TÜRK SOLUNDA BİR KADIN SESİ: BAKİYE BERİA ONGER’İN YAŞAMI, EYLEMLERİ VE FİKİRLERİ

Bu çalışma, Türkiye’de kadın hakları mücadelesinde yer alan Bakiye Beria Onger’in (1921–2015) yaşamını, siyasal eylemlerini ve düşünsel katkılarını incelemektedir. Hukuk eğitimi aldıktan sonra serbest avukat olarak çalışan Onger, 1965’te Türkiye İleri Kadınlar Derneği’ni kurmuş ancak çeşitli sebeplerden dolayı derneğin faaliyetleri sonlandırılmıştır. 1975 yılında ise Türkiye Komünist Partisi’nin teşvikiyle kadınların demokratik, ekonomik ve sosyal haklarını savunan ilk kitlesel örgütlerden biri olan İlerici Kadınlar Derneği’ne genel başkan olmuştur. 1979 ara seçimlerinde İstanbul’dan bağımsız senatör adayı olarak yürüttüğü kampanyada “emekçi kadınların sesi” vurgusunu öne çıkaran Onger, kadın temsilinin parlamento dışı alanlardan siyasal alanlara taşınması gerektiğini savunmuştur. Kadınların sorunları ve kurtuluş yollarına dair kaleme aldığı yazılarda, Kemalist reformlarla sosyalist teoriyi birleştiren bir yaklaşım benimsemektedir. Bu bağlamda, özgürlük, eğitim hakkı, ücret eşitsizliği ve cinsel özgürlük gibi konular üzerine kapsamlı analizler gerçekleştirmiştir. Çalışmanın ana sorunsalı, Onger’in düşünsel dünyasında kadın sorununu nasıl ele aldığı ve bu soruna hangi açılardan yaklaştığı ekseninde şekillendirilmiştir. Bu doğrultuda, Onger’in kaleme aldığı eserler taranmış; kadın sorunlarına ilişkin düşünceleri tematik olarak sınıflandırılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz yöntemi tercih edilmiştir.