Research Article

Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve Parametre Puanlama Yöntemi İle Hakkâri İli Çığ Tehlike Haritasının Oluşturulması

Volume: 4 Number: 2 December 25, 2022
EN TR

Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve Parametre Puanlama Yöntemi İle Hakkâri İli Çığ Tehlike Haritasının Oluşturulması

Abstract

Ülkemizde meydana gelen doğa kaynaklı bir afet olan çığdan dolayı can ve mal kayıpları yaşanabilmektedir. İklimsel koşullar ve topoğrafik etmenlerden ötürü Hakkâri İlinde geçmişten günümüze birçok çığ olayı yaşanmış ve yöre halkına ciddi kayıplar yaşatmıştır. Kaydedilen çığ vakaları dikkate alındığında Hakkâri İli 52 çığ afetine maruz kalarak ülke çapında bu afeti en fazla yaşayan illerden birisidir. Afet türüne ait parametrelerin ağırlık değerlerinin literatür verilerine göre belirlenmesi ve işlenmesi tehlike boyutunun anlaşılması açısından hayati öneme sahiptir. Çığ oluşumuna neden olan eğim, yükseklik, bakı, arazi kullanımı ve eğrisellik parametreleri bu çalışmada esas alınmıştır. Arazi kullanımı CORİNE–CLC-2012 verilerinden, eğim, bakı ve eğrisellik haritaları ise sayısal yükseklik modelinden elde edilmiştir. Gerçekleştirilen bu çalışmada puanlama yöntemi ile 7.095 〖km〗^2 yüzölçümüne sahip olan Hakkâri İlinin çığ tehlikesi ortaya konulmuştur. Tehlike haritasına bakıldığında yerleşim birimlerini etkileyecek çığ patikalarının yüksek oranda olduğu görülmüştür. Bu alanlar özellikle Hakkâri İlinin güneyi ve Hakkâri İli ile Şemdinli ilçesi arasındadır. Bu anlamda gerçekleştirilen bu çalışmada gelecekte oluşması muhtemel risklerin değerlendirilebilmesi, azaltılması, önleyici tedbirlerin alınması için bir altlık oluşturması ve karar vericileri yönlendirmesi amaçlanmıştır.

Keywords

Thanks

Çalışmanın şekillenmesine ve yayınlanmasına katkı sunan sayın hakemlere ve editörlere çok teşekkür ederiz.

References

  1. AFAD (2015) Bütünleşik Tehlike Haritalarının Hazırlanması, Çığ Temel Kılavuz, https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/3468/xfiles/cig_temel-kilavuz-tr_.pdf [Erişim Tarihi: 02.02.2022].
  2. AFAD (2018). Türkiye'de Afet Yönetimi ve Doğa Kaynaklı Afet İstatistikleri Raporu, https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/35429/xfiles/turkiye_de_afetler.pdf [Erişim Tarihi: 02.02.2022 ].
  3. AFAD (2020). Afet Yönetimi Kapsamında 2019 Yılına Bakış ve Doğa Kaynaklı Olay İstatistikleri, https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/e_Kutuphane/KurumsalRaporlar/Afet_Istatistikleri_2020_web.pdf: [Erişim Tarihi:02.02.2022].
  4. AFAD (2021). Hakkari İl Afet Risk Azaltma Planı, https://hakkari.afad.gov.tr/kurumlar/hakkari.afad/irap-plani/Hakkari-IRAP-GUNCEL-.pdf [Erişim Tarihi:17.08.2022],
  5. Albrecht V M, Jaeneke G, Sommerhoff W & Kellermann (1994). Wetter – Lawinen, In: Deutscher, Österreichischer A, herausgeber. Alpin-Lehrplan 9: 1–198.
  6. Ancey C (2009). Snow avalanches. In: Delage P, Schrefler B, editors. Wiley & Sons, New York.
  7. Aydın A, Bühler Y, Cristen M & Gürer İ (2014). Avalanche Situation İn Turkey and Back Calculation of Selected Events. Natural Hazards and Earth System Sciences, 14, 1145-1154. https://doi.org/10.5194/nhessd-2-581-2014
  8. Butler D R & Walsh S J (1990). Lithologic, Structural, and Topographic İnfluences on Snow-Avalanche Path Location, Eastern Glacier National Park, Montana. Ann. Assoc. Am. Geogr. 80(3), 362–378. https://doi.org/10.1111/j.1467-8306.1990.tb00302.x

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 25, 2022

Submission Date

September 20, 2022

Acceptance Date

November 8, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 4 Number: 2

APA
Mutlu, S., Cindioğlu, İ., Kul, A. Ö., & Sağlam Selçuk, A. (2022). Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve Parametre Puanlama Yöntemi İle Hakkâri İli Çığ Tehlike Haritasının Oluşturulması. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi, 4(2), 71-78. https://doi.org/10.56130/tucbis.1177536
AMA
1.Mutlu S, Cindioğlu İ, Kul AÖ, Sağlam Selçuk A. Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve Parametre Puanlama Yöntemi İle Hakkâri İli Çığ Tehlike Haritasının Oluşturulması. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi. 2022;4(2):71-78. doi:10.56130/tucbis.1177536
Chicago
Mutlu, Sacit, İshak Cindioğlu, Ahmet Özkan Kul, and Azad Sağlam Selçuk. 2022. “Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) Ve Parametre Puanlama Yöntemi İle Hakkâri İli Çığ Tehlike Haritasının Oluşturulması”. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi 4 (2): 71-78. https://doi.org/10.56130/tucbis.1177536.
EndNote
Mutlu S, Cindioğlu İ, Kul AÖ, Sağlam Selçuk A (December 1, 2022) Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve Parametre Puanlama Yöntemi İle Hakkâri İli Çığ Tehlike Haritasının Oluşturulması. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi 4 2 71–78.
IEEE
[1]S. Mutlu, İ. Cindioğlu, A. Ö. Kul, and A. Sağlam Selçuk, “Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve Parametre Puanlama Yöntemi İle Hakkâri İli Çığ Tehlike Haritasının Oluşturulması”, Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi, vol. 4, no. 2, pp. 71–78, Dec. 2022, doi: 10.56130/tucbis.1177536.
ISNAD
Mutlu, Sacit - Cindioğlu, İshak - Kul, Ahmet Özkan - Sağlam Selçuk, Azad. “Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) Ve Parametre Puanlama Yöntemi İle Hakkâri İli Çığ Tehlike Haritasının Oluşturulması”. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi 4/2 (December 1, 2022): 71-78. https://doi.org/10.56130/tucbis.1177536.
JAMA
1.Mutlu S, Cindioğlu İ, Kul AÖ, Sağlam Selçuk A. Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve Parametre Puanlama Yöntemi İle Hakkâri İli Çığ Tehlike Haritasının Oluşturulması. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi. 2022;4:71–78.
MLA
Mutlu, Sacit, et al. “Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) Ve Parametre Puanlama Yöntemi İle Hakkâri İli Çığ Tehlike Haritasının Oluşturulması”. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi, vol. 4, no. 2, Dec. 2022, pp. 71-78, doi:10.56130/tucbis.1177536.
Vancouver
1.Sacit Mutlu, İshak Cindioğlu, Ahmet Özkan Kul, Azad Sağlam Selçuk. Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve Parametre Puanlama Yöntemi İle Hakkâri İli Çığ Tehlike Haritasının Oluşturulması. Türkiye Coğrafi Bilgi Sistemleri Dergisi. 2022 Dec. 1;4(2):71-8. doi:10.56130/tucbis.1177536

Cited By