Research Article

Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği ve Güvenilirliği

Volume: 9 Number: 1 April 30, 2025
EN TR

Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği ve Güvenilirliği

Abstract

Amaç: Bireylerin kronik hastalıklarını yönetebilmeleri ve hastalığın ilerlemesini önleyebilmeleri için öz bakım son derece önemlidir. Diğer kronik hastalıklarda olduğu gibi diyabet yönetiminde de öz bakım yaşam boyu devam eden bir süreçtir. Bu araştırma Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu’nun Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğini için yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Araştırma, metodolojik olarak tasarlanmıştır. Veriler, Aralık 2022 ile Ocak 2023 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırma evrenini belirtilen tarihler arasında araştırma kriterlerine uyan Tip 2 diyabet tanısı alan hastalar oluşturmuştur. Evreni ise araştırmaya katılmaya gönüllü olan ve çalışma kriterlerine uyan 190 hasta oluşturmuştur. Araştırma verileri, Hasta Bilgi Formu, Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu ve Diyabet Öz Bakım Ölçeği ile toplanmıştır. İstatistiksel analizde, Cronbach alfa, test-tekrar test ve madde-toplam puan analizi yoluyla güvenilirliği değerlendiren tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Bulgular: Ölçeğin, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmış ve toplam varyansın %75.37'sini açıklayan 4 alt boyutta 10 maddeden oluştuğu görülmüştür. Örneklem büyüklünün faktör analizi için uygunluğu tespit edilmiştir. Ölçek 0.809 Cronbach alfa değeri ile yüksek güvenilirlik göstermiştir. Paralel form eşdeğerlik katsayısı Spearman Rho: 0.809 olduğu ve formlar arasında istenen düzeyde korelasyon sağlandığı tespit edilmiştir. Sonuç: Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu, Türkiye bağlamında diyabet hastalarının diyabet öz bakım faaliyetlerini değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir araç olduğu tespit edilmiştir.

Keywords

Ethical Statement

Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu’nun Türkçeye uyarlanması için orijinal ölçeği geliştiren araştırmacılardan e-posta yoluyla gerekli izinler alınmıştır. Araştırmaya başlamadan önce Kafkas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi girişimsel olmayan araştırma etik kurulundan tarih:(31/01/2022 ve sayı:81829502.903/11) ve çalışmanın yapılacağı hastanen yazılı izin alınmıştır. Araştırmaya katılan hastalara araştırma ile ilgili genel bilgiler verilerek “Aydınlatılmış Onam” ilkesine, hastalardan alınan bilgilerin gizili tutulacağı belirtilerek “Gizlilik ve Gizliliğin Korunması” ilkesine uyulmuştur. Katılmak isteyen tüm hastalardan yazılı onam alınmıştır.

Thanks

Çalışmaya gönüllü katılan tüm hastalara teşekkür ederiz.

References

  1. 1. Luciani M, Rossi E, Rebora P, Stawnychy M, Ausili D, Riegel B. 2020. Clinical and socio-demographic determinants of self-ca re maintenance, monitoring and management in US adults with type 2 diabetes mellitus. Clin Nurs Res. 30:285–292. doi: 10.1177/1054773820916987.
  2. 2. International Diabetes Federation. Diabetes atlas 2021. 10th ed. Brussels: International Diabetes Federation; 2021. https:// diabetesatlas.org/idfawp/ resource-fles/2021/07/IDF_At las_10th_Edition_2021.pdf. Accessed Ocak 2024. 3. Celik S, Olgun N, Yilmaz FT et. al. 2022. Assessment the efe ct of diabetes education on self-care behaviors and glycemic control in the Turkey nursing diabetes education evaluating project (TURNUDEP): a multi-center study. BMC Nursing. 21: 215. doi.org/10.1186/s12912-022-01001-1

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

​Internal Diseases

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2025

Submission Date

January 14, 2025

Acceptance Date

April 14, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 1

APA
Şahin, Z., & Sarıaslan, A. (2025). Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği ve Güvenilirliği. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, 9(1), 88-96. https://doi.org/10.25048/tudod.1620028
AMA
1.Şahin Z, Sarıaslan A. Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği ve Güvenilirliği. Turk J Diab Obes. 2025;9(1):88-96. doi:10.25048/tudod.1620028
Chicago
Şahin, Zümrüt, and Ayşenur Sarıaslan. 2025. “Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği Ve Güvenilirliği”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 9 (1): 88-96. https://doi.org/10.25048/tudod.1620028.
EndNote
Şahin Z, Sarıaslan A (April 1, 2025) Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği ve Güvenilirliği. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 9 1 88–96.
IEEE
[1]Z. Şahin and A. Sarıaslan, “Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği ve Güvenilirliği”, Turk J Diab Obes, vol. 9, no. 1, pp. 88–96, Apr. 2025, doi: 10.25048/tudod.1620028.
ISNAD
Şahin, Zümrüt - Sarıaslan, Ayşenur. “Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği Ve Güvenilirliği”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 9/1 (April 1, 2025): 88-96. https://doi.org/10.25048/tudod.1620028.
JAMA
1.Şahin Z, Sarıaslan A. Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği ve Güvenilirliği. Turk J Diab Obes. 2025;9:88–96.
MLA
Şahin, Zümrüt, and Ayşenur Sarıaslan. “Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği Ve Güvenilirliği”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, vol. 9, no. 1, Apr. 2025, pp. 88-96, doi:10.25048/tudod.1620028.
Vancouver
1.Zümrüt Şahin, Ayşenur Sarıaslan. Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği ve Güvenilirliği. Turk J Diab Obes. 2025 Apr. 1;9(1):88-96. doi:10.25048/tudod.1620028

Turkish Journal of Diabetes and Obesity (Turk J Diab Obes) is a scientific publication of Zonguldak Bulent Ecevit University Obesity and Diabetes Research and Application Center.

A Collaboration Protocol was signed between the Turkish Obesity Research Association and Zonguldak Bülent Ecevit University by taking an important step from the Turkish Journal of Diabetes and Obesity. As the Turkish Journal of Diabetes and Obesity, we are proud to open the doors of a new era in scientific publishing. With the collaboration of the Turkish Obesity Research Association and Zonguldak Bülent Ecevit University, our journal will now serve as a joint publication platform.

This is a refereed journal, which is published in printed and electronic forms. It aims at achieving free knowledge to the related national and international organizations and individuals.

This journal is published annually three times (in April, August and December).

The publication language of the journal is Turkish and English.