Turizm Rehberliği Bölümlerinin Müfredatlarında Yer Alan Gastronomi ile İlgili Derslerin İncelenmesi

Abstract

Amaç ve Önem: Araştırmanın amacı Türkiye’de lisans düzeyinde eğitim veren Turizm Rehberliği bölümlerinin müfredatlarında yer alan gastronomi ile ilişkili derslerin tespit edilerek incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda araştırma, araştırma evreninin tamamına erişim sağlanması ve güncel veriler ile daha ayrıntılı bir durum tespiti yapılması açısından önem taşımaktadır. Yöntem: Türkiye’de bulunan devlet ve vakıf üniversitelerinin fakülte ve yüksekokullarının bünyesinde lisans eğitimi veren Turizm Rehberliği bölümü müfredatları araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Araştırma verilerini elde edebilmek için ikincil verilerden yararlanılmıştır. Bu kapsamda nitel bir veri analiz yöntemi olan doküman analizi kullanılmıştır. İlgili dokümanları incelemek için öncelikle Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) Program Atlası verileri kullanılmıştır. Elde edilen veriler frekans ve yüzde dağılımlarıyla sunulmuştur. Bulgular: Araştırma kapsamında Türkiye’de lisans eğitimi veren 38 devlet ve vakıf üniversitelerinin turizm rehberliği bölümlerinin müfredatları incelenmiştir. Turizm rehberliği bölümlerinin sırasıyla Turizm Fakültelerinde, Uygulamalı Bilimler Yüksekokullarında, İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu ve Turizm ve Otelcilik Yüksekokullarında eğitim verdiği tespit edilmiştir. Turizm rehberliği bölümlerinin müfredatlarında gastronomi ile ilişkili toplam 95 ders tespit edilmiştir. İlgili müfredatlarda en sık tespit edilen derslerin sırasıyla “Türk Mutfağı/Türk Mutfak Kültürü/Türkiye’nin Mutfak Kültürü”, “Dünya Mutfağı/Dünya Mutfak Kültürleri/Dünya Mutfak Kültürü/Dünya Mutfakları/Uluslararası Mutfaklar/Uluslararası Yemek Kültürü” ve “Türk ve Dünya Mutfağı/Türk ve Dünya Mutfakları/Türk ve Dünya Mutfak Kültürü” dersleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu derslerin %66,7’sinin seçmeli, %25,3’ünün ortak alan seçmeli ve %8,1’inin ise zorunlu ders kategorisinde yer aldığı tespit edilmiştir. Özgünlük/Bilimsel Katkı: Araştırmanın mevcut literatüre güncel verilerle katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Sınırlılıklar: Araştırma kapsamında yalnızca Türkiye’de lisans düzeyinde eğitim veren Turizm Rehberliği bölümleri ele alınmıştır. Ön lisans ve lisansüstü Turizm Rehberliği bölümleri araştırmaya dahil edilmemiştir.

Keywords

• Turizm rehberliği
• müfredat
• gastronomi
• doküman analizi

Examination of Gastronomy-Related Course Contents in the Curriculum of Tourism Guidance Departments

Abstract

Purpose and Importance: The aim of the research is to identify and examine gastronomy-related courses in the curricula of Tourism Guidance departments providing undergraduate education in Turkey. For this purpose, the research is important in terms of providing access to the entire research universe and making a more detailed situation determination with current data. Methodology: The curriculum of the Tourism Guidance department, which provides undergraduate education within the faculties and colleges of state and foundation universities in Turkey, constitute the universe of the research. Secondary data was used to obtain research data. In this context, document analysis, a qualitative data analysis method, was used. First of all, the Council of Higher Education (YOK) Program Atlas data was used to examine the relevant documents. The data obtained are presented with frequency and percentage distributions. Findings: Within the scope of the research, the curricula of tourism guidance departments of 38 state and foundation universities offering undergraduate education in Turkey were examined. It has been determined that tourism guidance departments provide education in Tourism Faculties, Schools of Applied Sciences, Faculty of Economics, Administrative and Social Sciences, School of Tourism Management and Hotel Management and Schools of Tourism and Hotel Management, respectively. A total of 95 gastronomy-related courses were identified in the curricula of tourism guidance departments. The most frequently identified courses in the relevant curricula are "Turkish Cuisine/Turkish Culinary Culture/Culinary Culture of Turkey", "World Cuisine/World Culinary Cultures/World Culinary Culture/World Cuisines/International Cuisines/International Food Culture" and "Turkish and World". It has been concluded that there are "Cuisine/Turkish and World Cuisines/Turkish and World Culinary Culture" courses. It was determined that 66.7% of these courses were elective, 25.3% were common field electives and 8.1% were compulsory courses. Originality/Value: It is thought that the research will contribute to the existing literature with updated data. Limitations: Within the scope of the research, only Tourism Guidance departments that provide undergraduate education in Turkey were considered. Associate and postgraduate Tourism Guidance departments were not included in the research.

Keywords

• Tourism guidance
• curriculum
• gastronomy
• document analysis

References

1. Adıyaman Üniversitesi (2024). https://turizm.adiyaman.edu.tr/files/turizm.adiyaman.edu.tr/tr/b%C3%B6l%C3%BCmler/turizm-rehberligi/dokumanlar/turizm%20rehberli%C4%9Fi%20m%C3%BCfredat%202018.pdf Erişim Tarihi: 30.04.2024.
2. Afyon Kocatepe Üniversitesi (2024). https://turizm.aku.edu.tr/turizm-rehberligi-mufredat/ Erişim Tarihi: 20.04.2024.
3. Akay, B. & Özöğütçü, B. (2018). Turist rehberlerinin turlarda gastronomiyi kullanmaları üzerine bir araştırma. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 6(3), 143-153.
4. Akay, B. & Özöğütçü, B. (2019). Turist rehberlerinin gastronomi bilgisi ve algısının tavsiye niyetine etkisi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(Ek Sayı 1), 1451-1463.
5. Akdeniz Üniversitesi (2024). https://webis.akdeniz.edu.tr/uploads/1121/announcement/Turizm%20Rehberli%C4%9Fi%202023-2024%20M%C3%BCfredat%C4%B1%20(3).pdf Erişim Tarihi: 20.04.2024.
6. Akdeniz Üniversitesi Manavgat Turizm Fakültesi (2024). https://mtf.akdeniz.edu.tr/tr/mufredat-6221 Erişim Tarihi: 20.04.2024.
7. Akdu, S. (2022). Turist rehberlerinin uzmanlaşma sürecine lisansüstü eğitimin katkısı ve mevcut durumun tespiti. Turist Rehberliği Dergisi, 5(2), 100-116.
8. Aksaray Üniversitesi (2024). https://trb.aksaray.edu.tr/dosya/37c6c154-cb9a-4206-b600-f8083ce5aa13.pdf Erişim Tarihi: 20.04.2024.

9. Akyurt, H. (2019). Turizm lisans öğrencilerinin kelime ilişkilendirme testi yöntemi ile turizm eğitimi algılamalarının ölçülmesi: Giresun Üniversitesi örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(3), 759-774.
10. Anadolu Üniversitesi (2024). https://cdn.anadolu.edu.tr/files/anadolu-cms/06lOGPlW/uploads/turizm-rehberligi-2023-2024-katalogu-7bc2d4d54b9e8952.pdf Erişim Tarihi: 30.04.2024.
11. Atatürk Üniversitesi (2024). https://birimler.atauni.edu.tr/turizm-fakultesi/mufredatlar/ Erişim Tarihi: 20.04.2024.
12. Atay, L. Güvenç, A. & Bozdoğan, S. (2022). Turist rehberliği programlarındaki öğretim elemanlarına ve öğretim planlarına yönelik bir değerlendirme. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(1), 1-26.
13. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (2024). https://akademik.adu.edu.tr/fakulte/turizm/webfolders/files/20230720224110-4XACLLIF910OJH8JJQVR-FEPIK-28218559.pdf Erişim Tarihi: 20.04.2024.
14. Balıkesir Üniversitesi (2024). https://www.balikesir.edu.tr/upload/202308141521/files/2023-2024%20Turizm%20Rehberli%C4%9Fi%20Ders%20Plan%C4%B1.pdf Erişim Tarihi: 20.04.2024.
15. Batman Üniversitesi (2024). https://batman.edu.tr/images/files/Akademik/Y%C3%BCksekokul/Turizm/Turizm%20Belgeler/Turizm_Rehberligi_Ders_Mufredati.pdf Erişim Tarihi: 20.04.2024.
16. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi (2024). https://bilecik.edu.tr/dosya/12280_3b6e_TURIZM-REHBERLIGI-DERS-PLANI-.pdf Erişim Tarihi: 20.04.2024.
17. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi (2024). http://tr.turizm.ibu.edu.tr/Files/ckFiles/tr-turizm-ibu-edu-tr/ders%20plan%C4%B1/TRDP2021.pdf Erişim Tarihi: 20.04.2024.
18. Cankül, D. & Yalçınkaya, T. (2021). Evaluation of gastronomy tourism from perspectives of professional tourist guides. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 5(2), 135-154.
19. Ceylan, U. & Padır, H. (2022). Turist rehberliği bölümü akademik personelinin eğitim profili: devlet üniversiteleri üzerine bir araştırma. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 5(7), 842-857.
20. Çakmak, T. F. & İstanbullu Dinçer, F. (2018). Turist rehberliği bölümleri ders programlarının “türk kimliği” açısından incelenmesi. International Journal of Contemporary Tourism Research, 2(2), 67-75.
21. Çankırı Karatekin Üniversitesi (2024). https://bbs.karatekin.edu.tr/dersPlani.aspx?bkod=02&fkod=12 Erişim Tarihi: 20.04.2024.
22. Çapar, G. Toksöz, D. & Dönmez, B. (2018). Turizm rehberliği alanında yapılan akademik çalışmaların incelenmesi. Turist Rehberliği Dergisi, 1(2), 57-73.
23. Çeşmeci, N. & Yılmaz, İ. (2020). Gastronominin turist rehberliği eğitimindeki yeri: Türkiye’de lisans düzeyinde eğitim veren kurumların müfredatlarının değerlendirilmesi. İçinde; Gastronomi Turizminde Güncel Araştırmalar (ss. 115-124). Detay Yayıncılık.
24. Çokişler, N. (2022). Turist Rehberliği Bölümleri İçin Önerilen Müfredatlar: Bir İçerik Analizi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(2), 664-678.
25. Değirmencioğlu, A. Ö. (2001). Türkiye’de turizm rehberliği eğitimi üzerine bir araştırma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 12(2), 189-196.
26. Duman, G. & Mil, Z. (2008). Akademik görüş: "Turist rehberliği ve eğitimi". Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 5(4), 1-6.
27. Ege Üniversitesi (2024). https://ebp.ege.edu.tr/DereceProgramlari/Detay/1/307/8095/932001 Erişim Tarihi: 20.04.2024.
28. Eker, N. & Zengin, B. (2016). Turizm rehberliği eğitimi müfredatlarının uygulama yeterliliğinin profesyonel turist rehberleri bakış açısıyla irdelenmesi. Turar Turizm ve Araştırma Dergisi, 5(2), 4-19.
29. Eker, N. (2015). Profesyonel turist rehberleri bakış açısıyla turizm rehberliği eğitim müfredatlarının uygulama yeterliliği (Tez No. 393710) [Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
30. Erciyes Üniversitesi (2024). https://turizm.erciyes.edu.tr/EditorUpload/Files/07cb0f8a-f895-495e-a39c-3d285ea3ccce.pdf Erişim Tarihi: 20.04.2024.
31. Erdoğan, A. & Yıldırım, Y. (2014). Türkiye’de lisans düzeyinde verilen turizm eğitimi üzerine genel bir değerlendirme: Geleceğe yönelik öneriler ve bir ders programı önerisi. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 3(2), 16-26.
32. Ergün, B. (2020). Turist rehberliği öğretiminde kalite (Tez No. 629433) [Doktora Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
33. Eser, S. & Şahin, S. (2020). Turist Rehberliği mesleğinde yaşanan güncel sorunlar üzerine bir inceleme. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 344-1355.
34. Guruge, M.C.B. (2020). Conceptual review on gastronomy tourism. International Journal of Scientific and Research Publications, 10(2), 319-325.
35. Gül, T. (2012). Türkiye’deki turizm rehberliği öğretim programlarının değerlendirilmesi (Tez No. 325460) [Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
36. Gümüşhane Üniversitesi (2024). https://turizm.gumushane.edu.tr/tr/sayfa/b%C3%B6l%C3%BCmler/?birim=turizm-rehberligi-bolumu Erişim Tarihi: 20.04.2024.
37. Güven, Ö. Z. & Ceylan, U. (2014). Lisans ve ön lisans düzeyinde turizm rehberliği eğitimi veren okullardaki müfredatların turizm rehberliği meslek yönetmeliğine uygunluğunun incelenmesi. 15. Ulusal Turizm Kongresi, 13-16.
38. Harran Üniversitesi (2024). https://turizm.harran.edu.tr/tr/bologna/turizm-rehberligi/ Erişim Tarihi: 22.04.2024.
39. Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (2024). https://akts.isparta.edu.tr/Public/EctsShowProgramDetails.aspx?BolumNo=6302&BirimNo=63 Erişim Tarihi: 20.04.2024.
40. İrigüler, F. & Güler, M. E. (2017). Tourist guides’ perceptions on gastronomic tourism in Turkey. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 5(1), 3-19.
41. İrigüler, F. & Güler, M. E. (2015). Türkiye’deki profesyonel turist rehberlerinin gastronomi turizmine bakışı. 1. International Gastronomic Tourism Congress, İzmir.
42. İskenderun Teknik Üniversitesi (2024). https://obs.iste.edu.tr/oibs/Bologna/index.aspx?lang=tr&curOp=showPac&curUnit=52&curSunit=5738# Erişim Tarihi: 20.04.2024.
43. İstanbul Gelişim Üniversitesi (2024). https://gbs.gelisim.edu.tr/ders-plani-2-170-1 Erişim Tarihi: 22.04.2024.
44. İstanbul Nişantaşı Üniversitesi (2024). https://ebp.nisantasi.edu.tr/DereceProgramlari/Detay/1/147/353/932001 Erişim Tarihi: 22.04.2024.
45. İşçeli, Z. & Kılıç, G. (2018). Lisans düzeyinde turizm eğitimi veren fakültelerin müfredatlarının incelenmesi. Turist Rehberliği Dergisi, 1(1), 41-56.
46. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi (2024). https://ubs.ikc.edu.tr/AIS/OutcomeBasedLearning/Home/Index?id=mj5AEa5N532h3gr5N3MSQQ!xGGx!!xGGx!&culture=tr-TR Erişim Tarihi: 20.04.2024.
47. Kapadokya Üniversitesi (2024). https://bilgipaketi.kapadokya.edu.tr/Pages/Courses.aspx?lang=tr-TR&academicYear=2023&facultyId=11&programId=7&menuType=unit Erişim Tarihi: 22.04.2024.
48. Karabük Üniversitesi (2024). https://stf.karabuk.edu.tr/yuklenen/dosyalar/12659201925041.pdf Erişim Tarihi: 20.04.2024.
49. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi (2024). https://obs.kmu.edu.tr/oibs/bologna/index.aspx?lang=tr&curOp=showPac&curUnit=24&curSunit=12607# Erişim Tarihi: 22.04.2024.
50. Karamustafa, K. & Kılıçhan, B. (2024). Türkiye'de profesyonel turist rehberliği mesleğinde uzmanlaşma: Bölgelerin mevcut durumu ve geleceğe dönük öneriler. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 12(1), 266-289.
51. Kardaş, K. (2020). Turizm rehberliği bölümleri için araştırma ve müfredat kapsam önerisi (Tez No. 638497) [Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
52. Kastamonu Üniversitesi (2024). https://turizm.kastamonu.edu.tr/images/Turizm_Rehberli%C4%9Fi_M%C3%BCfredat%C4%B1_2022.pdf Erişim Tarihi: 20.04.2024.
53. Kavak, M. & Emir, O. (2023). Turist rehberliği alanındaki ön lisans, lisans ve lisansüstü programların müfredatının teknoloji ve dijitalleşme açısından incelenmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 11(4), 3055-3076.
54. Kırklareli Üniversitesi (2024). https://turizmsitr.klu.edu.tr/dosyalar/birimler/turizmsitr/dosyalar/dosya_ve_belgeler/_10_.11._2020__turizm_rehberligi_egitim_plani_yeni__2_.pdf Erişim Tarihi: 20.04.2024.
55. Kök, A. Karahan, S. Akyurt Kurnaz, H. & Kurnaz, A. (2021). Turizm rehberliği öğrencilerinin gastronomi rehberliğine bakış açısı. Turist Rehberliği Dergisi, 4(1), 1-18.
56. Kürkçü, M. (2018). Rehber adayları gözünden turist rehberliği bölümleri ders programları ve uygulamalardaki yanlışlıklar. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 8(2), 437-448.
57. Levent, S. Uygun, E. & Güçlü Nergiz, H. (2024). Turizm alanında lisans eğitimi veren kurumlarda etik dersi incelemesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 343-362.
58. Mardin Artuklu Üniversitesi (2024). https://www.artuklu.edu.tr/dosyalar/turizmrehberlik/M%C3%BCfredat/Turizm%20Rehberli%C4%9Fi%202023-2024%20Yeni%20M%C3%BCfredat%20(2).pdf Erişim Tarihi: 20.04.2024.
59. Mersin Üniversitesi (2024). https://www.mersin.edu.tr/akademik/turizm-fakultesi/bolumler/turizm-rehberligi-bolumu/programlar/turizm-rehberligi/dersler Erişim Tarihi: 20.04.2024.
60. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi (2024). https://turizmreh.mu.edu.tr/Newfiles/1642/Content/TUR%C4%B0ZM%20REHBERL%C4%B0%C4%9E%C4%B0%20M%C3%9CFREDAT.pdf Erişim Tarihi: 20.04.2024.
61. Necmettin Erbakan Üniversitesi (2024). https://bilgipaketi.erbakan.edu.tr/program/ders/3/1649/TUR%C4%B0ZM%20REHBERL%C4%B0%C4%9E%C4%B0%20B%C3%96L%C3%9CM%C3%9C/TUR%C4%B0ZM%20REHBERL%C4%B0%C4%9E%C4%B0%20PR. Erişim Tarihi: 20.04.2024.
62. Nevşehir Hacı Bektaşi Veli Üniversitesi (2024). https://ects.nevsehir.edu.tr/ects/bilgipaketi/dil/tr/bolum/181006/sayfa/1 Erişim Tarihi: 20.04.2024.
63. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (2024). https://ebs.omu.edu.tr/4745/932001 Erişim Tarihi: 20.04.2024.
64. Özsoy, A. & Çokal, Z. (2021). Kültürel miras eğitimi açısından turizm rehberliği bölümlerine yönelik müfredat incelemesi. Turist Rehberliği Dergisi, 4(2), 106-118.
65. Pamukkale Üniversitesi (2024). https://ebs.pusula.pau.edu.tr/BilgiGoster/Program.aspx?lng=1&dzy=3&br=8176&bl=8217&pr=591&dm=1&ps=0#dersPlanAKTS Erişim Tarihi: 21.04.2024.
66. Peker, E. (2022). Turist rehber adaylarının gastronomi turizmine bakışı (Tez No. 710388) [Yüksek Lisans Tezi, Hacı Bayram Veli Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
67. Pelit, E. Çoban, E. & Tomakin, B. N. (2023). Turist rehberliği eğitiminde yaşanan sorunlar üzerine bir değerlendirme. Turist Rehberliği Dergisi, 6(1), 52-80.
68. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (2024). https://tr.subu.edu.tr/sites/tr.subu.edu.tr/files/2022-02/Tur-Reh-Turkce%20ve%20%C4%B0ngilizce%20DERS%20PLANI%2018.08.2021.pdf Erişim Tarihi: 21.04.2024.
69. Sarıışık, M. & Özbay, G. (2015). Gastronomi turizmi üzerine bir literatür incelemesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 26(2), 264-278.
70. Selçuk Üniversitesi (2024). https://www.selcuk.edu.tr/contents/093/icerik/24220/Turizm%20Rehberli%C4%9Fi%20Normal%20%C3%96%C4%9Fretim%20Ders%20Plan%C4%B1_637962474775718682.pdf Erişim Tarihi: 21.04.2024.
71. Selçuk Üniversitesi Beyşehir Ali Akkanat Turizm Fakültesi (2024). https://www.selcuk.edu.tr/contents/beysehir_ali_akkanat_turizm-turizm_rehberligi/duyuruO/16266/Turizm%20Rehberli%C4%9Fi%20Ders%20Listesi_638285735629563599.pdf Erişim Tarihi: 21.04.2024.
72. Sinop Üniversitesi (2024). https://rehberlikturizm.sinop.edu.tr/wp-content/uploads/sites/146/2020/11/turizm_rehberligi.pdf Erişim Tarihi: 22.04.2024.
73. Şenel, P. Kalyoncu, M. & Demiral, G. N. (2022). Turist rehberleri rollerinin yerel mutfak kültürü bağlamında incelenmesi. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 10(2), 918-943.
74. Temizkan, R. & Ergün, B. (2018). Türkiye’de turist rehberliği öğretiminin değerlendirilmesi. Turist Rehberliği Dergisi, 1(2), 95-104.
75. Topsakal, Y. (2021). Lisansüstü düzeyde turist/turizm rehberliği eğitimi veren programların müfredatlarının incelenmesi ve öneriler. AHBVÜ Turizm Fakültesi Dergisi, 24(1), 99-115.
76. Tosun, C. & Temizkan, R. (2004). Türkiye'nin dış tanıtım ve ülke imajında turist rehberlerinin rolü. 1. Balıkesir Ulusal Turizm Kongresi 15-16 Nisan 2004, 345-365.
77. TUREB (Turist Rehberleri Birliği). (2024). https://www.tureb.org.tr/Uploads/6326_sayili_turist_rehberligi_meslegi_kanunu.pdf Erişim Tarihi: 01.06.2024.
78. Ülkü, A. & Göktaş, L. S. (2022). Tour guide competence in gastronomy tours. Journal of Tourismology, 8(2), 323-350.
79. Varış, E. & Nergiz, H. G. Lisans düzeyindeki turizm eğitimi kurumlarının ders programlarında hijyen dersi. Gastroia: Journal of Gastronomy And Travel Research, 7(3), 524-532.
80. Yaşar Üniversitesi (2024). https://obs.yasar.edu.tr/oibs/bologna/progCourses.aspx?lang=tr&curSunit=401165 Erişim Tarihi: 22.04.2024.
81. Yenipınar, U. & Kardaş, K. (2019). Turizm rehberliği bölümleri müfredat geliştirme önerisi. Journal of Travel and Tourism Research, 14, 1-26.
82. Yenipınar, U. & Zorkirişci, A. (2013). Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinde turist rehberliği eğitimi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 111-136.
83. Yenipınar, U. Bak, E. & Çınar, B. (2017). Turist rehberliği mesleği güncel sorunları ve çözüm önerileri. In The First International Congress on Future of Tourism: Innovation, Entrepreneurship and Sustainability, 28-30 Eylül 2017, Mersin, 656-666.
84. Yükseköğretim Kurulu Yükseköğretim Program Atlası (2024). https://yokatlas.yok.gov.tr/lisans-bolum.php?b=11007 Erişim Tarihi: 20.04.2024.
85. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (2024). https://cdn1.beun.edu.tr/turizmrehberligi/87aeafe25df0fbe3c2e38f310d758ec0/28-nisan-2022-rehberlik-ogretim-plani-pdf.pdf Erişim Tarihi: 21.04.2024.