الإمام النسفي ومنهجه النحوي في تفسيره مدارك التنزيل

There is an important relationship between the Tafsir of Holy Quran that aims to help understand the Holy Quran correctly and easily and Nahw that focuses on the Arabic grammar and linguistics. It is important to acknowledge that one of the most important factors in the development of Nahv as a scientific method is to prevent to fail into any mistake in understanding the Holy Quran. When evaluating together, the relationship between these two sciences becomes more important. The Holy Quran was first addressed to Arabs, so the Quran is revealed in accordance with the written and spoken language of the daily life of the Arabs. Therefore, syntax performs a very significant duty by serving to read and comprehend the Quran in a proper manner. In this article, titled as "Nasafi and His Grammatical Method in His Exegesis", we have discussed the biography and the treatises of Imam Nasafi. Also, we tried to elaborate his grammatical method in his book of exegesis in addition to the place of grammar in the commentary of Holy Quran and its contribution to the exegesis. We think that his being a Turk attached to Hanafi madhab influenced the well reception of his cognizant work named “Medârikü’t-Tenzîl ve Hakâiku't-Te’vîl” in our country. 

ستتناول هذه المقالة علم النحو والتفسير وتعريفهما بإيجاز وعن الرابط بينه وبين علم التفسير وعن أبرز من تكلم عنهما، لأن سبب نشأة علم النحو هو الحفاظ على كتاب الله ومعانيه من الوقوع في الأخطاء، فالقراءة الخاطئة تعطي معنى خاطئا وتوجه الناس إلى ما ليس في قصد المعنى والمبنى والنتيجة تكون بعدا عن مقاصد الشريعة.

نبذة عن حياة الإمام العلامة أبي البركات عبدالله بن أحمد بن النسفي رحمه الله وعن آثاره وبعض مؤلفاته ونشأته، لأن هناك اختلافاً كبيرًا وخطأ فادحا في مكان ولادته ونسبته التي اشتهر بها، وستتناول أيضا منهجه في تفسيره من حيث النحو وأهميته، ولقد اعتمدت في مقالتي هذه على مراجع في التفسير واللغة والقراءات وعلى رأسها كتاب صاحب مقالتي هذه الإمام النسفي الذي اشتهر في العالم الإسلامي وخاصة في تركيا من حيث أصله وعلمه ومذهبه وقربه منهم والله أرجو التوفيق والسداد. 

Kur’ân’ın doğru ve kolay anlaşılmasını amaçlayan Tefsir ilmi ile cümleyi ve dilbilgisini konu edinen Nahiv ilmi arasında önemli bir ilişki vardır. Nahiv ilminin kuruluşunun en önemli sebeplerinden birinin Kur’ân’ın anlaşılmasında hataya düşülmesini önlemek olduğu inkâr edilemez. Bu ikisi birlikte değerlendirildiğinde tefsir nahiv ilişkisi daha önemli hale gelmektedir. Kur’ân’ın ilk muhataplarının Araplar olduğundan hareketle onun ilâhî bir tasarruf ile Arapça yani Arapların günlük hayatta kullandığı cümleler ekseninde indirildiği aşikârdır. Dolayısıyla Nahiv ilmi, konuşma diline katkısına ilaveten Kur’ân’ın doğru okunmasına ve anlaşılmasına hizmet ederek çok daha önemli bir görev ifa etmektedir. “Nesefî ve Tefsirindeki Gramer Metodu” başlıklı bu makalemizde İmam Nesefî’nin hayatını ve eserlerini ele aldık. Bunun akabinde tefsirinde ortaya koyduğu gramer metodu ile gramerin tefsirdeki yerini ve tefsire olan katkısını tespit etmeye çalıştık. İmam Nesefî’nin dirayet ürünü olan “Medârikü’t-Tenzîl ve Hakâiku't-Te’vîl” adlı tefsirinin ülkemizde hak ettiği ilgiye mazhar olmasında onun Hanefi mezhebine bağlı bir Türk olmasının önemli bir katkısı olduğu kanaatindeyiz.