18–45 Yaş Arası Yetişkinlerde HPV Aşısına Yönelik Bilgi, Tutum ve Davranışların Değerlendirilmesi: Sistematik Derleme
Abstract
Amaç: İnsan Papilloma Virüsü (HPV), serviks kanseri başta olmak üzere çeşitli kanserlerle ilişkisi nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu sistematik derlemenin amacı, 18–45 yaş arası bireylerin HPV aşısına ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarını güncel literatür doğrultusunda değerlendirmektir.
Yöntem: Bu derleme PRISMA 2020 rehberi doğrultusunda yürütülmüş ve protokol PROSPERO veri tabanına kaydedilmiştir (CRD420261327164). Ocak 2020–Ocak 2026 tarihleri arasında Google Scholar, PubMed (MEDLINE dahil) veri tabanlarında yapılan tarama sonucunda uygunluk kriterlerini karşılayan 14 çalışma anlatı sentezi yöntemiyle incelenmiştir.
Bulgular: İncelenen çalışmalar, HPV farkındalığının genel olarak orta ve yüksek düzeyde olmasına rağmen aşılanma oranlarının düşük kaldığını göstermektedir. Katılımcıların büyük kısmı aşı yaptırmaya istekli olduğunu belirtse de bilgi eksikliği, aşının maliyeti, yan etki korkusu ve sosyal medya kaynaklı yanlış bilgiler önemli engeller olarak öne çıkmıştır. Bilgi düzeyi arttıkça aşıya yönelik olumlu tutum ve aşılanma niyetinin arttığı saptanmıştır.
Sonuç: Bulgular, HPV konusunda farkındalığın tek başına aşılanmayı artırmada yeterli olmadığını göstermektedir. Sağlık profesyonelleri aracılığıyla yürütülen eğitim girişimlerinin güçlendirilmesi ve HPV aşısının ulusal bağışıklama programına dahil edilmesi yetişkin yaş grubunda aşı kabulünü artırabilir.
Keywords
Aşılama kabulü, İnsan papilloma virüsü aşıları, Kadın sağlığı, Papillomavirüs enfeksiyonları, Sağlık bilgisi, Tutum ve davranış
References
- 1. Iliyasu Z, Abubakar IS, Aliyu MH, Galadanci HS. Knowledge, attitudes and intention to receive human papillomavirus (HPV) vaccine among female university students in Kano, northern Nigeria. J Obstet Gynaecol. 2021;41(4):620-626. doi: 10.1080/01443615.2021.1910639
- 2. Yılmaz B, Hat BN, Yürekli Y, Oskay Ü. Genç erişkinlerin human papilloma virüs (HPV) ve HPV aş doi:10.30934/kusbed.874847ısına ilişkin bilgi ve görüşleri: kesitsel bir çalışma. KOU Sag Bil Derg. 2021;7(2):138-148.
- 3. Ervik M, Laversanne M, Lam F, Colombet M, Ferlay J, Filho AM, Bray F. Global Cancer Observatory: Cancer Today (2024 estimates, version 1.0). Lyon, France: International Agency for Research on Cancer; 2026. Available from: https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/populations /792-turkiye-fact-sheet.pdf
- 4. Tursun S, Yücel H, Altınel Açoğlu E. Parent’s attitude and knowledge on HPV vaccination: a descriptive study. Turk Hij Den Biyol Derg. 2022;79(3):409-418. doi: 10.5505/TurkHijyen.2022.75725
- 5. Saxena K, Dempsey A, Verma RP, Schmier JK, Kamat S, Zimet GD. Potential acceptance of HPV vaccination at ages 9– 10 among unvaccinated parents in the United States. Hum Vaccin Immunother. 2025;21(1):2578906. doi:10.1080/21645515.2025.2578906
- 6. Li K, Li Q, Song L, Wang D, Yin R. The distribution and prevalence of human papillomavirus in women in mainland China. Cancer. 2019;125(6):1030-1037. doi:10.1002/cncr.32003
- 7. Karahan SH. HPV Aşıları. İstanbul Aile Hekimliği Derneği (İSTAHED); 2022 [Erişim Tarihi: 3 Nisan 2026]. Erişim adresi: https://www.istahed.org.tr
- 8. Elebiyo OT. Knowledge, attitudes and adoption of human papilloma virus (HPV) vaccine among parents of adolescents attending outpatient clinic at Benin University Teaching Hospital, Nigeria. Afr J Reprod Health. 2023;27(3):108-117. doi:10.29063/ajrh2023/v27i3.12
- 9. Olubodun T, Ogunsola EA, Coker MO, Olayinka SA, Elegbede WA, Ojediran JO, Banke-Thomas A. HPV vaccine knowledge, attitudes and program satisfaction among parents and caregivers of vaccinated children in Ogun State, Nigeria. Reprod Health. 2024;21(1):179. doi:10.1186/s12978-024- 01913-y
- 10. Kobayashi K, Masuda K, Wu JT, Lin L. The effect of digital communication message on HPV vaccine decision-making among Japanese mothers: a randomized controlled trial. Vaccine. 2025;61:127327. doi:10.1016/j.vaccine.2025.127327