Research Article

Aralıklı Açlığın İnsülin Direnci Göstergesi HOMA-IR Düzeyi Yüksek Fazla Kilolu ve Obeziteli Yetişkinlerde Antropometrik Göstergeler ve Biyokimyasal Parametrelere Etkisinin Değerlendirilmesi

Volume: 9 Number: 3 December 31, 2025
TR EN

Aralıklı Açlığın İnsülin Direnci Göstergesi HOMA-IR Düzeyi Yüksek Fazla Kilolu ve Obeziteli Yetişkinlerde Antropometrik Göstergeler ve Biyokimyasal Parametrelere Etkisinin Değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Hafif kilolu ya da obeziteli yetişkinlerde diyabetin habercisi olarak görülen insülin direncinin tedavisinde tıbbi beslenme tedavisi oldukça önemlidir. Tüm sağlık otoriteleri tarafından kabul görmüş enerji kısıtlı Akdeniz tipi beslenme tedavisine alternatif olarak aralıklı açlık modeli son yıllarda tartışılmaktadır. Bu çalışmanın amacı; geleneksel Akdeniz tipi diyet ile aralıklı açlık tipi diyetin etkinliklerini ve birbirlerine olan üstünlüklerini incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışma 18-65 yaş arası, beden kütle indeksi ≥25 kg/m² , HOMA-IR >2.5 olan 34 yetişkin ile gerçekleştirildi. Randomize şekilde 17 yetişkin kontrol grubu (geleneksel Akdeniz tipi diyet) ve 17 yetişkin müdahale grubu (aralıklı açlık) olmak üzere iki grup oluşturuldu. Kontrol grubuna dört hafta süre ile geleneksel Akdeniz tipi diyet, müdahale grubuna aralıklı açlık (16:8) uygulandı. Yetişkinlerin çalışma başında ve sonunda antropometrik ölçümleri, biyokimyasal kan bulguları, besin tüketim kayıtları, fiziksel aktivite düzeyleri değerlendirilerek gruplar arası karşılaştırma yapıldı. Bulgular: Her iki grupta da (müdahale-kontrol) yetişkinlerin beden kütle indeksi değerlerindeki azalma anlamlı bulundu (p<0.001). Her iki grupta da yetişkinlerin insülin (p<0.001, p=0.002), HOMA-IR (p<0.001, p=0.002) ve kolesterol (p=0.033, p=0.034) düzeyleri anlamlı derecede azaldı. Yetişkinlerin çalışma gruplarına göre bu biyokimyasal parametreler fark değerleri arasında anlamlı fark olmadığı bulundu (p=0.845, p=0.933, p=0.986). Yetişkinlerin çalışma gruplarına göre enerji ve protein değerleri arasında anlamlı fark olmadığı bulundu (p=0.249, p=0.696). Yetişkinlerin çalışma gruplarına göre fiziksel aktivite düzeyleri (IPAQ puanları) arasında anlamlı fark olmadığı bulundu (p=0.796). Sonuç: Her iki beslenme yaklaşımının yetişkinlerin antropometrik ölçümleri ve biyokimyasal kan parametreleri üzerine etkisi benzer olarak bulundu. Çalışma süresinin ve örneklem sayısının sınırlılığı, uzun dönem çalışmaların yapılması gerekliliğini öne çıkartmaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

References

  1. 1. Özüpek G, Arslan M. Popüler Diyet Uygulama, Beslenme Okuryazarlığı ve Beden Kütle İndeksi İlişkisinin Değerlendirilmesi: Beslenme ve Diyetetik Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma. Turk J Diab Obes. 2021;5(3):340-350. https://doi. org/10.25048/tudod.966511
  2. 2. Köktürk SN, Yardımcı H. Aralıklı açlığın ağırlık kaybı ve kardiyometabolik sağlık üzerine etkileri. Turkiye Klinikleri J Health Sci. 2021;6(4):949-57. https://doi.org/10.5336/healthsci. 2020-80090
  3. 3. Bekar C, Gerboğa R. Aralıklı Açlığın Aralık Kaybı ve Kardiyometabolik Sağlık Üzerine Etkileri. Curr Perspect Health Sci. 2023;4(1):1-9.
  4. 4. Devran BS, Saka M. Aralıklı Açlık. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2023;8(1):62-72.
  5. 5. Kaçar Mutlutürk Ü, Caferoğlu Z, Hatipoğlu N. Erken Yaşamda Yetersiz Beslenmenin Tip 2 Diyabetes Mellitus Gelişim Riskine Etkisi. Turk J Diab Obes. 2021;5(3):368-374. https://doi. org/10.25048/tudod.929258
  6. 6. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. Obezite Tanı ve Tedavi Kılavuzu. 2024;11:1-80.
  7. 7. Türkiye Diyabet Vakfı. TÜRKDİAB Diyabet Tanı ve Tedavi Rehberi. 2025;14:14-122.
  8. 8. Savaş HB, Gültekin F. İnsülin Direnci ve Klinik Önemi. SDÜ Tıp Fakültesi Dergisi. 2017;24(3):116-125.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Nutrition

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

August 11, 2025

Acceptance Date

December 1, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 3

APA
Erol, Ö., Ağır, G., Dalbudak, D., Dinçer, E. D., & Eryılmaz, M. (2025). Aralıklı Açlığın İnsülin Direnci Göstergesi HOMA-IR Düzeyi Yüksek Fazla Kilolu ve Obeziteli Yetişkinlerde Antropometrik Göstergeler ve Biyokimyasal Parametrelere Etkisinin Değerlendirilmesi. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, 9(3), 262-276. https://izlik.org/JA42NJ63XL
AMA
1.Erol Ö, Ağır G, Dalbudak D, Dinçer ED, Eryılmaz M. Aralıklı Açlığın İnsülin Direnci Göstergesi HOMA-IR Düzeyi Yüksek Fazla Kilolu ve Obeziteli Yetişkinlerde Antropometrik Göstergeler ve Biyokimyasal Parametrelere Etkisinin Değerlendirilmesi. Turk J Diab Obes. 2025;9(3):262-276. https://izlik.org/JA42NJ63XL
Chicago
Erol, Özge, Gizem Ağır, Deran Dalbudak, Erkan Deniz Dinçer, and Müzeyyen Eryılmaz. 2025. “Aralıklı Açlığın İnsülin Direnci Göstergesi HOMA-IR Düzeyi Yüksek Fazla Kilolu Ve Obeziteli Yetişkinlerde Antropometrik Göstergeler Ve Biyokimyasal Parametrelere Etkisinin Değerlendirilmesi”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 9 (3): 262-76. https://izlik.org/JA42NJ63XL.
EndNote
Erol Ö, Ağır G, Dalbudak D, Dinçer ED, Eryılmaz M (December 1, 2025) Aralıklı Açlığın İnsülin Direnci Göstergesi HOMA-IR Düzeyi Yüksek Fazla Kilolu ve Obeziteli Yetişkinlerde Antropometrik Göstergeler ve Biyokimyasal Parametrelere Etkisinin Değerlendirilmesi. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 9 3 262–276.
IEEE
[1]Ö. Erol, G. Ağır, D. Dalbudak, E. D. Dinçer, and M. Eryılmaz, “Aralıklı Açlığın İnsülin Direnci Göstergesi HOMA-IR Düzeyi Yüksek Fazla Kilolu ve Obeziteli Yetişkinlerde Antropometrik Göstergeler ve Biyokimyasal Parametrelere Etkisinin Değerlendirilmesi”, Turk J Diab Obes, vol. 9, no. 3, pp. 262–276, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA42NJ63XL
ISNAD
Erol, Özge - Ağır, Gizem - Dalbudak, Deran - Dinçer, Erkan Deniz - Eryılmaz, Müzeyyen. “Aralıklı Açlığın İnsülin Direnci Göstergesi HOMA-IR Düzeyi Yüksek Fazla Kilolu Ve Obeziteli Yetişkinlerde Antropometrik Göstergeler Ve Biyokimyasal Parametrelere Etkisinin Değerlendirilmesi”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 9/3 (December 1, 2025): 262-276. https://izlik.org/JA42NJ63XL.
JAMA
1.Erol Ö, Ağır G, Dalbudak D, Dinçer ED, Eryılmaz M. Aralıklı Açlığın İnsülin Direnci Göstergesi HOMA-IR Düzeyi Yüksek Fazla Kilolu ve Obeziteli Yetişkinlerde Antropometrik Göstergeler ve Biyokimyasal Parametrelere Etkisinin Değerlendirilmesi. Turk J Diab Obes. 2025;9:262–276.
MLA
Erol, Özge, et al. “Aralıklı Açlığın İnsülin Direnci Göstergesi HOMA-IR Düzeyi Yüksek Fazla Kilolu Ve Obeziteli Yetişkinlerde Antropometrik Göstergeler Ve Biyokimyasal Parametrelere Etkisinin Değerlendirilmesi”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, vol. 9, no. 3, Dec. 2025, pp. 262-76, https://izlik.org/JA42NJ63XL.
Vancouver
1.Özge Erol, Gizem Ağır, Deran Dalbudak, Erkan Deniz Dinçer, Müzeyyen Eryılmaz. Aralıklı Açlığın İnsülin Direnci Göstergesi HOMA-IR Düzeyi Yüksek Fazla Kilolu ve Obeziteli Yetişkinlerde Antropometrik Göstergeler ve Biyokimyasal Parametrelere Etkisinin Değerlendirilmesi. Turk J Diab Obes [Internet]. 2025 Dec. 1;9(3):262-76. Available from: https://izlik.org/JA42NJ63XL

Turkish Journal of Diabetes and Obesity (Turk J Diab Obes) is a scientific publication of Zonguldak Bulent Ecevit University Obesity and Diabetes Research and Application Center.

A Collaboration Protocol was signed between the Turkish Obesity Research Association and Zonguldak Bülent Ecevit University by taking an important step from the Turkish Journal of Diabetes and Obesity. As the Turkish Journal of Diabetes and Obesity, we are proud to open the doors of a new era in scientific publishing. With the collaboration of the Turkish Obesity Research Association and Zonguldak Bülent Ecevit University, our journal will now serve as a joint publication platform.

This is a refereed journal, which is published in printed and electronic forms. It aims at achieving free knowledge to the related national and international organizations and individuals.

This journal is published annually three times (in April, August and December).

The publication language of the journal is Turkish and English.