Research Article

Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki

Volume: 4 Number: 3 December 29, 2020
EN TR

Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki

Abstract

Amaç: Sağlık okuryazarlığı, kronik hastalık yönetiminin etkili yapılabilmesi için oldukça önemlidir. Bu çalışma, diyabetli bireylerde sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışma, 24 Ocak - 5 Mart 2020 tarihleri arasında Zonguldak Merkez’de bulunan Zonguldak Diyabet Derneği’nde dahil edilme kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmaya gönüllü 220 diyabetli birey ile tamamlanmıştır. Çalışmanın verileri, sosyo-demografik ve sağlığa ilişkin özellikler formu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSYO- 32) ve Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği ile yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Bulgular: Diyabetli bireylerin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32) puan ortalaması 22,89±13,76 olarak; Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği puan ortalaması ise 31,30±8,85 olarak bulunmuş ve düşük seviyelerde olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanım düzeylerinin karşılaştırılması yapıldığında; cinsiyetine, yaşına, eğitim durumuna, medeni durumuna ve gelir durumuna göre sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanım düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,001). Diyabetli bireylerin sağlık ile ilgili özelliklerine göre sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanım düzeylerinin karşılaştırılması yapıldığında ise; diyabet tanı süresine, başka kronik hastalık durumuna, düzenli doktor kontrolüne, diyabet eğitimi alma ve eğitim gereksinimi durumuna, ilaçlarını düzenli alma ve reçete dışı ilaç kullanma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gösterdiği görülmüştür (p<0,001). Diyabetli bireylerde sağlık okuryazarlığı ile akılcı ilaç kullanımı düzeyleri arasındaki ilişki incelendiğinde ise pozitif yönlü ve yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0,827; p<0,001). Sonuç: Diyabetli bireylerin sağlık okuryazarlık düzeyinin ve akılcı ilaç kullanımın yetersiz düzeyde olduğu belirlenmiştir. Sağlık okuryazarlık düzeyinin yeterli olması ile akılcı ilaç kullanımı ve tedavi uyumunun sağlanmasının daha kolay olacağı bilindiğinden, diyabetli bireyler sağlık okuryazarlık düzeylerinin geliştirilmesi konusunda desteklenmelidir.

Keywords

References

  1. KAYNAKLAR 1. Papadakos JK, Hasan SM, Barnsley J. et al., Health literacy and cancer selfmanagement behaviors: a scoping review, Cancer 2018;124:4202–4210.
  2. 2. Poureslami I, Nimmon L, Rootman I, Fitzgerald MJ. Priorities for action: recommendations from an international roundtable on health literacy and chronic disease management, Health Promot. Int. 2017;32:743–754.
  3. 3. Van der Heide I, Poureslami I, Mitic W, Shum J, Rootman I, FitzGerald JM. Health literacy in chronic disease management: a matter of interaction, J. Clin. Epidemiol. 2018;102:134–138.
  4. 4. Hussein SH, Almajran A, Albatineh AN. Prevalence of health literacy and its correlates among patients with type II diabetes in Kuwait: a population based study, Diabetes Res. Clin. Pract. 2018;141:118–125.
  5. 5. Luckenbaugh AN, Moses KA. The impact of health literacy on urologic oncology care, Urol. Oncol.2019;19:1078–1439.
  6. 6. Mackey LM, Doody C, Werner, EL, Fullen B. Self-management skills in chronic disease management: what role does health literacy have? Med. Decis. Making. 2016; 36:741–759.
  7. 7. Yilmazel G, Cetinkaya F. Health literacy among schoolteachers in Corum, Turkey | East. Mediterr. Health J. 2015;21:598–605.
  8. 8. Bazm R, Sardari F. Growth of health literacy research activity in three Middle Eastern countries, BMJ Health Care Inform. 2019;26:e000027.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 29, 2020

Submission Date

July 28, 2020

Acceptance Date

September 17, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 4 Number: 3

APA
Akyol Güner, T., Kuzu, A., & Bayraktaroğlu, T. (2020). Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, 4(3), 214-223. https://doi.org/10.25048/tudod.775075
AMA
1.Akyol Güner T, Kuzu A, Bayraktaroğlu T. Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki. Turk J Diab Obes. 2020;4(3):214-223. doi:10.25048/tudod.775075
Chicago
Akyol Güner, Türkan, Ayşe Kuzu, and Taner Bayraktaroğlu. 2020. “Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı Ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 4 (3): 214-23. https://doi.org/10.25048/tudod.775075.
EndNote
Akyol Güner T, Kuzu A, Bayraktaroğlu T (December 1, 2020) Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 4 3 214–223.
IEEE
[1]T. Akyol Güner, A. Kuzu, and T. Bayraktaroğlu, “Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki”, Turk J Diab Obes, vol. 4, no. 3, pp. 214–223, Dec. 2020, doi: 10.25048/tudod.775075.
ISNAD
Akyol Güner, Türkan - Kuzu, Ayşe - Bayraktaroğlu, Taner. “Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı Ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 4/3 (December 1, 2020): 214-223. https://doi.org/10.25048/tudod.775075.
JAMA
1.Akyol Güner T, Kuzu A, Bayraktaroğlu T. Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki. Turk J Diab Obes. 2020;4:214–223.
MLA
Akyol Güner, Türkan, et al. “Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı Ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, vol. 4, no. 3, Dec. 2020, pp. 214-23, doi:10.25048/tudod.775075.
Vancouver
1.Türkan Akyol Güner, Ayşe Kuzu, Taner Bayraktaroğlu. Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki. Turk J Diab Obes. 2020 Dec. 1;4(3):214-23. doi:10.25048/tudod.775075

Cited By

Turkish Journal of Diabetes and Obesity (Turk J Diab Obes) is a scientific publication of Zonguldak Bulent Ecevit University Obesity and Diabetes Research and Application Center.

A Collaboration Protocol was signed between the Turkish Obesity Research Association and Zonguldak Bülent Ecevit University by taking an important step from the Turkish Journal of Diabetes and Obesity. As the Turkish Journal of Diabetes and Obesity, we are proud to open the doors of a new era in scientific publishing. With the collaboration of the Turkish Obesity Research Association and Zonguldak Bülent Ecevit University, our journal will now serve as a joint publication platform.

This is a refereed journal, which is published in printed and electronic forms. It aims at achieving free knowledge to the related national and international organizations and individuals.

This journal is published annually three times (in April, August and December).

The publication language of the journal is Turkish and English.