Araştırma Makalesi

Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki

Cilt: 4 Sayı: 3 29 Aralık 2020
PDF İndir
EN TR

Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki

Öz

Amaç: Sağlık okuryazarlığı, kronik hastalık yönetiminin etkili yapılabilmesi için oldukça önemlidir. Bu çalışma, diyabetli bireylerde sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışma, 24 Ocak - 5 Mart 2020 tarihleri arasında Zonguldak Merkez’de bulunan Zonguldak Diyabet Derneği’nde dahil edilme kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmaya gönüllü 220 diyabetli birey ile tamamlanmıştır. Çalışmanın verileri, sosyo-demografik ve sağlığa ilişkin özellikler formu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSYO- 32) ve Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği ile yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Bulgular: Diyabetli bireylerin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32) puan ortalaması 22,89±13,76 olarak; Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği puan ortalaması ise 31,30±8,85 olarak bulunmuş ve düşük seviyelerde olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanım düzeylerinin karşılaştırılması yapıldığında; cinsiyetine, yaşına, eğitim durumuna, medeni durumuna ve gelir durumuna göre sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanım düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,001). Diyabetli bireylerin sağlık ile ilgili özelliklerine göre sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanım düzeylerinin karşılaştırılması yapıldığında ise; diyabet tanı süresine, başka kronik hastalık durumuna, düzenli doktor kontrolüne, diyabet eğitimi alma ve eğitim gereksinimi durumuna, ilaçlarını düzenli alma ve reçete dışı ilaç kullanma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gösterdiği görülmüştür (p<0,001). Diyabetli bireylerde sağlık okuryazarlığı ile akılcı ilaç kullanımı düzeyleri arasındaki ilişki incelendiğinde ise pozitif yönlü ve yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0,827; p<0,001). Sonuç: Diyabetli bireylerin sağlık okuryazarlık düzeyinin ve akılcı ilaç kullanımın yetersiz düzeyde olduğu belirlenmiştir. Sağlık okuryazarlık düzeyinin yeterli olması ile akılcı ilaç kullanımı ve tedavi uyumunun sağlanmasının daha kolay olacağı bilindiğinden, diyabetli bireyler sağlık okuryazarlık düzeylerinin geliştirilmesi konusunda desteklenmelidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. KAYNAKLAR 1. Papadakos JK, Hasan SM, Barnsley J. et al., Health literacy and cancer selfmanagement behaviors: a scoping review, Cancer 2018;124:4202–4210.
  2. 2. Poureslami I, Nimmon L, Rootman I, Fitzgerald MJ. Priorities for action: recommendations from an international roundtable on health literacy and chronic disease management, Health Promot. Int. 2017;32:743–754.
  3. 3. Van der Heide I, Poureslami I, Mitic W, Shum J, Rootman I, FitzGerald JM. Health literacy in chronic disease management: a matter of interaction, J. Clin. Epidemiol. 2018;102:134–138.
  4. 4. Hussein SH, Almajran A, Albatineh AN. Prevalence of health literacy and its correlates among patients with type II diabetes in Kuwait: a population based study, Diabetes Res. Clin. Pract. 2018;141:118–125.
  5. 5. Luckenbaugh AN, Moses KA. The impact of health literacy on urologic oncology care, Urol. Oncol.2019;19:1078–1439.
  6. 6. Mackey LM, Doody C, Werner, EL, Fullen B. Self-management skills in chronic disease management: what role does health literacy have? Med. Decis. Making. 2016; 36:741–759.
  7. 7. Yilmazel G, Cetinkaya F. Health literacy among schoolteachers in Corum, Turkey | East. Mediterr. Health J. 2015;21:598–605.
  8. 8. Bazm R, Sardari F. Growth of health literacy research activity in three Middle Eastern countries, BMJ Health Care Inform. 2019;26:e000027.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

28 Temmuz 2020

Kabul Tarihi

17 Eylül 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 4 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Akyol Güner, T., Kuzu, A., & Bayraktaroğlu, T. (2020). Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, 4(3), 214-223. https://doi.org/10.25048/tudod.775075
AMA
1.Akyol Güner T, Kuzu A, Bayraktaroğlu T. Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki. Turk J Diab Obes. 2020;4(3):214-223. doi:10.25048/tudod.775075
Chicago
Akyol Güner, Türkan, Ayşe Kuzu, ve Taner Bayraktaroğlu. 2020. “Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 4 (3): 214-23. https://doi.org/10.25048/tudod.775075.
EndNote
Akyol Güner T, Kuzu A, Bayraktaroğlu T (01 Aralık 2020) Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 4 3 214–223.
IEEE
[1]T. Akyol Güner, A. Kuzu, ve T. Bayraktaroğlu, “Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki”, Turk J Diab Obes, c. 4, sy 3, ss. 214–223, Ara. 2020, doi: 10.25048/tudod.775075.
ISNAD
Akyol Güner, Türkan - Kuzu, Ayşe - Bayraktaroğlu, Taner. “Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 4/3 (01 Aralık 2020): 214-223. https://doi.org/10.25048/tudod.775075.
JAMA
1.Akyol Güner T, Kuzu A, Bayraktaroğlu T. Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki. Turk J Diab Obes. 2020;4:214–223.
MLA
Akyol Güner, Türkan, vd. “Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, c. 4, sy 3, Aralık 2020, ss. 214-23, doi:10.25048/tudod.775075.
Vancouver
1.Türkan Akyol Güner, Ayşe Kuzu, Taner Bayraktaroğlu. Diyabetli Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Arasındaki İlişki. Turk J Diab Obes. 01 Aralık 2020;4(3):214-23. doi:10.25048/tudod.775075

Cited By

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Obezite ve Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin bilimsel yayım organıdır.

Web: https://obdm.beun.edu.tr/  Twitter: https://twitter.com/obezite_diyabet     Instagram: https://www.instagram.com/zbeuobezitediyabet/