Derleme

Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması

Cilt: 4 Sayı: 1 23 Nisan 2020
PDF İndir
EN TR

Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması

Öz

Oksidatif stres, hem Tip 2 diyabet oluşumu hem de diyabet komplikasyonlarının gelişiminde rol oynayabilen önemli bir aktördür. Temel olarak oksidatif stres, reaktif oksijen türevlerinin (ROS) yapımı ve bozunumu arasındaki dengenin bozulması sonucunda oluşan fizyolojik durumu tanımlamada kullanılır. Klinik çalışmalar sonucu elde edilen veriler, sistemik oksidatif stresin metabolik sendrom ve komponentleriyle yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Kronik hiperglisemi ve hiperlipidemi, ROS oluşumu için önemli risk faktörleridir. Hipergliseminin, ROS birikimine katkısı farklı metabolik yolaklar üzerinden gerçekleşebilmektedir. Temel olarak hiperglisemik koşullarda glikolitik yolağın aktivitesinin artması ve mitokondriyal elektron taşıma sistemi üzerinde oluşan elektron basıncı, ROS oluşumuna katkı sağlar. Reaktif oksijen türevlerinin oluşumu ve birikimi daha sonra glikolizde görevli kilit enzimlerden gliseraldehit 3-P dehidrogenaz (GAPDH) enzim aktivitesini baskılayarak hücreyi, glikozu alternatif yolaklarla metabolize etmeye zorlar. Glikoliz ve krebs döngüsünün etkinliği azalır; polyol yolağı, hekzozamin yolağı ve protein kinaz C (PCK) aktivitesi artar. Tüm bu alternatif metabolik yolaklar hücrede ROS oluşumunu daha da artırır. ROS birikimi, insülinin gen ekspresyonunu ve beta hücrelerden insülin salınımını posttranslasyonel faktörler aracılığıyla azaltarak, insülin direnci patogenezine katkı sağlayabilir. Hiperglisemi kaynaklı ROS birikimi, diyabet komplikasyonlarının oluşumunda da önemli role sahiptir. Klinik çalışmaların sonuçları, diyabet ve komplikasyonlarının, hücrenin protein, lipit ve nükleik asit komponentlerinde yarattığı oksidatif hasarı belirlemede pek çok belirtecin kullanılabileceğini ve bu belirteçlerin oksidan harabiyetin düzeyi hakkında fikir verebileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Robertson RP. Chronic oxidative stress as a central mechanism for glucose toxicity in pancreatic islet beta cells in diabetes. J Biol Chem. 2004;279(41):42351–4.
  2. 2. Wright E, Scism-Bacon JL, Glass LC, Glass L. Oxidative stress in type 2 diabetes: the role of fasting and postprandial glycaemia. Int J Clin Pract. 2006;60(3):308–14.
  3. 3. Yan L-J. Pathogenesis of chronic hyperglycemia: from reductive stress to oxidative stress. J Diabetes Res. 2014;2014:137919.
  4. 4. Lorenzi M. The polyol pathway as a mechanism for diabetic retinopathy: attractive, elusive, and resilient. Exp Diabetes Res. 2007;2007:61038.
  5. 5. Tang WH, Martin KA, Hwa J. Aldose Reductase, Oxidative Stress, and Diabetic Mellitus. Front Pharmacol. 2012;3:87.
  6. 6. Lee AY, Chung SS. Contributions of polyol pathway to oxidative stress in diabetic cataract. FASEB J. 1999;13(1):23–30.
  7. 7. Drel VR, Pacher P, Ali TK, Shin J, Julius U, El-Remessy AB, et al. Aldose reductase inhibitor fidarestat counteracts diabetes-associated cataract formation, retinal oxidative-nitrosative stress, glial activation, and apoptosis. Int J Mol Med. 2008;21(6):667–76.
  8. 8. Giacco F, Brownlee M. Oxidative stress and diabetic complications. Circ Res. 2010;107(9):1058–70.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Neslişah Rakıcıoğlu * Bu kişi benim
0000-0001-8763-7407
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

23 Nisan 2020

Gönderilme Tarihi

27 Ekim 2019

Kabul Tarihi

22 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çetiner, Ö., & Rakıcıoğlu, N. (2020). Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, 4(1), 60-68. https://doi.org/10.25048/tudod.638744
AMA
1.Çetiner Ö, Rakıcıoğlu N. Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması. Turk J Diab Obes. 2020;4(1):60-68. doi:10.25048/tudod.638744
Chicago
Çetiner, Özlem, ve Neslişah Rakıcıoğlu. 2020. “Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 4 (1): 60-68. https://doi.org/10.25048/tudod.638744.
EndNote
Çetiner Ö, Rakıcıoğlu N (01 Nisan 2020) Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 4 1 60–68.
IEEE
[1]Ö. Çetiner ve N. Rakıcıoğlu, “Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması”, Turk J Diab Obes, c. 4, sy 1, ss. 60–68, Nis. 2020, doi: 10.25048/tudod.638744.
ISNAD
Çetiner, Özlem - Rakıcıoğlu, Neslişah. “Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 4/1 (01 Nisan 2020): 60-68. https://doi.org/10.25048/tudod.638744.
JAMA
1.Çetiner Ö, Rakıcıoğlu N. Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması. Turk J Diab Obes. 2020;4:60–68.
MLA
Çetiner, Özlem, ve Neslişah Rakıcıoğlu. “Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, c. 4, sy 1, Nisan 2020, ss. 60-68, doi:10.25048/tudod.638744.
Vancouver
1.Özlem Çetiner, Neslişah Rakıcıoğlu. Hiperglisemi, Oksidatif Stres ve Tip 2 Diyabette Oksidatif Stres Belirteçlerinin Tanımlanması. Turk J Diab Obes. 01 Nisan 2020;4(1):60-8. doi:10.25048/tudod.638744

Cited By

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Obezite ve Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin bilimsel yayım organıdır.

Web: https://obdm.beun.edu.tr/  Twitter: https://twitter.com/obezite_diyabet     Instagram: https://www.instagram.com/zbeuobezitediyabet/