1835’ten Yıkılışa Kadar Libya’da Osmanlı Egemenliği: Neden Devam Etti?
Abstract
Osmanlı Devleti açısından 19. yüzyıl, Balkanlar’da isyanlara ve siyasi parçalanmalara; buraya kıyasla oldukça uzak coğrafyadaki bakiyesi Libya’da ise yönetimin merkezileşmesine ve Osmanlı kimliğinin gelişmesine sahne olmuştur. Osmanlı’nın asırlardır çok daha etkin olduğu yakın coğrafyasında bağımsızlık hareketleri çığ gibi büyürken, Libya’daki egemenliği İtalyan işgaline; Libya ile ilişkileri ise imparatorluğun yıkılışına dek devam etmiştir. İtalyan işgali boyunca Libyalılar Osmanlı safında yer almış ve işgale karşı direnmiştir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, 1835-1911 yılları arasında yönetimin konsolide edilmesinden İtalyan işgaline değin imparatorluğun oldukça uzak bir coğrafyası olan Libya’da yeniden tesis ettiği egemenliğini ve İtalyan işgali süresince Libyalıların Osmanlı tarafında yer alma sebeplerini Osmanlı Devleti’nin Libya’da izlediği politikalar üzerinden incelemektir. Çalışmada Libyalıların İtalyan işgali süresince Osmanlı safında yer almaları, uygulanan merkezileşme siyaseti, İslam Birliği stratejisi ve Tanzimat reformları ile inşa edilen Osmanlı aidiyeti üzerinden açıklanmaktadır.
Keywords
References
- Ahmida, A. (2008). From tribe to class: The origins and the politics of resistance in colonial Libya. Istituto Italiano per l'Africa e l'Oriente (IsIAO), 63(3), 297-310. http://www.jstor.org/stable/25734507
- Ahmida, A. (1994). The making of modern Libya: State formation, colonization, and resistance, 1830–1932. State University of New York Press. https://doi.org/10.2307/jj.18253247
- Anderson, L. (1984). Nineteenth-century reform in Ottoman Libya. International Journal of Middle East Studies. 16(3), 323-348. https://doi.org/10.1017/S0020743800028208
- Anderson, L. (1986). Religion and state in Libya: The politics of identity. Annals of the American Academy of Political and Social Science, 483, 61-82. https://doi.org/10.1177/0002716286483001006
- Angela, D. (2011). Italiani, brava gente? Un mito duro a morire. Neri Pozza.
- Aydın, M. A. (1991). Arazi Kanunnâmesi. TDV İslâm Ansiklopedisi, (3), 346-347. https://islamansiklopedisi.org.tr/arazi-kanunnamesi
- Atabaş, C. (2021). Trablusgarp eyaleti’nde merkezi idarenin tesisi ve Şeyh Guma isyanı (1835-1858). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
- Balcı, A. (2020). Algeria in declining ottoman hierarchy: Why Algiers remained loyal to the falling patron. Cambridge Review of International Affairs, 35(3), 375–393. https://doi.org/10.1080/09557571.2020.1795082
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
African Studies
Journal Section
Research Article
Authors
Sinem Çakır
*
Türkiye
Early Pub Date
April 28, 2026
Publication Date
April 30, 2026
Submission Date
September 13, 2025
Acceptance Date
March 31, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 3 Number: 1
