OKUL ÖNCESİ EĞİTİMDE AİLE UYUMUNUN ÇOCUKLARIN OKUL PERFORMANSINA ETKİSİ

Year 2025, Volume: 8 Issue: 3, 453 - 466, 31.07.2025

Nurise Evren Çelebi , Yücel Can

https://doi.org/10.59182/tudad.1722228

https://izlik.org/JA23ZR47GG

Abstract

Okul öncesi dönem, çocukların hayatındaki en önemli ve hızlı gelişim süreçlerinden biridir. Bu dönemde çocuklar, fiziksel, sosyal, duygusal ve zihinsel olarak büyük ilerlemeler kaydederler. Okul öncesi eğitim kurumları, çocukların bu gelişim alanlarında dengeli bir şekilde ilerlemelerini sağlamak için çeşitli stratejiler ve aktiviteler sunar. Çocuklar, gelişimlerinin ilk yıllarında anne, baba veya bakım veren kişilerden büyük ölçüde etkilenirler. Bu dönemde sağlıklı bir aile dinamiği, çocukların kendine güvenen, sevgi dolu ve saygılı bireyler olarak yetişmelerini destekler. Bu araştırma Niğde ili merkezinde bulunan anaokulların da ebeveynlerin aile içerisindeki uyumlarının, çocuğun okuldaki başarı ve performansına etkisinin incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2024-2025 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Niğde ili merkezinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel anaokullarına devam eden 36-60 ay yaş grubundan oluşan 193 öğrenci adına 24 öğretmene ve 193 ebeveyne uygulanmıştır. Araştırmaya ilişkin verilerin toplanabilmesi amacıyla; anne-babalara yönelik bilgileri içeren “Kişisel Bilgi Formu”, anne-babaların aile içindeki uyumlarını ölçmek amacıyla “Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği” çocukların sosyal uyum becerilerini ölçmek ve okul içerisindeki başarısını ölçmek amacıyla “Anaokulu ve Anasınıfı Davranış Ölçeği” kullanılmıştır. Aile çift uyumu, bir çiftin birbirleriyle olan ilişkilerindeki doyum, uzlaşma ve görüş birliği düzeyini ifade eder. Araştırma sonucunda, aile uyumu ile çocuğun okul içerisindeki başarısı arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Evlilik ve aile dinamikleri çocukların gelişimi üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Ebeveynlerin birbirleriyle olan uyumları ve çocuklarıyla olan ilişkileri, çocukların psikolojik ve fiziksel gelişimini doğrudan etkiler. Evlilikteki uyum ve uyumsuzluklar çocukların sosyal becerilerinden duygusal durumlarına, okul içerisindeki başarılarına kadar pek çok alanı etkilediği tespit edilmiştir. Duygusal uyuma sahip ebeveynlerin çocuklarının okul içerisindeki sosyal iş birliği becerileri, sosyal bağımsızlık ve sosyal kabul becerileri, sosyal etkileşim becerileri ve dışa yönelimleri yüksek düzeydeyken içe yönelimleri, antisosyal davranışları, ben merkezci yapıları düşük olduğu belirlenmiştir.

Keywords

eğitim sosyoloji , okul öncesi eğitim , aile uyumu

References

• Adem, M. (1981). Eğitim planlaması. Ankara Üniveristesi Eğitim Fakültesi Eğitim Araştırmaları Merkezi Yayımı.
• Arabacı, N., & Ömeroğlu, E. (2013). Anne-baba-çocuk iletişimi değerlendirme aracı’nın (abçida) geliştirilmesi: Geçerlik Güvenirlik Çalışması. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 1-21.
• Bilen, M. (2004). Sağlıklı insan ilişkileri. Sistem Yayıncılık.
• Bonds, D. D. (2007). Examining the process by which marital adjustment affects maternal warmth: the role of coparenting support as a mediator. Journal Of Family Psycholog, 288-296.
• Budak, G. (1990). Endüstrileşme süreci içinde ailenin yeri ve önemi. 1. Aile Şurası Bildirileri. içinde. Aile Araştırma Kurumu.
• Erden, M. (2002). Eğitimin toplumsal temelleri. Öğretmenlik Mesleğine Giriş (s. 43). içinde Anadolu Üniversitesi Yayınları.
• Geçtan, E. (1994). Psikodinamik psikiyatri ve normaldışı davranışlar. Remzi Kitapevi.
• Gerdan, B., & Çamur , G. (2024). Kök aile ilişkisinin bugünkü evlilik yaşantısına etkisi. Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi, 1-18.
• Gökalp, Z. (1978). Makaleler IX. (Ş. Beysanoğlu, Dü.) İstanbul.
• Gregory, N. Ö. (2016). Boşanma mı yoksa çocuk için evliliği sürdürmek mi? Çocuğun Psikolojik Uyumu Açısından Önemli Bir Soru. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 275-289.
• Gunindi, Y., & Giren, S. (2011). Aile kavramının değişim süreci ve okul öncesi dönemde ailenin önemi. Ahmet Keleşoülu Eğitim Fakültesi Dergisi, 349-361.
• Katrancı, M. (2016). Okul öncesi eğitime giriş. Okul öncesi eğitime giriş (s. 83). içinde Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
• Koçyiğit, M. (2018). Eğitimin bilimsel temeli. A. arı içinde, eğitim bilimine giriş (s. 208). Konya: Eğitim Yayınevi. Nazlı, S. (2021). Aile danışmanlığı. Anı Yayıncılık.
• Özgüven, İ. E. (2001). Ailede iletişim ve yaşam. Pdrem Yayınları.
• Polama, M. M. (1993). Çağdaş sosyoloji kuramları . Gündoğan Yayınları.
• Saltalı, N. D., & Arslan, E. (2012). Ebeveyn tutumlarının anasınıfına devam eden çocukların sosyal yetkinlik ve içe dönüklük davranışını yordaması. İlköğretim Online, 729-737.
• Sayar, K., & Bağlan, F. (2010). Koruyucu psikoloji. Timaş Yayınları.
• Sezal, İ. (1981). Sosyal bilimlerde temel kavramlar. Birlik Yayınları.
• TDK. (2005). Türkçe sözlük. Türk Dil Kurumları Yayınları.
• Tuğrul, B. (2002). Erken Çocukluk Döneminde Öğrenmeyi ve öğretimi kolaylaştıran özellikler. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, s. 142-147.
• Yavuzer, H., & Demir, İ. (2016). Yeni kuşak anne-babalar ve çocukları. Remzi Kitapevi.
• Yayla, A. (2005). Eğitim kavramının etik açıdan analizi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11.
• Yörükoğlu, A. (2000). Çocuk ruh sağlığı. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.