Research Article
PDF EndNote BibTex RIS Cite

ULPAN ROMANI ÖRNEĞİNDE EDEBİ ESERDE SİYASİ PROPAGANDA

Year 2019, Volume 2, Issue 3, 16 - 31, 31.07.2019

Abstract


Gabit Müsirepov, Birinci Dünya Savaşı, Bolşevik İhtilali ve İkinci Dünya Savaşı gibi Kazakların hayatını da etkileyen dünya çapında, önemli olaylara şahit olmuş Sovyet dönemi Kazak edebiyatının önemli simalarından birisidir. Kazak edebiyatının önemli eserlerinden birisi olan Ulpan da Gabit Müsirepov’un sözde Kazaklarda kadın konusunu işlediği bir eserdir. Pek çok bilimsel çalışmada Ulpan romanından bahsedilirken üzerinde durulan husus Kazakların kadına bakışı, Kazak toplumunda kadının yeri olduğu; adı geçen romana adını da veren Ulpan’ın Kazakların kadın algısını değiştirdiği, pek çok eski anlayışı yıktığıdır.


Romanda, bahsedilen hususlar işlenmekle beraber yabancı gözüyle okunduğunda ilk dikkati çeken husus yapılan siyasi propagandadır. Romanda Ulpan ve kendisinden 40 yaş büyük olan eşi yüceltilirken, Sovyet döneminden çok önce yaşanmış olmasına rağmen Kazakların milli bağımsızlık hareketleri çapul ve yağma hareketleri olarak gösterilip, milli kahramanlar da çapulcu ve eşkıya olarak tanıtılmaktadır. Roman kahramanlarından Eseney, çapul ve yağma hareketleri olarak gösterilen milli bağımsızlık hareketlerinin karşısında, bu hareketi gerçekleştirenlere karşı Çarlık ordusu yanında yer almış ve etkili olmuş bir isim olarak lanse edilir.


Rus ordularıyla işbirliği yapmış olmasına rağmen Eseney bir boy lideri olarak yaptıkları ile eleştirilir ve onun yanlışları Ulpan tarafından telafi ettirilerek Ulpan roman kahramanı olarak yüceltilir.


Bu, Sovyet döneminde sınırları çizilen “Sosyalist Realizm” sanat anlayışının uygulanmasından başka bir şey değildir.


Yazarın zaman zaman romana müdahaleleri edebi eseri teknik yönden zayıflatır. Kazak edebiyatının 20. Yüzyılın ilk çeyreğinde roman türüyle tanıştığı dikkate alınırsa bu roman örneğinde yazarın pek de başarılı olduğu söylenemez.


References

  • Açık, Fatma (2007), Özbek Edebiyatı, Alp Yayınevi, Ankara.
  • Düysenbayulı, E-Esten, A.-Omarulı, K.-Eslemğalıulı, M.-Jumaşeva, K. (2004), “Gabit Müsirepov” Kazakstan Jazuvşıları XX. Gasır, Almatı, s. 223.
  • Karakaş, Şuayip (2009), “Sosyalist Realizm (Toplumcu Gerçekçilik)ve Sovyet Edebiyatı Hakkında Resmî Bir Yazı”, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Temmuz 2009, c. 29, Özel sayı: Prof. Dr. Reşat Genç Armağanı, Ankara, 595-617.
  • Kınacı, Cemile (2016), “Önsöz”, Ulpan (Gabit Müsirepov), çev. Cemile Kınacı, Bengü, Ankara, s. 9-10.
  • Kınacı, Cemile (2016), “Sovyet Devrinde İdeolojik Bir Sapma: Kenesarı İsyanı ve Muhtar Avezov’un Han Kene Trajedisinde Han kene İmajı”, Türk Dünyası Araştırmaları, C. 113, S. 223, s. 195-216.
  • Kınacı, Cemile (2016), Kazak Edebiyatında İmaj ve Kimlik (1925-1991), 1. Baskı, Bengü Yayınları, Ankara.
  • Koç, Kenan-İşina, Almagül-Korganbekov, Bolat (2007), Kazak Edebiyatı (Sovyet dönemi ve Bağımsızlıktan Sonraki Kazak Edebiyatı), 1. Baskı, IQ Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul.
  • Merhan, Aziz (2008), Abdulla Kadiriy ve Özbek Romanının Doğuşu, Grafiker yayınları, Ankara.
  • Müsirepov, Gabit (2016) Ulpan, (çev. Cemile Kınacı; yayına hazırlayan Malik Otarbayev), 1. Baskı, Bengü Yayınları, Ankara, 302 sahife.
  • Ölçekçi, Tamara (2009), “Kazak Halkının Kenesarı Kasımoğlu’nun Başkanlığında Ruslara Karşı Verdiği Milli Bağımsızlık Mücadelesi (1837-1847)”, Bilig, Güz 2009, S. 51, s. 123-138.
  • Uygur, Erdoğan (2005), “Sosyalist Realizm Kavramının Ortaya Çıkış Süreci”, Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, C. 9, S. 1, s. 23-30.

Year 2019, Volume 2, Issue 3, 16 - 31, 31.07.2019

Abstract

References

  • Açık, Fatma (2007), Özbek Edebiyatı, Alp Yayınevi, Ankara.
  • Düysenbayulı, E-Esten, A.-Omarulı, K.-Eslemğalıulı, M.-Jumaşeva, K. (2004), “Gabit Müsirepov” Kazakstan Jazuvşıları XX. Gasır, Almatı, s. 223.
  • Karakaş, Şuayip (2009), “Sosyalist Realizm (Toplumcu Gerçekçilik)ve Sovyet Edebiyatı Hakkında Resmî Bir Yazı”, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Temmuz 2009, c. 29, Özel sayı: Prof. Dr. Reşat Genç Armağanı, Ankara, 595-617.
  • Kınacı, Cemile (2016), “Önsöz”, Ulpan (Gabit Müsirepov), çev. Cemile Kınacı, Bengü, Ankara, s. 9-10.
  • Kınacı, Cemile (2016), “Sovyet Devrinde İdeolojik Bir Sapma: Kenesarı İsyanı ve Muhtar Avezov’un Han Kene Trajedisinde Han kene İmajı”, Türk Dünyası Araştırmaları, C. 113, S. 223, s. 195-216.
  • Kınacı, Cemile (2016), Kazak Edebiyatında İmaj ve Kimlik (1925-1991), 1. Baskı, Bengü Yayınları, Ankara.
  • Koç, Kenan-İşina, Almagül-Korganbekov, Bolat (2007), Kazak Edebiyatı (Sovyet dönemi ve Bağımsızlıktan Sonraki Kazak Edebiyatı), 1. Baskı, IQ Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul.
  • Merhan, Aziz (2008), Abdulla Kadiriy ve Özbek Romanının Doğuşu, Grafiker yayınları, Ankara.
  • Müsirepov, Gabit (2016) Ulpan, (çev. Cemile Kınacı; yayına hazırlayan Malik Otarbayev), 1. Baskı, Bengü Yayınları, Ankara, 302 sahife.
  • Ölçekçi, Tamara (2009), “Kazak Halkının Kenesarı Kasımoğlu’nun Başkanlığında Ruslara Karşı Verdiği Milli Bağımsızlık Mücadelesi (1837-1847)”, Bilig, Güz 2009, S. 51, s. 123-138.
  • Uygur, Erdoğan (2005), “Sosyalist Realizm Kavramının Ortaya Çıkış Süreci”, Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, C. 9, S. 1, s. 23-30.

Details

Primary Language Turkish
Journal Section Articles
Authors

Hikmet Koraş> (Primary Author)
NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ
0000-0001-7045-2510
Türkiye

Publication Date July 31, 2019
Published in Issue Year 2019, Volume 2, Issue 3

Cite

Bibtex @research article { tudad541743, journal = {Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi}, eissn = {2651-5180}, address = {}, publisher = {Kaşgarlı Mahmut Uygur-Çin Uygulama ve Araştırma Merkezi}, year = {2019}, volume = {2}, number = {3}, pages = {16 - 31}, title = {ULPAN ROMANI ÖRNEĞİNDE EDEBİ ESERDE SİYASİ PROPAGANDA}, key = {cite}, author = {Koraş, Hikmet} }
APA Koraş, H. (2019). ULPAN ROMANI ÖRNEĞİNDE EDEBİ ESERDE SİYASİ PROPAGANDA . Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi , 2 (3) , 16-31 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/tudad/issue/47734/541743
MLA Koraş, H. "ULPAN ROMANI ÖRNEĞİNDE EDEBİ ESERDE SİYASİ PROPAGANDA" . Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 2 (2019 ): 16-31 <https://dergipark.org.tr/en/pub/tudad/issue/47734/541743>
Chicago Koraş, H. "ULPAN ROMANI ÖRNEĞİNDE EDEBİ ESERDE SİYASİ PROPAGANDA". Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 2 (2019 ): 16-31
RIS TY - JOUR T1 - ULPAN ROMANI ÖRNEĞİNDE EDEBİ ESERDE SİYASİ PROPAGANDA AU - HikmetKoraş Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 16 EP - 31 VL - 2 IS - 3 SN - -2651-5180 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi ULPAN ROMANI ÖRNEĞİNDE EDEBİ ESERDE SİYASİ PROPAGANDA %A Hikmet Koraş %T ULPAN ROMANI ÖRNEĞİNDE EDEBİ ESERDE SİYASİ PROPAGANDA %D 2019 %J Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi %P -2651-5180 %V 2 %N 3 %R %U
ISNAD Koraş, Hikmet . "ULPAN ROMANI ÖRNEĞİNDE EDEBİ ESERDE SİYASİ PROPAGANDA". Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 2 / 3 (July 2019): 16-31 .
AMA Koraş H. ULPAN ROMANI ÖRNEĞİNDE EDEBİ ESERDE SİYASİ PROPAGANDA. TÜDAD. 2019; 2(3): 16-31.
Vancouver Koraş H. ULPAN ROMANI ÖRNEĞİNDE EDEBİ ESERDE SİYASİ PROPAGANDA. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi. 2019; 2(3): 16-31.
IEEE H. Koraş , "ULPAN ROMANI ÖRNEĞİNDE EDEBİ ESERDE SİYASİ PROPAGANDA", Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, vol. 2, no. 3, pp. 16-31, Jul. 2019