyrna (İzmir), İzmir: İzmir Büyükşehir Belediyesi Kitaplığı.
- ERSOY, A., L. LAUGIER (2019). “Sculptures grecques et romaines de Smyrne: Découvertes récentes”, Anatolia Antiqua, XXVII, 57-75.
- ERSOY, A., Ç. YILMAZ (2019). “Antik Çağ’dan Osmanlı Dönemi Sonuna Kadar Smyrna/İzmir’de Mezarlık Alanları Üzerine Bir Değerlendirme”, H. Göncü, A. Ersoy, D.S. Akar-Tanrıver (eds), Smyrna/İzmir Kazı ve Araştırmaları III, (153-169), İstanbul: Ege Yayınları.
- ERSOY, A. (2020a). “Smyrna/İzmir 2018”, 41. Kazı Sonuçları Toplantısı Bildirileri, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Yayınları, 79-93.
- ERSOY, A. (2020b). Smyrna/İzmir Hellenistik Dönem Seramiği, İstanbul: Ege Yayınları.
- HEAD, B.V. (1892). British Museum - Catalogue of the Greek Coins of Ionia, London: The Trustees of the British Museum.
- KAYA, E., T. TAN (2005). “Kyzikos Antik Kenti Metroon Kurtarma Kazısı”, 14. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu Bildirileri, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
- KNOEPFLER, D. (1993). “Le temple du Métrôon de Sardes et ses inscriptions”, Museum Helveticum, Vol. 50/1, 26-43.
- KONUK, K. (2002). Sylloge Nummorum Graecorum, Turkey I-The Muharrem Kayhan Collection, Istanbul-Bordeaux: Ausonius Publications.
- KONUK, K., O. TEKİN, A. EROL-ÖZDİZBAY (2015). Sylloge Nummorum Graecorum, Turkey I – Part 2, The Muharrem Kayhan Collection, Istanbul: Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Yayınları.
- MATHESON, S.B. (1994). “The Goddess Tykhe”, S.B. Matheson (ed.), Yale University Art Gallery Bulletin- An Obsession with Fortune: Tyche in Greek and Roman Art: Yale University, 18-33.
- NAUMANN, F. (1983). Die Ikonographie der Kybele in der phrygischen und der griechischen Kunst, Tübingen: E. Wasmuth.
- OIKONOMOS, K. (1868). Étude sur Smyrne, (çev. B.F Slaars), Smyrne (Izmir): Tatikan.
- PETZL, G. (1982). Die Inschriften von Smyrna, Teil I: Grabschriften, postume Ehrungen, Grabepigramme, Bonn: R. Habelt.
- PETZL, G. (1987). Die Inschriften von Smyrna, Teil II/1, Bonn: R. Habelt.
- PICARD, C., T. MACRIDY (1921). “Attis d’un Métrôon (?) de Cyzique”, Bulletin de Correspondance Hellénique, Vol. 45, 436-470.
- POLAT, G. (2019). “Batı Anadolu’daki Ana Tanrıça Kutsal Alanlarına Örnekler”, MSGSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 3/19, 154-169.
- RAMSAY, W.M. (1882). “Studies in Asia Minor”, The Journal oh Hellenic Studies, Vol. 3, 1-68.
- ROLLER, L.E. (2004). Ana Tanrıça’nın İzinde, Anadolu Kybele Kültü, (Çev. B.Avunç), İstanbul: Homer Kitabevi.
Details
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Archaeology |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | September 29, 2020 |
| Publication Date | December 31, 2020 |
| DOI | https://doi.org/10.22520/tubaar2020.27.013 |
| IZ | https://izlik.org/JA67XH77PD |
| Published in Issue | Year 2020 Issue: 27 |
Cite
Publisher
Vedat Dalokay Caddesi No: 112 Çankaya 06670 ANKARA
TÜBA-AR Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology (TÜBA-AR) does not officially endorse the views expressed in the articles published in the journal, nor does it guarantee any product or service advertisements that may appear in the print or online versions. The scientific and legal responsibility for the published articles belongs solely to the authors.
Images, figures, tables, and other materials submitted with manuscripts must be original. If previously published, written permission from the copyright holder must be provided for reproduction in both print and online versions. Authors retain the copyright of their works; however, upon publication in the journal, the economic rights and rights of public communication -including adaptation, reproduction, representation, printing, publishing, and distribution rights- are transferred to the Turkish Academy of Sciences (TÜBA), the publisher of the journal. Copyright of all published content (text and visual materials) belongs to the journal in terms of usage and distribution. No payment is made to the authors under the name of copyright or any other title, and no article processing charges are requested. However, the cost of reprints, if requested, is the responsibility of the authors.
In order to promote global open access to scientific knowledge and research, TÜBA allows all content published online (unless otherwise stated) to be freely used by readers, researchers, and institutions. Such use (including linking, downloading, distribution, printing, copying, or reproduction in any medium) is permitted under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) License, provided that the original work is properly cited, not modified, and not used for commercial purposes. For permissions regarding commercial use or licensing exceptions, please contact the journal.