Review

Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması

Volume: 4 Number: 1 April 23, 2020
EN TR

Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması

Abstract

Oksidatif stres, hem Tip 2 diyabet oluşumu hem de diyabet komplikasyonlarının gelişiminde rol oynayabilen önemli bir aktördür. Temel olarak oksidatif stres, reaktif oksijen türevlerinin (ROS) yapımı ve bozunumu arasındaki dengenin bozulması sonucunda oluşan fizyolojik durumu tanımlamada kullanılır. Klinik çalışmalar sonucu elde edilen veriler, sistemik oksidatif stresin metabolik sendrom ve komponentleriyle yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Kronik hiperglisemi ve hiperlipidemi, ROS oluşumu için önemli risk faktörleridir. Hipergliseminin, ROS birikimine katkısı farklı metabolik yolaklar üzerinden gerçekleşebilmektedir. Temel olarak hiperglisemik koşullarda glikolitik yolağın aktivitesinin artması ve mitokondriyal elektron taşıma sistemi üzerinde oluşan elektron basıncı, ROS oluşumuna katkı sağlar. Reaktif oksijen türevlerinin oluşumu ve birikimi daha sonra glikolizde görevli kilit enzimlerden gliseraldehit 3-P dehidrogenaz (GAPDH) enzim aktivitesini baskılayarak hücreyi, glikozu alternatif yolaklarla metabolize etmeye zorlar. Glikoliz ve krebs döngüsünün etkinliği azalır; polyol yolağı, hekzozamin yolağı ve protein kinaz C (PCK) aktivitesi artar. Tüm bu alternatif metabolik yolaklar hücrede ROS oluşumunu daha da artırır. ROS birikimi, insülinin gen ekspresyonunu ve beta hücrelerden insülin salınımını posttranslasyonel faktörler aracılığıyla azaltarak, insülin direnci patogenezine katkı sağlayabilir. Hiperglisemi kaynaklı ROS birikimi, diyabet komplikasyonlarının oluşumunda da önemli role sahiptir. Klinik çalışmaların sonuçları, diyabet ve komplikasyonlarının, hücrenin protein, lipit ve nükleik asit komponentlerinde yarattığı oksidatif hasarı belirlemede pek çok belirtecin kullanılabileceğini ve bu belirteçlerin oksidan harabiyetin düzeyi hakkında fikir verebileceğini göstermektedir.

Keywords

References

  1. 1. Robertson RP. Chronic oxidative stress as a central mechanism for glucose toxicity in pancreatic islet beta cells in diabetes. J Biol Chem. 2004;279(41):42351–4.
  2. 2. Wright E, Scism-Bacon JL, Glass LC, Glass L. Oxidative stress in type 2 diabetes: the role of fasting and postprandial glycaemia. Int J Clin Pract. 2006;60(3):308–14.
  3. 3. Yan L-J. Pathogenesis of chronic hyperglycemia: from reductive stress to oxidative stress. J Diabetes Res. 2014;2014:137919.
  4. 4. Lorenzi M. The polyol pathway as a mechanism for diabetic retinopathy: attractive, elusive, and resilient. Exp Diabetes Res. 2007;2007:61038.
  5. 5. Tang WH, Martin KA, Hwa J. Aldose Reductase, Oxidative Stress, and Diabetic Mellitus. Front Pharmacol. 2012;3:87.
  6. 6. Lee AY, Chung SS. Contributions of polyol pathway to oxidative stress in diabetic cataract. FASEB J. 1999;13(1):23–30.
  7. 7. Drel VR, Pacher P, Ali TK, Shin J, Julius U, El-Remessy AB, et al. Aldose reductase inhibitor fidarestat counteracts diabetes-associated cataract formation, retinal oxidative-nitrosative stress, glial activation, and apoptosis. Int J Mol Med. 2008;21(6):667–76.
  8. 8. Giacco F, Brownlee M. Oxidative stress and diabetic complications. Circ Res. 2010;107(9):1058–70.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Review

Authors

Neslişah Rakıcıoğlu * This is me
0000-0001-8763-7407
Türkiye

Publication Date

April 23, 2020

Submission Date

October 27, 2019

Acceptance Date

April 22, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 4 Number: 1

APA
Çetiner, Ö., & Rakıcıoğlu, N. (2020). Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, 4(1), 60-68. https://doi.org/10.25048/tudod.638744
AMA
1.Çetiner Ö, Rakıcıoğlu N. Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması. Turk J Diab Obes. 2020;4(1):60-68. doi:10.25048/tudod.638744
Chicago
Çetiner, Özlem, and Neslişah Rakıcıoğlu. 2020. “Hiperglisemi, Oksidatif Stres Ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 4 (1): 60-68. https://doi.org/10.25048/tudod.638744.
EndNote
Çetiner Ö, Rakıcıoğlu N (April 1, 2020) Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 4 1 60–68.
IEEE
[1]Ö. Çetiner and N. Rakıcıoğlu, “Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması”, Turk J Diab Obes, vol. 4, no. 1, pp. 60–68, Apr. 2020, doi: 10.25048/tudod.638744.
ISNAD
Çetiner, Özlem - Rakıcıoğlu, Neslişah. “Hiperglisemi, Oksidatif Stres Ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 4/1 (April 1, 2020): 60-68. https://doi.org/10.25048/tudod.638744.
JAMA
1.Çetiner Ö, Rakıcıoğlu N. Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması. Turk J Diab Obes. 2020;4:60–68.
MLA
Çetiner, Özlem, and Neslişah Rakıcıoğlu. “Hiperglisemi, Oksidatif Stres Ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, vol. 4, no. 1, Apr. 2020, pp. 60-68, doi:10.25048/tudod.638744.
Vancouver
1.Özlem Çetiner, Neslişah Rakıcıoğlu. Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması. Turk J Diab Obes. 2020 Apr. 1;4(1):60-8. doi:10.25048/tudod.638744

Cited By

Turkish Journal of Diabetes and Obesity (Turk J Diab Obes) is a scientific publication of Zonguldak Bulent Ecevit University Obesity and Diabetes Research and Application Center.

A Collaboration Protocol was signed between the Turkish Obesity Research Association and Zonguldak Bülent Ecevit University by taking an important step from the Turkish Journal of Diabetes and Obesity. As the Turkish Journal of Diabetes and Obesity, we are proud to open the doors of a new era in scientific publishing. With the collaboration of the Turkish Obesity Research Association and Zonguldak Bülent Ecevit University, our journal will now serve as a joint publication platform.

This is a refereed journal, which is published in printed and electronic forms. It aims at achieving free knowledge to the related national and international organizations and individuals.

This journal is published annually three times (in April, August and December).

The publication language of the journal is Turkish and English.