Müstesna Ortaklık Modeli: Türkiye’nin Afrika Politikasını Belirleyen Temel İlkeler
Abstract
Türkiye kuruluşunun yüzüncü yılına denk gelen 2023 yılında ilan etmiş olduğu Türkiye Yüzyılı vizyonu ile geleneksel dış politika eğiliminde güncellemeye gitmiştir. Bu yeni dış politika perspektifinde hem bölgeselleşme hem de minilateralizm önemli bir yer tutmaktadır. Öte yandan, Türkiye’nin Afrika politikası, 1998 Afrika Açılım Eylem Planı ile dış politikasının gündemine girmiştir. Erdoğan liderliğindeki AK Parti iktidarlarıyla da etkili bir Afrika politikası uygulamaya konulmuş ve günümüze kadar önemli bir ivme kazanmıştır. Bu çalışma yeni dış politika vizyonu bağlamında Türkiye’nin Afrika politikasını belirleyen temel ilkeleri analiz etmektedir. Türkiye’nin Afrika politikası, belirli temel ilkelere dayanan bir müstesna ortaklık modeli (Türk modeli) olarak tanımlanabilir. Bu makalede Türkiye’nin Sahra-Altı Afrika ülkelerine yönelik giderek kurumsallaştırdığı bu müstesna ortaklık modelinin genel zeminini oluşturan temel ilkeler üzerinden Türkiye’nin Afrika politikası incelenmektedir. Çalışmanın ilk kısmında Türkiye’nin Afrika ülkelerine yönelik izlediği politikanın da temelini oluşturan Türk dış politika eğilimi üzerinde durulmaktadır. Türkiye’nin Afrika’ya yönelik politikası ve bu politikanın dayandığı temel kavramsal çerçeve kısaca değerlendirildikten sonra Türkiye-Afrika ilişkilerini belirleyen temel ilkeler analiz edilmektedir.
Keywords
References
- Asa, R. ve Engin Güder, B. (2024). 21. yüzyılda zirve diplomasisi bağlamında Türkiye-Afrika ilişkileri. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 11(103), 149–164. https://doi.org/10.5281/zenodo.10616586
- Ataman, M. (2009). Interdependence and diversification: A new framework for Turkish foreign policy. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 1, 38-57. https://izlik.org/JA95AE82EC
- Ataman, M. (2023). The ‘Century of Türkiye’: A new foreign policy vision for building the Türkiye axis. Insight Turkey, 25(3), 73-96. https://doi.org/10.25253/99.2023253.6
- Ataman, M. (2025, 5 Mart). Turkish perspective of the Global South. Daily Sabah. https://www.dailysabah.com/opinion/columns/turkish-perspective-of-the-global-south
- Baba, G. (2024). Türkiye’s “-lateralisms” in Asia: A multi-vectorial analysis. Insight Turkey, 26(1), 65-89. https://doi.org/10.25253/99.2024261.6
- Baral, B. N. (2024). Shifting trends in regionalism. Journal of Political Science, 24(1), 170-184. https://doi.org/10.3126/jps.v24i1.62862
- Bayram, M. ve Tanış, C. (2018). Müstesna ortaklık: Türkiye‐Fildişi Sahili ilişkileri. Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19(19), 433-459. http://www.tarihinpesinde.com/dergimiz/sayi19/M19_17.pdf
- Boztaş, A. (2011). Türkiye’nin Afrika ile ilişkilerinde proaktif politikalarının teorik analizi: Konstrüktivist teori, eleştirel teori ve uluslararası toplum teorisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31, 139-158.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
African Studies, International Relations (Other)
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
October 14, 2026
Publication Date
-
Submission Date
July 11, 2026
Acceptance Date
October 1, 2026
Published in Issue
Year 2026 Number: Advanced Online Publication
