Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Lisans ve Üzeri Düzeydeki Sağlık Çalışanlarının Ergonomik Risk Faktörleri Üzerine Geleneksel Derleme

Yoğun bakım üniteleri; sağlık çalışanlarında sürekli dikkat gerektiren, fiziksel, psikolojik ve zihinsel iş yüküne ek olarak; çalışanların karmaşık teknolojik ekipman kullanımı ve zaman baskısı nedeniyle stres faktörlerine maruz kaldıkları ortamlardır. Bu koşullar; ergonomik risklerin uzantısında çalışanlarda kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları, postüral bozukluklar, fiziksel yorgunluk, iş kazaları, tükenmişlik ve iş verimliliğinde düşüş gibi problemlerin ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Bu derlemenin amacı; yoğun bakım çalışanlarının maruz kaldığı iş yükünü belirlemek, ergonomik açıdan yapılan düzenlemelerin etkinliğini görmek, çalışanlarda görülen ergonomik risk faktörlerini, risk nedenlerini ve sonuçlarını literatür doğrultusunda incelemek, kullanılan risk değerlendirme yöntemlerini karşılaştırmak ve ergonomik iyileştirme önerileri sunmaktır. Tarama sürecinde PubMed, Google Scholar, Web of Science, UpToDate veri tabanları kullanılmış; “yoğun bakım”, “ergonomi”, “kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları”, “ergonomik risk”, “çalışan sağlığı” ve bunların İngilizce karşılıkları olan “intensive care”, “ergonomics”, “musculoskeletal disorders”, “ergonomic risk”, “work-related strain” anahtar kelimeleri kombinasyonları ile Boolean operatörleri (AND/OR) kullanılarak literatür taraması yapılmıştır. Bulgular yoğun bakım çalışanlarının ergonomik risklere yüksek düzeyde maruz kaldığını göstermektedir. Özellikle hasta transferi, uzun süre ayakta çalışma, uygunsuz postür, alan darlığı, ekipman yerleşimindeki yetersizlikler, vardiyalı çalışma düzeni ve mola eksikliği temel risk faktörleri olarak öne çıkmaktadır. Bu durum kas-iskelet sistemi şikayetlerinin artmasına, dikkat azalmasına, iş kazalarına ve bakım kalitesinde düşüşe neden olmaktadır. Sonuç olarak; çalışanlara verilen ergonomik eğitimlerin artırılması, çalışma saatlerinin azaltılması, iş yerinde gerekli ergonomik düzenlemelerin yapılması, güvenli hasta taşıma eğitimi, kaydırıcı çarşaf, hasta taşıma liftinin kullanımı, ergonomiye uymayan cihazların uzaklaştırılması gibi önlemler alınmalı, çalışan sayısı artırılmalı, daha sık mola araları verilmelidir. Bu bağlamda sağlık kurumlarının, yoğun bakım çalışanlarının ergonomik koşullarını iyileştirmeye yönelik politikaları desteklemesi önemlidir.

Intensive care units (ICUs) are environments that require constant attention from healthcare workers, in addition to the physical, psychological, and mental workload. They are also exposed to stress factors due to the use of complex technological equipment and time pressure. These conditions, as an extension of ergonomic risks, lead to problems such as musculoskeletal disorders, postural disorders, physical fatigue, occupational accidents, burnout, and decreased work efficiency. The aim of this review is to determine the workload experienced by ICU workers, to assess the effectiveness of ergonomic adjustments, to examine the ergonomic risk factors, causes, and consequences observed in workers in light of the literature, to compare the risk assessment methods used, and to offer suggestions for ergonomic improvement. PubMed, Google Scholar, Web of Science, and UpToDate databases were used in the search process; a literature search was conducted using Boolean operators (AND/OR) with combinations of keywords such as “intensive care”, “ergonomics”, “musculoskeletal disorders”, “ergonomic risk”, “work-related strain”, and their English equivalents. The findings show that intensive care unit (ICU) workers are exposed to high levels of ergonomic risks. In particular, patient transfer, prolonged standing, improper posture, limited space, inadequate equipment placement, shift work, and lack of breaks stand out as key risk factors. This situation leads to increased musculoskeletal complaints, decreased attention, occupational accidents, and a decline in the quality of care. In conclusion, measures such as increasing ergonomic training for employees, reducing working hours, implementing necessary ergonomic arrangements in the workplace, providing training on safe patient handling, using sliding sheets and patient lifts, removing devices that do not conform to ergonomics, increasing the number of employees, and providing more frequent breaks should be taken. In this context, it is important for healthcare institutions to support policies aimed at improving the ergonomic conditions of intensive care unit staff.