ŞİÎ MÜFESSİR AYYÂŞÎ'NİN TEFSİRİNDE ZAYIF HADİS
Abstract
Hadis ve rical bilgisinin yanında telif ettiği rivayet tefsiri ile de Ayyâşî Şia için önemli bir âlim olmuştur. Kendisinden sonraki âlimler onun hadis ve rical bilgisinden çokça faydalanmışlardır. Hayatının ilk yıllarında Sünnî iken daha sonra Şiîliği seçmesi de Ayyâşî’nin incelenmesini gerektiren önemli faktörlerdendir. Elimize ulaşan tek eseri olan Tefsîr’inde Kehf suresi dâhil on sekiz surenin tefsiri bulunmaktadır. Bu on sekiz surede nakledilen rivayetlerin büyük çoğunluğu Şia’nın imam kabul ettiği kişilerden gelmektedir. Hz. Peygamber ve sahâbeden rivayet oldukça azdır. Eserdeki rivayetler arasında Şia’ya göre sahih hadislerin yanı sıra zayıf hadislerin varlığı da dikkat çekmektedir. Bu durumda Ayyâşî’nin zayıf râvîlerden nakilde bulunmasının önemli bir etkisi vardır. Zayıf hadisler arasında en çok dikkati çeken ve karşımıza çıkan türü ise munkatı‘ hadislerdir. Bu türle birlikte rivayetler arasında mudmar ve mühmel hadisler de önemli yer tutmaktadır. Mezkûr türlerin dışında eserde diğer zayıf hadis çeşitlerine de rastlanmaktadır. Bununla birlikte eserde yer alan zayıf rivayetler eserin Şia nezdindeki değerine hiçbir zarar vermemiştir.
Keywords
Ayyâşî, hadis, zayıf hadis, şia, tefsir
References
- el-Âlûsî, Ebu’l Fadl, M. (1415a). Ruhu’l-Meânî fî Tefsîri’l-Kur’ân’i’l-Azîm ve’s-Seb’i’l-Mesânî, (C.2). Thk: Ali Abdulbari Atiyye, Beyrut: Dâru Kütübi’l-ilmiyye.
- el-Âlûsî, Ebu’l Fadl, M. (1415b). Ruhu’l-Meânî fî Tefsîri’l-Kur’ân’i’l-Azîm ve’s-Seb’i’l-Mesânî, (C.3). Thk: Ali Abdulbari Atiyye, Beyrut: Dâru Kütübi’l-ilmiyye.
- el-Âlûsî, Ebu’l Fadl, M. (1415c). Ruhu’l-Meânî fî Tefsîri’l-Kur’ân’i’l-Azîm ve’s-Seb’i’l-Mesânî, (C.4).Thk: Ali Abdulbari Atiyye, Beyrut: Dâru Kütübi’l-ilmiyye.
- Ayyâşî, Muhammed b. Mes‘ûd, (2010a). Tefsîru’l-Ayyâşî, (C.1.). Thk: Hâşim er-Rasûlî el-Mahallâtî, Beyrut: Müessesetü’l-Alemî li’l-Matbûât.
- Ayyâşî, Muhammed b. Mes‘ûd, (2010b). Tefsîru’l-Ayyâşî, (C.2.). Thk: Hâşim er-Rasûlî el-Mahallâtî, Beyrut: Müessesetü’l-Alemî li’l-Matbûât.
- el-Celâlî, M. H. (2004). Dirâyetü’l-Hadîs, Beyrut: Müessesetü’l-Alemî.
- el-Emîn, H. (1987). Müstedrekâtü Ayânu’ş-Şia, (C.6). Beyrut: Dâru’t-Taâruf.
- el-Fadlî, A. (2011). Usûlü’l-hadîs, Beyrut: Merkezü’l-Ğadîr.
- Gül, R. E. (2016). Şia Tefsirlerinde Hadis Kullanımı -Ayyâşî Örneği-, Ankara: Gece Kitaplığı.
- Heyet, (1420). ‘Meşyehatü’l-Ayyâşî’, Ulûmi’l-Hadîs, Kum: Müessesetü’l-Bi‘se, 3(6), ss.60-114.