EN
TR
Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği ve Güvenilirliği
Abstract
Amaç: Bireylerin kronik hastalıklarını yönetebilmeleri ve hastalığın ilerlemesini önleyebilmeleri için öz bakım son derece önemlidir. Diğer kronik hastalıklarda olduğu gibi diyabet yönetiminde de öz bakım yaşam boyu devam eden bir süreçtir. Bu araştırma Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu’nun Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğini için yapılmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Araştırma, metodolojik olarak tasarlanmıştır. Veriler, Aralık 2022 ile Ocak 2023 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırma evrenini belirtilen tarihler arasında araştırma kriterlerine uyan Tip 2 diyabet tanısı alan hastalar oluşturmuştur. Evreni ise araştırmaya katılmaya gönüllü olan ve çalışma kriterlerine uyan 190 hasta oluşturmuştur. Araştırma verileri, Hasta Bilgi Formu, Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu ve Diyabet Öz Bakım Ölçeği ile toplanmıştır. İstatistiksel analizde, Cronbach alfa, test-tekrar test ve madde-toplam puan analizi yoluyla güvenilirliği değerlendiren tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır.
Bulgular: Ölçeğin, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmış ve toplam varyansın %75.37'sini açıklayan 4 alt boyutta 10 maddeden oluştuğu görülmüştür. Örneklem büyüklünün faktör analizi için uygunluğu tespit edilmiştir. Ölçek 0.809 Cronbach alfa değeri ile yüksek güvenilirlik göstermiştir. Paralel form eşdeğerlik katsayısı Spearman Rho: 0.809 olduğu ve formlar arasında istenen düzeyde korelasyon sağlandığı tespit edilmiştir.
Sonuç: Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu, Türkiye bağlamında diyabet hastalarının diyabet öz bakım faaliyetlerini değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir araç olduğu tespit edilmiştir.
Keywords
Ethical Statement
Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu’nun Türkçeye uyarlanması için orijinal ölçeği geliştiren araştırmacılardan e-posta yoluyla gerekli izinler alınmıştır. Araştırmaya başlamadan önce Kafkas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi girişimsel olmayan araştırma etik kurulundan tarih:(31/01/2022 ve sayı:81829502.903/11) ve çalışmanın yapılacağı hastanen yazılı izin alınmıştır. Araştırmaya katılan hastalara araştırma ile ilgili genel bilgiler verilerek “Aydınlatılmış Onam” ilkesine, hastalardan alınan bilgilerin gizili tutulacağı belirtilerek “Gizlilik ve Gizliliğin Korunması” ilkesine uyulmuştur. Katılmak isteyen tüm hastalardan yazılı onam alınmıştır.
Thanks
Çalışmaya gönüllü katılan tüm hastalara teşekkür ederiz.
References
- 1. Luciani M, Rossi E, Rebora P, Stawnychy M, Ausili D, Riegel B. 2020. Clinical and socio-demographic determinants of self-ca re maintenance, monitoring and management in US adults with type 2 diabetes mellitus. Clin Nurs Res. 30:285–292. doi: 10.1177/1054773820916987.
- 2. International Diabetes Federation. Diabetes atlas 2021. 10th ed. Brussels: International Diabetes Federation; 2021. https:// diabetesatlas.org/idfawp/ resource-fles/2021/07/IDF_At las_10th_Edition_2021.pdf. Accessed Ocak 2024. 3. Celik S, Olgun N, Yilmaz FT et. al. 2022. Assessment the efe ct of diabetes education on self-care behaviors and glycemic control in the Turkey nursing diabetes education evaluating project (TURNUDEP): a multi-center study. BMC Nursing. 21: 215. doi.org/10.1186/s12912-022-01001-1
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Internal Diseases
Journal Section
Research Article
Publication Date
April 30, 2025
Submission Date
January 14, 2025
Acceptance Date
April 14, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 9 Number: 1
APA
Şahin, Z., & Sarıaslan, A. (2025). Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği ve Güvenilirliği. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, 9(1), 88-96. https://doi.org/10.25048/tudod.1620028
AMA
1.Şahin Z, Sarıaslan A. Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği ve Güvenilirliği. Turk J Diab Obes. 2025;9(1):88-96. doi:10.25048/tudod.1620028
Chicago
Şahin, Zümrüt, and Ayşenur Sarıaslan. 2025. “Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği Ve Güvenilirliği”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 9 (1): 88-96. https://doi.org/10.25048/tudod.1620028.
EndNote
Şahin Z, Sarıaslan A (April 1, 2025) Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği ve Güvenilirliği. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 9 1 88–96.
IEEE
[1]Z. Şahin and A. Sarıaslan, “Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği ve Güvenilirliği”, Turk J Diab Obes, vol. 9, no. 1, pp. 88–96, Apr. 2025, doi: 10.25048/tudod.1620028.
ISNAD
Şahin, Zümrüt - Sarıaslan, Ayşenur. “Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği Ve Güvenilirliği”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 9/1 (April 1, 2025): 88-96. https://doi.org/10.25048/tudod.1620028.
JAMA
1.Şahin Z, Sarıaslan A. Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği ve Güvenilirliği. Turk J Diab Obes. 2025;9:88–96.
MLA
Şahin, Zümrüt, and Ayşenur Sarıaslan. “Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği Ve Güvenilirliği”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, vol. 9, no. 1, Apr. 2025, pp. 88-96, doi:10.25048/tudod.1620028.
Vancouver
1.Zümrüt Şahin, Ayşenur Sarıaslan. Diyabet Öz Bakım Aktiviteleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe Geçerliliği ve Güvenilirliği. Turk J Diab Obes. 2025 Apr. 1;9(1):88-96. doi:10.25048/tudod.1620028