Case Report

Covid-19 Tanılı Gebenin Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline Göre Hemşirelik Yönetimi: Olgu Sunumu

Volume: 9 Number: 1 April 30, 2026
TR EN

Covid-19 Tanılı Gebenin Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline Göre Hemşirelik Yönetimi: Olgu Sunumu

Öz

Amaç: Bu olgu sunumunda COVID-19 tanısını almış gebe hastanın Fonksiyonel Sağlık Örüntü Modeli ile bakım ihtiyaçlarını belirlemek, planlamak ve uygun hemşirelik bakımı verilerek literatüre katkı sağlaması amaçlandı.
Yöntem: Bu çalışma, Covid-19 tanısı almış 28 haftalık gebe bir bireyin verileri; hastanın klinik gözlemleri, hemşirelik değerlendirme formları, laboratuvar sonuçları ve tedavi kayıtları kullanılarak toplanmıştır. FSÖ Modeli doğrultusunda hemşirelik tanıları belirlenmiş, bireyin ihtiyaçları 11 örüntü başlığı altında sistematik olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada hasta bakım süreci gözlemsel olarak değerlendirilmiş ve non-farmakolojik tedavi ile desteklenmiştir. Hasta onamı alınmış, kişisel bilgiler gizli tutulmuştur.
Bulgular: Covid-19 tanısı ile hastaneye yatırılan 28 haftalık gebe bireyde, ilk başvuru şikayetleri arasında ateş, boğaz ağrısı, öksürük ve solunumda zorlanma yer almaktaydı. Hastaya yapılan laboratuvar değerlendirmelerinde CRP (5,92 mg/dL) ve eritrosit sedimantasyon hızı (61 mm/sa) yüksek bulunurken, hemoglobin (10,5 g/dL), hematokrit (%29,9) ve albumin (2,6 g/dL) düzeyleri düşük saptanmıştır. D-dimer düzeyi 1,27 mg/L olarak ölçülmüş, bu değer gebelikle ilişkili olarak değerlendirilmiştir. Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli kapsamında yapılan değerlendirmede; bilgi eksikliği, anksiyete, beslenme güçlüğü, sıvı alımı yetersizliği, hareket kısıtlılığı, DVT riski, stres ve duygusal destek ihtiyacı, artan öksürük ve solunum sıkıntısı tespit edildi.
Sonuç: Covid-19 tanılı gebede uygulanan bütüncül hemşirelik yönetimi, Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli çerçevesinde bireyin fiziksel, psikososyal ve gebelikle ilgili gereksinimlerine yönelik planlanmış ve uygulanmıştır. Hemşirelik girişimleri, semptomların hafifletilmesinde ve hastanın genel durumunun stabilizasyonunda etkili olmuştur. Soğuk buhar uygulaması gibi non-farmakolojik yöntemler, özellikle öksürük ve solunum güçlüğü şikayetlerinde belirgin iyileşme sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

COVİD-19 , Gebelik , Hemşirelik Bakımı , İnhalasyon Tedavisi , Tamamlayıcı Tedaviler

References

  1. 1.World Health Organization. Director-General’s remarks at the media briefing on 2019-nCoV on 11 February 2020 [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2020 [cited 2025 Apr 2]. Available from: https://www.who.int/dg/speeches/detail/whodirector-general-s-remarks-at-the-media-briefing-on-2019- ncov-on-11-february-2020
  2. 2. Vural YE. Acil servise başvuran yetişkin hastalarda yeni koronavirüs hastalığı, influenza A ve influenza B enfeksiyonlarının klinik özellikleri ve laboratuvar bulgularının karşılaştırılması [master’s thesis]. Istanbul: Yeditepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Acil Tıp Anabilim Dalı; 2024.
  3. 3. Aslan MM, Uslu H, Köse O, Cevrioğlu S, Özden S. COVID19 ve gebelik. J Biotechnol Strateg Health Res. 2020;4:10-13.
  4. 4. Çağlar M, Oskay Ü. COVID-19 pandemisi sürecinde gebelik ve doğum yönetimi. SBÜ Hemşirelik Derg. 2020;2(2):99-104.
  5. 5. Ünver H, Özşahin Z, Tekdal AG. Gebelerde COVID-19 korkusunun gebelik stresi ve travmatik doğum algısına etkisi. Ebelik ve Sağlık Bilimleri Derg. 2022;5(2):71-8
  6. 6. Tırmıkçıoğlu Z. COVID-19 enfeksiyonu olan gebelerde ilaç kullanımı. Anatolian Clin J Med Sci. 2020;25(Suppl COVID19):51-8.
  7. 7. Aktaş HA, Aboalhasan Y, Aygün T, Başol G, Kale A. COVID19 ve gebelik. South Clin Istanb Eurasia. 2020;31(1):69-73.
  8. 8. Erbaş N, Demirel G. Kadın sağlığının değerlendirilmesinde bir model: fonksiyonel sağlık örüntüleri. Gümüşhane Univ Sağlık Bilim Derg. 2016;5(2):84-91.
  9. 9. Sabancıoğulları S, Elvan E, Kelleci M, Doğan S. Bir psikiyatri kliniğinde hemşireler tarafından yapılan hasta bakım planlarının Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli ve NANDA tanılarına göre değerlendirilmesi. Psikiyatri Hemşireliği Derg. 2011;2(3):117-22.
  10. 10. Babacan Gümüş A, Şıpkın S, Keskin G. Fonksiyonel sağlık örüntüleri modeli ile bir huzurevinde yaşayan yaşlıların bakım gereksinimlerinin belirlenmesi. Psikiyatri Hemşireliği Derg. 2012;3(1):13-21. doi:10.5505/phd.2012.03511.
APA
Akdoğan, Ş., & Akdemir, E. (2026). Covid-19 Tanılı Gebenin Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline Göre Hemşirelik Yönetimi: Olgu Sunumu. Türkiye Sağlık Bilimleri Ve Araştırmaları Dergisi, 9(1), 47-56. https://doi.org/10.51536/tusbad.1800958
AMA
1.Akdoğan Ş, Akdemir E. Covid-19 Tanılı Gebenin Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline Göre Hemşirelik Yönetimi: Olgu Sunumu. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2026;9(1):47-56. doi:10.51536/tusbad.1800958
Chicago
Akdoğan, Şevval, and Erdem Akdemir. 2026. “Covid-19 Tanılı Gebenin Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline Göre Hemşirelik Yönetimi: Olgu Sunumu”. Türkiye Sağlık Bilimleri Ve Araştırmaları Dergisi 9 (1): 47-56. https://doi.org/10.51536/tusbad.1800958.
EndNote
Akdoğan Ş, Akdemir E (April 1, 2026) Covid-19 Tanılı Gebenin Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline Göre Hemşirelik Yönetimi: Olgu Sunumu. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 9 1 47–56.
IEEE
[1]Ş. Akdoğan and E. Akdemir, “Covid-19 Tanılı Gebenin Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline Göre Hemşirelik Yönetimi: Olgu Sunumu”, Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, vol. 9, no. 1, pp. 47–56, Apr. 2026, doi: 10.51536/tusbad.1800958.
ISNAD
Akdoğan, Şevval - Akdemir, Erdem. “Covid-19 Tanılı Gebenin Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline Göre Hemşirelik Yönetimi: Olgu Sunumu”. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 9/1 (April 1, 2026): 47-56. https://doi.org/10.51536/tusbad.1800958.
JAMA
1.Akdoğan Ş, Akdemir E. Covid-19 Tanılı Gebenin Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline Göre Hemşirelik Yönetimi: Olgu Sunumu. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2026;9:47–56.
MLA
Akdoğan, Şevval, and Erdem Akdemir. “Covid-19 Tanılı Gebenin Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline Göre Hemşirelik Yönetimi: Olgu Sunumu”. Türkiye Sağlık Bilimleri Ve Araştırmaları Dergisi, vol. 9, no. 1, Apr. 2026, pp. 47-56, doi:10.51536/tusbad.1800958.
Vancouver
1.Şevval Akdoğan, Erdem Akdemir. Covid-19 Tanılı Gebenin Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline Göre Hemşirelik Yönetimi: Olgu Sunumu. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2026 Apr. 1;9(1):47-56. doi:10.51536/tusbad.1800958